Αυστραλία: Συνελήφθη απόστρατος για εγκλήματα πολέμου στο Αφγανιστάν

Σε μια εξέλιξη που κλονίζει το στρατιωτικό οικοδόμημα της Αυστραλίας, οι ομοσπονδιακές αρχές προχώρησαν σήμερα, Τρίτη, στη σύλληψη του Μπεν Ρόμπερτς-Σμιθ. Ο πιο παρασημοφορημένος στρατιωτικός της χώρας κατηγορείται πλέον επίσημα για εγκλήματα πολέμου που φέρονται να διαπράχθηκαν κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας του στο Αφγανιστάν. Ο 47χρονος πρώην δεκανέας των ειδικών δυνάμεων (SAS), ο οποίος είχε τιμηθεί με τον Σταυρό της Βικτόριας για τη γενναιότητά του στο πεδίο της μάχης, συνελήφθη στο αεροδρόμιο του Σίδνεϊ και οδηγήθηκε ενώπιον της δικαιοσύνης.

Η σύλληψη αυτή αποτελεί την κορύφωση μιας πολυετούς και επίπονης έρευνας σχετικά με τη δράση των αυστραλιανών δυνάμεων στην επαρχία Ουρουζγκάν μεταξύ 2005 και 2016. Σύμφωνα με τη δικογραφία, ο Ρόμπερτς-Σμιθ βαρύνεται με πέντε κατηγορίες για φόνους, οι οποίοι διαπράχθηκαν τον Απρίλιο του 2009, καθώς και τον Σεπτέμβριο και Οκτώβριο του 2012. Η αρχηγός της ομοσπονδιακής αστυνομίας, Κρίσι Μπάρετ, κατέστησε σαφές ότι τα θύματα ήταν άνθρωποι που δεν συμμετείχαν σε εχθροπραξίες τη στιγμή της δολοφονίας τους, υπογραμμίζοντας ότι οι θάνατοι προκλήθηκαν είτε από τον ίδιο τον κατηγορούμενο είτε από υφισταμένους του που εκτελούσαν δικές του εντολές.

Από τον ηρωισμό στην απαξίωση

Ο Μπεν Ρόμπερτς-Σμιθ υπήρξε για χρόνια το «πρόσωπο» του αυστραλιανού στρατού, ένας ζωντανός θρύλος που προβαλλόταν ως πρότυπο ανδρείας. Ωστόσο, η εικόνα του άρχισε να καταρρέει το 2018, όταν δημοσιεύματα του αυστραλιανού Τύπου τον συνέδεσαν με τη δολοφονία άοπλων Αφγανών αιχμαλώτων. Αν και ο ίδιος αρνήθηκε σθεναρά τις κατηγορίες και κινήθηκε νομικά εναντίον των μέσων ενημέρωσης για συκοφαντική δυσφήμιση, η δικαιοσύνη τον διέψευσε. Η απώλεια εκείνης της δίκης άνοιξε τον δρόμο για τη σημερινή ποινική δίωξη, μετατρέποντας τον άλλοτε εθνικό ήρωα σε κατηγορούμενο για αποτρόπαιες πράξεις.

Το ιστορικό βάρος της αυστραλιανής παρουσίας

Η υπόθεση αυτή δεν είναι μεμονωμένη, καθώς η Αυστραλία προσπαθεί ακόμη να διαχειριστεί τις σκιές από την παρουσία 39.000 στρατιωτικών της στο Αφγανιστάν. Ήδη από τον Μάρτιο του 2023, ένας άλλος πρώην στρατιωτικός των ειδικών δυνάμεων συνελήφθη για αντίστοιχη υπόθεση, με τη δίκη του να έχει προγραμματιστεί για τις αρχές του 2027 στη Νέα Νότια Ουαλία.

Η σύλληψη στο Σίδνεϊ υπενθυμίζει ότι η δικαιοσύνη δεν παραγράφει τις παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου, ακόμη και όταν αυτές καλύπτονται από το πέπλο των στρατιωτικών επιχειρήσεων. Οι κατηγορίες για τις εκτελέσεις στο Ουρουζγκάν πλήττουν το κύρος της μονάδας Special Air Service Regiment και θέτουν υπό αμφισβήτηση την ηθική υπόσταση των αποστολών που διεξήχθησαν στο πλαίσιο των επιχειρήσεων του ΝΑΤΟ. Η διαδικασία που ξεκινά σήμερα αναμένεται να είναι μακρά, ωστόσο το μήνυμα είναι σαφές: η στρατιωτική διάκριση δεν αποτελεί ασυλία για πράξεις που παραβιάζουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.

Με πληροφορίες του ABC

• αυστραλία