Associated Press: Πώς η διπλωματία του Τραμπ κινητοποιεί τη διεθνή σκηνή – Ντόμινο εξελίξεων με κάθε πολιτική του απόφαση

Ο Ντόναλντ Τραμπ, ο κτηματομεσίτης που έγινε αρχιστράτηγος, αποκαλύπτει το στυλ της διπλωματίας του κατά τις πρώτες εβδομάδες της νέας του θητείας: Μοιάζει πολύ με μια επιχειρηματική συμφωνία με υψηλό ρίσκο και ο νούμερο 1 στόχος του είναι να βγει κερδισμένος από τη συναλλαγή, σύμφωνα με ανάλυση του Associated Press.

Η τακτική είναι σαφής στον εμπορικό πόλεμο που ετοιμάζει με τον Καναδά και το Μεξικό, στην προσέγγισή του στον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία και στην επιλογή της πρώτης χώρας που θα επισκεφθεί στη δεύτερη θητεία του.

«Ο πρόεδρος Τραμπ προσεγγίζει τη διπλωματία και εμπλέκεται με έναν πολύ συναλλακτικό τρόπο, με την οικονομία ως θεμέλιο και κινητήρια δύναμη πίσω από τις διεθνείς υποθέσεις», εξήγησε ο αντιστράτηγος εν αποστρατεία Κιθ Κέλογκ, ειδικός απεσταλμένος του προέδρου στην Ουκρανία και τη Ρωσία, σε εκδήλωση στην Ουάσινγκτον την περασμένη εβδομάδα. Για τον Τραμπ, πρόκειται για μόχλευση, όχι για φιλία, για δολάρια όσο και για αξίες και για σκληρή ισχύ έναντι της ήπιας.

Δεν είναι μόνο θέμα διαπραγματευτικού στυλ. Διακυβεύεται η διεθνής τάξη μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, καθώς οι ενέργειες του Τραμπ εγείρουν αμφιβολίες για την αμερικανική ηγεσία σε όλο τον κόσμο.

Διαμορφώνει μια εξωτερική πολιτική που είναι πιο εσωστρεφής και με επίγνωση του αποτελέσματος, απορρίπτοντας τους αμερικανικούς μοχλούς ήπιας ισχύος, όπως η Αμερικανική Υπηρεσία Διεθνούς Ανάπτυξης (USAID), ως αμφίβολους και γεμάτους σπατάλες και υπονοώντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ενδέχεται να μην υπερασπιστούν τα υπόλοιπα μέλη του ΝΑΤΟ που δεν πληρούν τα κριτήρια αμυντικών δαπανών που έχει θέσει η συμμαχία.

Η πολιτική και οι πρόεδροι σε κάποιο βαθμό είναι όλα συναλλακτικά. Όμως ο Τραμπ, ο οποίος έγινε γνωστός ως ένας ατρόμητος διαπραγματευτής ακινήτων, το πάει σε άλλο επίπεδο καθώς πλοηγείται σε έναν όλο και πιο περίπλοκο κόσμο.

Ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος στην προηγούμενη ζωή του ως τιτάνας των ακινήτων σε κάθε συμφωνία έβλεπε νικητές και ηττημένους. Στην επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, εισάγει πιο εμφανώς μια προσέγγιση του τι είναι αυτό που τον ενδιαφέρει στις συναλλαγές του τόσο με φίλους όσο και με εχθρούς.

Το χρήμα… διαπραγματεύεται

Ο Έντουαρντ Φραντζ, ιστορικός του Πανεπιστημίου της Ινδιανάπολης που έχει μελετήσει την αμερικανική προεδρία, δήλωσε ότι η προσέγγιση του Τραμπ με το «λογιστικό βιβλίο» στο χέρι μπορεί να μην είναι ο πιο πρακτικός τρόπος διεξαγωγής της διπλωματίας.

Ο Φραντζ παρατήρησε ότι ο 78χρονος Τραμπ, baby boomer και οπαδός του ποδοσφαίρου, φαίνεται να εμπνέεται στη χάραξη της εξωτερικής του πολιτικής από το ήθος του θρυλικού προπονητή επαγγελματικού ποδοσφαίρου Βινς Λομπάρντι, ο οποίος είχε πει: «Η νίκη δεν είναι το παν. Είναι μονόδρομος».

«Αλλά η διπλωματία, ειδικά σε έναν πιο περίπλοκο κόσμο, μπορεί να μοιάζει περισσότερο με το ποδόσφαιρο», δήλωσε ο Φραντζ. «Μερικές φορές χρειάζεσαι απλώς μια ισοπαλία. Μερικές φορές χρειάζεται απλώς να επιβιώσεις και να προχωρήσεις».

Ο Τραμπ δήλωσε την Πέμπτη στους δημοσιογράφους ότι αποφάσισε να κάνει τη Σαουδική Αραβία την πρώτη υπερπόντια επίσκεψη της νέας θητείας του, επειδή το πλούσιο σε πετρέλαιο βασίλειο συμφώνησε να πραγματοποιήσει μια τεράστια επένδυση στις Ηνωμένες Πολιτείες τα επόμενα τέσσερα χρόνια.

