Bloomberg: Τα μέτρα λιτότητας θα νομοθετηθούν ούτως ή άλλως – Τα αντισταθμιστικά… ίσως

Οι κόκκινες γραμμές της κυβέρνησης έχουν πλέον ξεθωριάσει, αναφέρει το Bloomberg σε εκτενές δημοσίευμά του σχετικά με το προχτεσινό Eurogroup στο οποίο αποφασίστηκε η επιστροφή του κουαρτέτου στην Αθήνα.

Μετά τη συνάντηση της Δευτέρας, η ελληνική κυβέρνηση συμφώνησε στις διαρθρωτικές αλλαγές που είχε ζητήσει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, σύμφωνα με τις οποίες κατεβαίνει το όριο του αφορολόγητου και τροποποιείται το συνταξιοδοτικό σύστημα. Αυτές οι αλλαγές θα λάβουν χώρα το 2019. Μέχρι τώρα, αυτά τα μέτρα ήταν κόκκινες γραμμές για τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα. Οι γραμμές, φαίνεται, έχουν πλέον ξεθωριάσει, αναφέρει το πρακτορείο.

Οι μεταρρυθμίσεις θα λειτουργήσουν ως εγγυήσεις για το ΔΝΤ ότι η Ελλάδα θα μπορέσει να πετύχει τον στόχο του 3,5% στο πρωτογενές πλεόνασμα. Εάν η Ελλάδα πετύχει τον στόχο οι πολιτικές θα εφαρμοστούν μεν, αλλά θα υπάρξουν αντισταθμιστικά μέτρα για την τόνωση της οικονομίας, όπως φοροαπαλλαγές για τις εταιρείες και τα ανώτερα εισοδήματα.

Το τέλος της λιτότητας;

Η συμφωνία προσπαθεί να μετριάσει τις ανησυχίες του ΔΝΤ ότι μεγάλος μέρος της μεσαίας τάξης φοροδιαφεύγει, ενώ οι εταιρείες βαρύνονται με επιπλέον υποχρεώσεις, επιβραδύνοντας την οικονομία. Η νέα συμφωνία επιδιώκει να στρέψει τη δημοσιονομική πολιτική προς μια κατεύθυνση που το ΔΝΤ ισχυρίζεται αποτελεί ένα βιώσιμο μονοπάτι χωρίς να αλλάξει ο γενικός στόχος του 3,5%.

Η κυβέρνηση λέει ότι η συμφωνία δεν θα αυξήσει τη λιτότητα, αφού τα νέα μέτρα θα περιλαμβάνουν αντισταθμίσματα. Ένας περιορισμός είναι ότι τα αντισταθμιστικά μέτρα δεν θα τεθούν σε εφαρμογή εάν δεν επιτευχθεί ο στόχος του 3,5%.

Ένα άλλο εμπόδιο είναι ότι η συμφωνία δεν επιτρέπει στην κυβέρνηση να διοχετεύσει επιπλέον πόρους από την υπερ-απόδοση σε πολιτικές της επιλογής της. Τα μέτρα ενίσχυσης της οικονομίας θα πρέπει να συμφωνηθούν εκ των προτέρων. Πέρυσι, η κίνηση του Τσίπρα να μοιράσει ένα εφάπαξ επίδομα σε συνταξιούχους οδήγησε σε αντιδράσεις εκ μέρους των δανειστών, που ανέστειλαν προσωρινά τα μέτρα ελάφρυνσης στην Ελλάδα.

Πρόκειται για κλεισμένη συμφωνία;

Οι υπουργοί των Οικονομικών της Ευρωζώνης και το ΔΝΤ είπαν ότι αν και η συμφωνία φαίνεται να προχωρεί, υπάρχει ακόμα πολλή δουλειά να γίνει. Το ακριβές μέγεθος του πακέτου των επιπρόσθετων μέτρων θα αποφασιστεί όταν οι ελεγκτές επιστρέψουν στην Αθήνα, όπου θα εξετάσουν επιπλέον και τα τελευταία δεδομένα ου προϋπολογισμού.

Αφού οι δύο πλευρές φτάσουν σε συμφωνία σε επίπεδο επιτελείων για το τι πρέπει να γίνει, οι υπουργοί των Οικονομικών θα συζητήσουν για επιπρόσθετα μέτρα ελάφρυνσης που ζητά το ΔΝΤ ως όρο για τη συμμετοχή του στο πρόγραμμα διάσωσης. Το Ταμείο κατά πάσα πιθανότητα θα ζητήσει πιο συγκεκριμένη περιγραφή των «μεσοπρόθεσμων» πολιτικών που θα υιοθετηθούν μετά το 2018, ώστε να εξασφαλίσει ότι οι υποχρεώσεις της Ελλάδας θα επιστρέψουν σε βιώσιμο μονοπάτι.

