Δημοσίευμα για σχέδιο Τραμπ που «ραγίζει» την Ευρώπη – Στο στόχαστρο τέσσερα κράτη- μέλη της ΕΕ

Έντονους κραδασμούς προκαλεί στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ρεπορτάζ του αμερικανικού μέσου Defense One, το οποίο κάνει λόγο για ένα αμφιλεγόμενο σχέδιο της κυβέρνησης Ντόναλντ Τραμπ με επίκεντρο τη συνοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, μια εκτενέστερη και μη δημοσιοποιημένη εκδοχή της νέας Εθνικής Στρατηγικής Ασφαλείας των ΗΠΑ φέρεται να εισηγείται τη σταδιακή αποδυνάμωση της ΕΕ μέσω της «αποκόλλησης» συγκεκριμένων κρατών-μελών. Σκοπός, όπως υποστηρίζεται, είναι η διαμόρφωση ενός άτυπου ευρωπαϊκού μπλοκ κρατών πιο πρόθυμων να ευθυγραμμιστούν πολιτικά και ιδεολογικά με την Ουάσινγκτον, στο πνεύμα του συνθήματος «Make Europe Great Again».

Οι τέσσερις χώρες και το σενάριο απομάκρυνσης από τις Βρυξέλλες

Αυστρία, Ουγγαρία, Ιταλία και Πολωνία κατονομάζονται ως χώρες με ιστορική και πολιτική καχυποψία απέναντι στις Βρυξέλλες και με κυβερνήσεις που –σύμφωνα πάντα με το ρεπορτάζ– εμφανίζονται πιο δεκτικές στη ρητορική Τραμπ. Το υποτιθέμενο σχέδιο προτείνει στενότερη συνεργασία των ΗΠΑ με αυτές τις κυβερνήσεις, με απώτερο στόχο την απομάκρυνσή τους από τον ευρωπαϊκό πυρήνα και την ενίσχυση φιλοαμερικανικών πολιτικών δυνάμεων που προβάλλουν την «επιστροφή στις παραδοσιακές ευρωπαϊκές αξίες». Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η φερόμενη αναφορά του εγγράφου σε «πολιτισμική αλλοίωση» της Ευρώπης λόγω της μετανάστευσης – διατύπωση που παραπέμπει ευθέως στη ρητορική της άκρας δεξιάς. Το κλίμα επιβαρύνεται περαιτέρω από δημόσιες τοποθετήσεις συμμάχων του Τραμπ, όπως ο Έλον Μασκ, που έχουν αμφισβητήσει ανοικτά τη χρησιμότητα της ίδιας της ΕΕ.

Παράλληλα, η επίσημη –δημοσιευμένη– εκδοχή της Στρατηγικής Ασφαλείας εμφανίζεται ιδιαίτερα επικριτική απέναντι σε χώρες όπως η Γαλλία και η Γερμανία, τις οποίες χαρακτηρίζει «αποδυναμωμένες», ενώ καταλογίζει στην Ευρώπη ευθύνη για τη μακρόχρονη συνέχιση του πολέμου στην Ουκρανία.

Αντιδράσεις και διαφορετικοί τόνοι στον ευρωπαϊκό Τύπο

Τα ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης αντέδρασαν με έντονο προβληματισμό. Στην Αυστρία, η Die Presse μίλησε ευθέως για αμερικανική προσπάθεια διάσπασης της ΕΕ με «όχημα» τη Βιέννη, ενώ η Der Standard αναφέρθηκε ακόμη και σε σενάρια ενός πιθανού «Öxit». Στη Σουηδία, η Dagens Nyheter υιοθέτησε δραματικό ύφος, προειδοποιώντας ότι οι ΗΠΑ δεν απομακρύνονται απλώς από την Ευρώπη, αλλά τείνουν να μετατραπούν σε γεωπολιτικό αντίπαλο, στο ίδιο επίπεδο με την Κίνα και τη Ρωσία. Μάλιστα, σημείωσε πως Ουάσινγκτον, Πεκίνο και Μόσχα φαίνεται να συγκλίνουν σε έναν κοινό στόχο: την αποδυνάμωση ή και διάσπαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στον αντίποδα, μέρος του ιταλικού Τύπου εμφανίστηκε πιο συγκρατημένο. Παρά το γεγονός ότι η Ιταλία συγκαταλέγεται στις «τέσσερις» χώρες, σχολιαστές τόνισαν ότι πρόκειται απλώς για ένα έγγραφο προθέσεων και όχι για δεσμευτική πολιτική, αφήνοντας αιχμές ότι ο ίδιος ο Τραμπ ενδέχεται να μην το έχει καν μελετήσει σε βάθος.

Σχέδιο για νέο παγκόσμιο σχήμα αντί της G7

Οι ίδιες διαρροές αναφέρονται και σε μια πιο ριζική αναδιάταξη του διεθνούς συστήματος: τη δημιουργία ενός νέου φόρουμ με την ονομασία «Core Five» (C5), στο οποίο θα συμμετέχουν ΗΠΑ, Κίνα, Ινδία, Ιαπωνία και Ρωσία. Το σχήμα αυτό θα πραγματοποιεί θεματικές συνόδους κορυφής, με ζητήματα όπως η ασφάλεια στη Μέση Ανατολή και η εξομάλυνση των σχέσεων Ισραήλ–Σαουδικής Αραβίας, παρακάμπτοντας ουσιαστικά τη G7. Η φιλοσοφία πίσω από αυτή την πρόταση, σύμφωνα με το Defense One, σηματοδοτεί εγκατάλειψη της ιδέας της αμερικανικής «παγκόσμιας ηγεμονίας», με τις ΗΠΑ να παρεμβαίνουν μόνο όταν απειλούνται άμεσα τα συμφέροντά τους.

Κατηγορηματική διάψευση από τον Λευκό Οίκο

Η αντίδραση της Ουάσινγκτον ήταν άμεση και έντονη. Η αναπληρώτρια εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Άννα Κέλι, απέρριψε κατηγορηματικά τις πληροφορίες, υποστηρίζοντας ότι δεν υπάρχει καμία μυστική ή αδημοσίευτη εκδοχή της Στρατηγικής Ασφαλείας και ότι ο πρόεδρος Τραμπ έχει υπογράψει μία και μοναδική, απολύτως διαφανή στρατηγική. Κυβερνητικοί αξιωματούχοι χαρακτήρισαν τα περί «κρυφού σχεδίου» ανυπόστατα και εκτός πραγματικότητας.

Ευρωπαϊκή ανησυχία και προειδοποίηση από το ΝΑΤΟ

Το θέμα έρχεται σε μια ιδιαίτερα τεταμένη συγκυρία για την Ευρώπη. Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, προειδοποίησε πρόσφατα ότι η ήπειρος πρέπει να προετοιμαστεί για απειλές αντίστοιχες με εκείνες του παρελθόντος και να αυξήσει άμεσα τις αμυντικές της δαπάνες, υπογραμμίζοντας ότι «ο χρόνος δεν είναι σύμμαχος». Η υπόθεση συνεχίζει να τροφοδοτεί έντονες συζητήσεις για το μέλλον των σχέσεων ΗΠΑ–ΕΕ, με ανοιχτό το ερώτημα αν πρόκειται για πραγματικό στρατηγικό σχεδιασμό ή για πολιτικές εικασίες που διογκώνονται σε ένα ήδη εύθραυστο διεθνές περιβάλλον.

• Ευρωπαϊκή Ένωση
• Ντόναλντ Τραμπ