«Έγιναν πλουσιότεροι, γίναμε όλοι μεγαλύτεροι. Έτσι είπα: “Θα πάω αν πληρώσετε ένα τρισεκατομμύριο δολάρια, 1 τρισεκατομμύριο δολάρια σε αμερικανικές εταιρείες”», δήλωσε ο Τραμπ. Έκανε επίσης το βασίλειο την πρώτη του υπερπόντια στάση κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του στον Λευκό Οίκο, αφού οι Σαουδάραβες υποσχέθηκαν 450 δισεκατομμύρια δολάρια σε αμερικανικές επενδύσεις.

Ο Τραμπ αναγνώρισε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο, ένας από τους παλαιότερους συμμάχους της Αμερικής, ήταν παραδοσιακά ο πρώτος σταθμός των Αμερικανών προέδρων. Αλλά τα χρήματα μιλούν…

Τραμπ: Τον ενδιαφέρουν τα «δυνατά χαρτιά»

Στις συναλλαγές του με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, ο Τραμπ έχει εστιάσει ιδιαίτερα στο ποιος έχει τα «χαρτιά». Ο Πούτιν έχει «τα χαρτιά» και ο Ζελένσκι όχι, έχει πει επανειλημμένα ο Τραμπ.

Ο Ζελένσκι φάνηκε να κάνει κάποια βήματα για να καθησυχάσει τον Τραμπ, αφού η πρόσφατη εκρηκτική συνάντησή τους στο Οβάλ Γραφείο έληξε με τον Τραμπ και τον αντιπρόεδρο Τζ. Βανς να επικρίνουν τον Ουκρανό ηγέτη για αυτό που χαρακτήρισαν ως «ανεπαρκή ευγνωμοσύνη για τα δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια αμερικανικής βοήθειας που παρείχαν τα τρία χρόνια από την εισβολή της Ρωσίας».

Ο Ζελένσκι δήλωσε αργότερα ότι ο τρόπος με τον οποίο εξελίχθηκε αυτή η συνάντηση ήταν «λυπηρός». Ξεκαθάρισε επίσης ότι ήταν έτοιμος να υπογράψει μια συμφωνία με τις ΗΠΑ για τα ορυκτά -ακόμη και χωρίς τις ρητές αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας που ζητούν οι Ουκρανοί- που επιθυμεί ο Τραμπ.

Στην ομιλία του την Τρίτη ενώπιον της κοινής συνεδρίασης του Κογκρέσου, ο Τραμπ αναγνώρισε τις προσπάθειες του Ζελένσκι να ομαλοποιήσει την κατάσταση. Ο Τραμπ ανακοίνωσε επίσης ότι σχεδιάζει να στείλει κορυφαίους συμβούλους στη Σαουδική Αραβία αυτή την εβδομάδα για συνομιλίες με Ουκρανούς αξιωματούχους.

Αλλά σύντομα ο Τραμπ επέστρεψε στην αρνητική κριτική του για τον Ζελένσκι, λέγοντας ότι δεν έχει τη δύναμη να συνεχίσει να πολεμά τον πόλεμο με τη Ρωσία.

«Το βρίσκω πιο δύσκολο, ειλικρινά, να ασχοληθώ με την Ουκρανία και δεν έχουν τα “χαρτιά”», είπε ο Τραμπ. «Όσον αφορά την επίτευξη μιας τελικής διευθέτησης, μπορεί να είναι ευκολότερο να ασχοληθώ με τη Ρωσία, κάτι που προκαλεί έκπληξη, επειδή έχουν όλα τα “χαρτιά”».

Τραμπ: Απομακρύνεται από τον πολυετή σκεπτικισμό των ΗΠΑ απέναντι στη Ρωσία

Η απώθηση του Τραμπ στον Ζελένσκι -και η στροφή προς τη Μόσχα- σηματοδοτεί μια σημαντική απομάκρυνση από την παραδοσιακή εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ έναντι της Ρωσίας από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου.

Άλλοι πριν από τον Τραμπ, συμπεριλαμβανομένων των προέδρων Μπιλ Κλίντον, Τζορτζ Μπους και Μπαράκ Ομπάμα, έχουν επιχειρήσει επαναφορές με τη Ρωσία, αλλά ίσως ποτέ σε μια τόσο φορτισμένη περίοδο. Ο βαθύς σκεπτικισμός απέναντι στη Μόσχα, ακόμη και στις καλύτερες στιγμές της σχέσης, ήταν η συνήθης στάση λειτουργίας τόσο στις Ρεπουμπλικανικές όσο και στις Δημοκρατικές κυβερνήσεις.

Αλλά ο Τραμπ, ο οποίος κατέβηκε με την υπόσχεση να τερματίσει γρήγορα τον πόλεμο, έχει απομακρυνθεί από την προσέγγιση του Δημοκρατικού Προέδρου Τζο Μπάιντεν, ο οποίος δεν έλαβε καμία σημαντική απόφαση που θα μπορούσε να επηρεάσει την Ουκρανία χωρίς τη συμμετοχή του Κιέβου.

