Διάστημα: Χαοτικοί και ακατάστατοι οι γαλαξίες στο νεαρό Σύμπαν

Χαοτικοί, ακατάστατοι και ταραγμένοι. Οι γαλαξίες που σχηματίστηκαν μόλις μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια στο διάστημα μετά τη Μεγάλη Έκρηξη δεν έμοιαζαν καθόλου με τους γαλαξίες που βλέπουμε σήμερα.

Αυτό διαπίστωσαν αστρονόμοι, με επικεφαλής ερευνητές του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ, κατά τη μελέτη δεδομένων από το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb (JWST). Η ομάδα ανέλυσε περισσότερους από 250 νεαρούς γαλαξίες που υπήρχαν όταν το Σύμπαν είχε ηλικία μεταξύ 800 εκατομμυρίων και 1,5 δισεκατομμυρίων ετών. Μελετώντας την κίνηση του αερίου μέσα σε αυτούς τους γαλαξίες, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι περισσότεροι ήταν ταραγμένοι σωροί συστημάτων και δεν είχαν εξελιχθεί ακόμα σε ομαλούς περιστρεφόμενους δίσκους, όπως ο δικός μας γαλαξίας.

Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό «Monthly Notices of the Royal Astronomical Society», υποδηλώνουν ότι οι γαλαξίες έγιναν σταδιακά πιο ήρεμοι και οργανωμένοι, καθώς εξελισσόταν το Σύμπαν. Όμως, στο πρώιμο Σύμπαν, ο σχηματισμός των αστεριών και οι βαρυτικές αστάθειες προκαλούσαν τόσο έντονη αναταραχή, ώστε πολλοί γαλαξίες δυσκολεύονταν να σταθεροποιηθούν.

«Δεν παρατηρούμε απλώς μερικές εντυπωσιακές εξαιρέσεις. Αυτή είναι η πρώτη φορά που μπορούμε να δούμε ολόκληρο πληθυσμό γαλαξιών ταυτόχρονα», σημειώνει η πρώτη συγγραφέας της μελέτης, Λόλα Ντάνχαϊβ, από το Ινστιτούτο Κοσμολογίας Kavli του Κέμπριτζ. «Βρήκαμε τεράστια ποικιλομορφία: κάποιοι γαλαξίες αρχίζουν να αποκτούν μια ομαλή περιστροφή, αλλά οι περισσότεροι παραμένουν χαοτικοί, με αέριο που διαστέλλεται και κινείται προς όλες τις κατευθύνσεις», προσθέτει.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν το όργανο NIRCam του JWST σε μια σπάνια λειτουργία που μπορεί να καταγράψει το ασθενές φως από ιονισμένο αέριο υδρογόνου σε μακρινούς γαλαξίες. Η Ντάνχαϊβ ανέπτυξε νέο λογισμικό για την ανάλυση αυτών των δεδομένων, τα οποία συνδυάστηκαν με εικόνες από άλλες παρατηρήσεις του JWST για να μετρήσει πώς κινούνταν το αέριο μέσα σε κάθε γαλαξία.

• Γαλαξίας
• διάστημα