Αν και αυτά τα εργαλεία είναι πιθανόν να χρησιμοποιηθούν για την ανάλυση της βιωσιμότητας του χρέους που θα λάβει χώρα στο τέλος του τωρινού προγράμματος υποστήριξης της Ελλάδας και δεν θα περιλαμβάνουν ονομαστικό κούρεμα των δανείων διάσωσης, το σημείο αυτό παραμένει επίμαχο. Πολλές χώρες της ευρωζώνης έχουν αμφισβητήσει την ανάγκη περεταίρω χαλάρωσης των όρων αποπληρωμής των ελληνικών δανείων διάσωσης και το ΔΝΤ μπορεί να επιμείνει σε κάτι περισσότερο από άλλη μια ασαφή δέσμευση αφοσίωσης στο πρόγραμμα. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει επίσης πει ότι δεν θα συμπεριλάβει τα ελληνικά ομόλογα στο πρόγραμμα αγορών της προτού αυτά τα «μεσοπρόθεσμα» μέτρα λάβουν χώρα.

Εντωμεταξύ, τα ελληνικά ομόλογα έχουν βυθιστεί στο χαμηλότερο επίπεδο εδώ και σχεδόν έναν μήνα.

Τι θα κάνει το ΔΝΤ;

Η συμφωνία στα μέτρα ελάφρυνσης μπορεί να αποδειχθεί το ίδιο περίπλοκη με τη συμφωνία στη δημοσιονομική πολιτική της Ελλάδας. Μόλις και οι δύο ολοκληρωθούν, το ΔΝΤ θα προτείνει στην αρμόδια επιτροπή του την έγκριση ενός νέου προγράμματος διάσωσης της Ελλάδας. Το πρόγραμμα μπορεί να τρέχει μέχρι τον Αύγουστο του 2018, όταν αναμένεται να λήξει η πιο πρόσφατη ευρωπαϊκή διάσωση, με την ελπίδα ότι η Ελλάδα θα έχει αποκτήσει ανεξάρτητη πρόσβαση στις αγορές μέχρι τότε.

Το μέγεθος της απαιτούμενης ελάφρυνσης εξαρτάται από την εκτίμηση για τις μελλοντικές οικονομικές επιδόσεις της Ελλάδας. Τόσο το ΔΝΤ, όσο και η ελληνική κυβέρνηση πιέζουν ο στόχος του πρωτογενούς πλεονάσματος να πέσει από το 3,5% όσο το δυνατόν νωρίτερα μετά το 2018. Οι κυβερνήσεις της Ευρωζώνης διαφωνούν, καθώς λιγότερο φιλόδοξοι δημοσιονομικοί στόχοι σημαίνουν ότι θα χρειαστεί μεγαλύτερη ελάφρυνση χρέους.​

Πότε θα λάβει η Ελλάδα περισσότερη βοήθεια;

Στο μεταξύ, το ελληνικό Κοινοβούλιο θα πρέπει να εγκρίνει όλες τις πρότερες ενέργειες που συνδέονται με την τελευταία αξιολόγηση προτού αποδεσμευτούν και άλλα ποσά. Πέρα των δημοσιονομικών πολιτικών, τα μέτρα περιλαμβάνουν και ανατροπές στα εργασιακά, ένα νέο πλαίσιο εξωδικαστικών συμφωνιών για τα χρέη και άλλα ακόμα μέτρα που οι νομοθέτες του κυβερνητικού συνασπισμού είχαν αρνηθεί να περάσουν.

Εάν τα πράγματα κινηθούν γρήγορα η όλη διαδικασία μπορεί να έχει ολοκληρωθεί μέσα στον Μάρτιο ή τον Απρίλιο, την περίοδο που οι Ολλανδοί θα έχουν τις εθνικές τους εκλογές.  Όμως τα πράγματα θα μπορούσαν να καθυστερήσουν, αφού η Ελλάδα δεν έχει άμεση ανάγκη ρευστότητας.

Πηγή: Bloomberg

• Eurogroup
• ΔΝΤ
• ΕΚΤ
• ελάφρυνση χρέους
• κυβέρνηση
• πρωτογενές πλεόνασμα