Έφυγε μόνος και ξεχασμένος

Η αμερικανική μελαγχολία έχει αποτυπωθεί εξαιρετικά στα έργα του Edward Hopper, που ζωγράφισε πορτραίτα των ανθρωπίνων σχέσεων της Αμερικής στην αρχή του περασμένου αιώνα, των ανθρώπων που φορούν τη μοναξιά σα δεύτερο ρούχο. Οι πίνακές του έχουν μια εσωτερική δύναμη που είναι αδύνατον να μην σταθείς να τους χαζέψεις για αρκετή ώρα. Σου δημιουργούν ιστορίες και σκέψεις. Χαρακτηρίζονται από μινιμαλισμό, ρομαντισμό, ρεαλισμό και υπερ-ρεαλισμό.

O Έντουαρντ Χόπερ ((22 Ιουλίου 1882 –15 Μαΐου 1967) υπήρξε ένας από τους κυριότερους εκπροσώπους του ρεαλισμού στην αμερικανική τέχνη του μεσοπολέμου. Γεννήθηκε στην περιοχή της Νέας Υόρκης και πέρασε τα παιδικά και εφηβικά του χρόνια στην μικρή επαρχιακή πόλη Nyack. Από το 1900 εγκαταστάθηκε οριστικά στη Νέα Υόρκη όπου αρχικά είχε πάει για σπουδές, ζώντας την καθημερινότητα της μεγαλύτερης μητρόπολης των Η.Π.Α. και ξαφνικά μέσα στην εφηβεία του αποφάσισε να ασχοληθεί με την ζωγραφική.

Το ένστικτο τον έσπρωξε στα χρώματα, τις μπογιές και τα πινέλα. Οι γονείς του, που δεν συμφωνούσαν με αυτή την προοπτική, τον παρότρυναν να ασχοληθεί με την εικονογράφηση, που συγγενεύει με τη ζωγραφική. Οι γονείς του ενδιαφέρονταν περισσότερο για την επαγγελματική του αποκατάσταση έχοντας την πεποίθηση ότι η εργασία πρέπει να αποδίδει λεφτά. Στο πλαίσιο αυτό, ξεκίνησε σπουδές εικονογράφησης, αλλά στον πρώτο χρόνο τα παράτησε και επέστρεψε εκ νέου στη ζωγραφική.

Από το 1906 μέχρι το 1910 ο εκκολαπτόμενος ζωγράφος έκανε τρία ταξίδια στην Ευρώπη. Αναζήτησε τις καινούριες τάσεις στην τέχνη του συναναστρεφόμενος με άλλους ομοτέχνους του και ήταν ανοιχτός σε καινούριες αντιλήψεις που εμπλούτισαν και έκαναν πιο πολύχρωμες τις δικές του ιδέες. Επηρεάστηκε βαθιά από την τεχνοτροπία ζωγράφων, όπως ο Βελάσκεθ και ο Γκόγια, και από τον τρόπο που χρησιμοποιούσαν το φως. Γενικά όμως η Ευρώπη τον επηρέασε πολύ. Του έδωσε εικόνες που διατηρήθηκαν ζωηρές στη μνήμη του, όταν επέστρεψε στην πατρίδα, εντείνοντας τις διακριτές διαφορές που εντόπιζε ανάμεσα στις δύο Ηπείρους.

Κύριο θέμα του είναι η αμερικάνικη μεγαλούπολη, όπου η ανία, η πλήξη, η μελαγχολία και η κατάθλιψη καταβροχθίζουν τον σύγχρονο άνθρωπο. Του άρεσε να βλέπει τους ανθρώπους του μέσα από παράθυρα, καθισμένους, μόνους και απελπισμένους. Στις ανώνυμες προσόψεις από τούβλο, στους νυχτερινούς ερημικούς δρόμους, στις επιγραφές neon και τους σωλήνες του γκαζιού, στα μπαρ, τους κινηματογράφους, τα γραφεία, τα απρόσωπα δωμάτια των ξενοδοχείων και τα βενζινάδικα ανακαλύπτει και μορφοποιεί την αδυναμία φυγής του καθημερινού ανθρώπου από την κοινωνία της μάζας.

