Δήμος Φιλοθέης – Ψυχικού: Το πορτρέτο ενός Δήμου που δεν ακούει

Υπάρχει μια παράδοξη αλήθεια για τον Δήμο Φιλοθέης-Ψυχικού. Αν κλείσεις τα μάτια και σκεφτείς τι αντιπροσωπεύει — Μωραΐτης, Αμερικανική Σχολή, Κολλέγιο Αθηνών, βίλες, πλατάνια, ήσυχες λεωφόρους — σκέφτεσαι έναν δήμο-πρότυπο. Έναν τόπο που έχει ό,τι χρειάζεται για να είναι υποδειγματικός.

Αν ανοίξεις τα μάτια, βλέπεις κάτι άλλο εντελώς.

Δρόμοι σαν πεδίο μάχης

Οι κάτοικοι της Φιλοθέης και του Ψυχικού δεν χρειάζονται έρευνα για να ξέρουν την κατάσταση των δρόμων τους — την ζουν κάθε μέρα με κάθε τίναγμα του τιμονιού. Λακκούβες που θυμίζουν βομβαρδισμένο τοπίο, πεζοδρόμια ραγισμένα και επικίνδυνα, κράσπεδα που σου διαλύουν τις ζάντες. Το αστείο είναι ότι ο ίδιος ο Μπονάτσος είχε ομολογήσει αυτά τα προβλήματα πριν καν ορκιστεί — λες και παρουσίαζε ντοκιμαντέρ για ξένο δήμο κι όχι τον δήμο που ζητούσε να κυβερνήσει. Δύο χρόνια μετά, το ντοκιμαντέρ συνεχίζεται. Απλώς έχει νέο σκηνοθέτη — και τους ίδιους δρόμους.

Ποιο είναι το πλάνο αποκατάστασης οδοστρωμάτων; Υπάρχει χρονοδιάγραμμα; Ποιες οδοί έχουν ενταχθεί σε πρόγραμμα συντήρησης; Ο δήμος σιωπά. Και οι λακκούβες μεγαλώνουν.

Φώτα που δεν ανάβουν — και κανείς δεν ακούει

Κάθε βράδυ, σε γειτονιές του Ψυχικού και της Φιλοθέης, τμήματα δρόμων βυθίζονται στο σκοτάδι. Φανοστάτες καμένοι εδώ και μήνες, δρόμοι χωρίς τεχνητό φωτισμό, πεζοί που περπατούν σε ημισκότεινα στενά. Δεν μιλάμε για απομακρυσμένες γειτονιές. Μιλάμε για κεντρικούς δρόμους ενός δήμου με έναν από τους υψηλότερους προϋπολογισμούς ανά κάτοικο στην Αττική.

Σε κάθε άλλο πλαίσιο, η συστηματική αδυναμία συντήρησης δημόσιου φωτισμού θα ήταν σκάνδαλο. Εδώ έχει γίνει ρουτίνα. Και η ρουτίνα αυτή έχει όνομα: αδιαφορία διοίκησης.

Πλατείες εγκατελειμμένες στη μοίρα τους

Οι πλατείες ενός δήμου είναι η βιτρίνα του. Λένε στον επισκέπτη — και στον κάτοικο — αν κάποιος νοιάζεται. Στη Φιλοθέη και το Ψυχικό, η απάντηση που δίνουν οι πλατείες είναι ξεκάθαρη: δεν νοιάζεται κανείς. Ξεφλουδισμένοι πάγκοι, αποξηραμένα φυτά, φθαρμένα παιδικά παιχνίδια, κατεστραμμένο δάπεδο. Χώροι που θα μπορούσαν να είναι καρδιά της κοινωνικής ζωής λειτουργούν ως διαφήμιση της απουσίας του δήμου από την καθημερινότητα των πολιτών.

Πότε έγινε τελευταία φορά ολοκληρωμένη παρέμβαση σε δημοτική πλατεία; Ποιος ελέγχει την κατάσταση του πρασίνου; Υπάρχει πρόγραμμα περιοδικής συντήρησης; Ερωτήματα χωρίς απάντηση.

Η ανεξέλεγκτη δόμηση: όταν η πόλη χτίζεται ενάντια στον εαυτό της

Αυτό είναι ίσως το πιο σοβαρό κεφάλαιο. Ο Νέος Οικοδομικός Κανονισμός άνοιξε την πόρτα σε κατασκευαστές που εκμεταλλεύτηκαν τα μπόνους δόμησης για να υψώσουν πολυόροφα κτίρια εκεί όπου πριν βρίσκονταν μονοκατοικίες. Ο χαρακτήρας της Φιλοθέης — η κηπούπολη, ο αέρας, το πράσινο — υπονομεύεται με κάθε νέα πολυκατοικία.

Το θέμα έφτασε ακόμα και στο Δημοτικό Συμβούλιο, το οποίο ψήφισε ομόφωνα «πάγωμα» αδειών. Αλλά η απόφαση αποδείχθηκε κενό γράμμα: καταγγέλθηκε ότι η δημοτική αρχή ζήτησε από την ίδια της την Πολεοδομία να μην εφαρμόσει τον νόμο, χρησιμοποιώντας ως «όπλο» μια απόφαση που νομικά δεν μπορεί να υπερισχύσει του Κρατικού Νόμου. Αποτέλεσμα: οι κατασκευαστές χτίζουν, οι πολίτες διαμαρτύρονται, και η δημοτική αρχή παρακολουθεί.

Αυτό δεν είναι αδυναμία. Είναι επιλογή.

Υποσχέσεις vs. Πραγματικότητα: ένας απολογισμός

Ο Μπονάτσος εκλέχθηκε με υποσχέσεις αλλαγής. Είπε ότι οι δημότες θέλουν «τα λόγια να συμβαδίζουν με τα ανάλογα έργα». Είπε ότι θέλει ο δήμος να «ακούει τον πολίτη». Είπε ότι η καθημερινότητα είναι προτεραιότητα.

Ας κάνουμε τον απολογισμό:

Δρόμοι: παρατημένοι. Φωτισμός: ελλιπής. Πλατείες: αναξιοπρεπείς. Αθλητικές εγκαταστάσεις: χρειάστηκε πάνω από χρόνο για να ανοίξει εκ νέου το κολυμβητήριο αφού έκλεισε λόγω υγειονομικών παραβάσεων. Νηπιαγωγεία: γονείς κατήγγειλαν δημόσια συνθήκες εγκατάλειψης και κινδύνους για παιδί ΑμεΑ. Ανταπόκριση σε emails πολιτών: μηδέν. Πλάνο ανάπτυξης: ανύπαρκτο στο δημόσιο διάλογο.

Αυτό είναι το αποτύπωμα δύο χρόνων.

Το πρόβλημα δεν είναι τα χρήματα

Ο Δήμος Φιλοθέης-Ψυχικού δεν είναι φτωχός δήμος. Έχει υψηλά δημοτικά τέλη, σχετικά μεγάλο προϋπολογισμό, και κατοίκους με τη φωνή και τη γνώση να απαιτούν λογοδοσία. Το πρόβλημα δεν είναι ελλιπής χρηματοδότηση. Είναι ελλιπής διοίκηση. Είναι η απουσία στρατηγικού σχεδιασμού, η ανυπαρξία σαφών προτεραιοτήτων, και η έλλειψη πολιτικής βούλησης να εφαρμοστούν οι υποσχέσεις που έδωσαν ψήφους.