Ταυτόχρονα, η νέα ρεπουμπλικανική κυβέρνηση έχει κάνει βήματα προς μια πιο συνεργατική γραμμή με τον Πούτιν, για τον οποίο ο Τραμπ έχει δείξει εδώ και καιρό θαυμασμό.

Ο Τραμπ διέταξε την παύση της αμερικανικής στρατιωτικής βοήθειας προς το Κίεβο και της ανταλλαγής πληροφοριών με αυτό, σταμάτησε τις επιθετικές κυβερνοεπιχειρήσεις κατά της Ρωσίας από τη Διοίκηση Κυβερνοχώρου των ΗΠΑ και διέλυσε ένα πρόγραμμα που αποσκοπούσε στην κατάσχεση των περιουσιακών στοιχείων των Ρώσων ολιγαρχών ως μέσο τιμωρίας του Κρεμλίνου για την εισβολή του.

Πηγαίνοντας by the book με στόχο το χρήμα

Ο Κέλογκ, ο οποίος υπηρέτησε επίσης στον πρώτο Λευκό Οίκο του Τραμπ, θυμήθηκε ότι είδε την «προσέγγιση της συναλλακτικής διπλωματίας» του Τραμπ στις αρχές της πρώτης θητείας. Ο Κέλογκ είπε ότι η πρώτη ερώτηση του προέδρου στις συναντήσεις με ξένους ηγέτες ήταν συχνά η ίδια.

«Όπως διαπίστωσα την πρώτη φορά που βρεθήκαμε στην αίθουσα του υπουργικού συμβουλίου, όταν ένας ξένος αξιωματούχος μπήκε μέσα, το σχόλιο ήταν: “Ποια είναι η εμπορική ανισορροπία μεταξύ των δύο εθνών μας;”» υπενθύμισε ο Κέλογκ, μιλώντας στην εκδήλωση του Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων.

Το εμπορικό μητρώο είναι το πρώτο θέμα που έχει στο μυαλό του ο Τραμπ, καθώς υποστηρίζει ότι για πολύ καιρό η Αμερική εμπαίζεται από φίλους και αντιπάλους, συμπεριλαμβανομένων των γειτόνων Καναδά και Μεξικού.

Ο Τραμπ ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα δασμούς 25% σε πολλές εισαγωγές από το Μεξικό και ορισμένες εισαγωγές από τον Καναδά εν μέσω ευρέως διαδεδομένων φόβων για τις οικονομικές επιπτώσεις ενός ευρύτερου εμπορικού πολέμου. Στη συνέχεια ανέβαλε τους περισσότερους από αυτούς.

Ο Λευκός Οίκος επιμένει ότι οι επικείμενοι δασμοί αφορούν τη διακοπή του λαθρεμπορίου της φαιντανύλης. Ο Τραμπ έχει επίσης κατά καιρούς προτείνει ότι οι δασμοί θα μπορούσαν να επιλυθούν με τον καθορισμό του εμπορικού ελλείμματος.

Ο πρόεδρος την Παρασκευή επέστρεψε στο να αφορίζει τον Καναδά, αυτή τη φορά διαμαρτυρόμενος για τις πολιτικές που, όπως είπε, πλήττουν τους Αμερικανούς γαλακτοπαραγωγούς και τη βιομηχανία ξυλείας. Είπε ότι θα ενεργήσει σύντομα για να ισοφαρίσει το ισοζύγιο με τον Καναδά μέσω αμοιβαίων δασμών. «Ο Καναδάς μας κοροϊδεύει εδώ και χρόνια στην ξυλεία και στα γαλακτοκομικά προϊόντα», δήλωσε ο Τραμπ.

Ο πρωθυπουργός του Καναδά Τζάστιν Τριντό, τον οποίο ο Τραμπ υποτιμά ως κυβερνήτη της 51ης πολιτείας της Αμερικής, δήλωσε ότι η χώρα του δεν θα υποχωρήσει από τον εμπορικό πόλεμο του Τραμπ.

Το επεισόδιο υπογράμμισε την προθυμία του Τραμπ να αγκαλιάσει την σκληρή ισχύ για την επίλυση των διαφορών, ακόμη και αν αυτό σημαίνει ότι δοκιμάζεται μία από τις πιο ανθεκτικές και φιλικές συμμαχίες του κόσμου. Ο κεντροαριστερός Τριντό ήταν τόσο μπερδεμένος από την κίνηση του Τραμπ που βρέθηκε να παραθέτει την έντονα συντηρητική συντακτική σελίδα της Wall Street Journal για να κάνει λόγο για το ότι αυτός ο αγώνας ήταν περιττός.

«Δεν συνηθίζω να συμφωνώ με τη Wall Street Journal», είπε ο Τριντό. «Αλλά Ντόναλντ, επισημαίνουν ότι παρόλο που είσαι πολύ έξυπνος τύπος, αυτό είναι πολύ χαζό πράγμα».

 

• Associated Press
• Διπλωματία
• Ντόναλντ Τραμπ