Εν συντομία

1. Ο Έντουαρντ Χόπερ είναι διάσημος για τους πίνακές του που αποτυπώνουν την αστική μοναξιά και την αποξένωση στην Αμερική.
2. Στους πίνακες του εκφράζει τη μοναξιά, την αποξένωση και την έλλειψη επικοινωνίας που χαρακτηρίζουν τη ζωή του σύγχρονου ανθρώπου της βιομηχανικής εποχής στις μεγαλουπόλεις.
3. Πίσω από τα αριστουργήματά του κρύβονται συναρπαστικές, λιγότερο γνωστές ιστορίες για τη ζωή, τις συνήθειες και τον εκρηκτικό γάμο του.
4. Στα 12 του ήταν ήδη 1,83 μ, γεγονός που συνέβαλε στο αίσθημα απομόνωσης που ένιωθε από τους συμμαθητές του.
5. Η σύζυγός του ήταν το μόνο μοντέλο του. Η γυναίκα του, Ζοζεφίν Νίβισον (επίσης ζωγράφος), είναι η μοναδική φιγούρα που απεικονίζεται σχεδόν σε όλες τις γυναικείες μορφές των πινάκων του, από τις γυναίκες στο Nighthawks μέχρι το Morning Sun.
6. Στα έργα του κατορθώνει να συνθέσει ένα “υπερπραγματικό” σκηνικό με ποιητική, μελαγχολική και μυστηριακή ατμόσφαιρα.
7. Στα έργα του βλέπουμε μια Αμερική τρομακτικά σκληρή και ωμή. Το γεγονός αυτό αποτελεί μία εξήγηση του γιατί ζωγράφισε έργα στα οποία απουσιάζει η επικοινωνία μεταξύ των ανθρώπων.
8. Οι φωτοσκιάσεις γοητεύουν τον καλλιτέχνη, ο οποίος είχε μελετήσει τον τρόπο που χρησιμοποιούσαν το φως οι μεγάλοι Ευρωπαίοι ζωγράφοι, όταν μετά τις σπουδές του ταξίδεψε στην Ευρώπη (Παρίσι, Λονδίνο, Άμστερνταμ, Βρυξέλλες, Βερολίνο) για να δει από κοντά έργα της ευρωπαϊκής ζωγραφικής.
9. Επέμεινε στη μοναξιά και την μελαγχολία που κουβαλούν οι ψυχές των ανθρώπων που παραμένουν ξένοι σε αυτήν την ζωή. Ζωγράφισε την αλήθεια.
10. Έγινε μια έκθεση πριν μερικά χρόνια στο Grand Palais στο Παρίσι που επιχείρησε να ρίξει φως στην πολυπλοκότητα του, η οποία αποτελεί ένδειξη του πλούτου του έργου και του ταλέντου του. Οι τεχνοκριτικοί τον ανέβασαν θριαμβευτικά στον θρόνο του.
11. Ο πίνακάς του House by the Railroad (1925) αποτέλεσε την άμεση αρχιτεκτονική έμπνευση για το ανατριχιαστικό ξενοδοχείο της ταινίας Ψυχώ (Psycho) του Άλφρεντ Χίτσκοκ.
12. Πριν αναγνωριστεί ως ζωγράφος, εργάστηκε για 20 χρόνια ως εμπορικός εικονογράφος σε περιοδικά και διαφημίσεις, μια δουλειά που ο ίδιος δεν συμπαθούσε καθόλου.
13. Ήταν φανατικός σινεφίλ. Περνούσε μέρες παρακολουθώντας συνεχόμενες προβολές ταινιών, κάτι που επηρέασε έντονα τον φωτισμό και τις γωνίες κάμερας (σαν σε πλάνο) στα έργα του.
14. Ο γάμος τους ήταν παθιασμένος αλλά εξαιρετικά δύσκολος. Εκείνος ήταν εσωστρεφής και κυριαρχικός, ενώ η σύζυγος του, αν και πολύ ταλαντούχα, αναγκάστηκε να θυσιάσει την καριέρα της για να γίνει η γραμματέας, η μάνατζερ και η μούσα του.
15. Πέθανε στις 15 Μαΐου 1967 όπως ακριβώς το είχε προβλέψει στα έργα του: «μόνος και ξεχασμένος».

• Εικαστικά
• Ζωγραφική