Είσαι ασθενής; Έχεις δικαιώματα

Σε μια από τις πιο κρίσιμες και ευάλωτες στιγμές στη ζωή ενός ανθρώπου, όταν βρίσκεται μπροστά σε μια ασθένεια και στην προοπτική νοσηλείας, η ανάγκη σεβασμού της προσωπικότητάς του και της έμπρακτης αναγνώρισης των δικαιωμάτων του αποτελεί προϋπόθεση ίασης εξίσου σημαντική με την ίδια τη θεραπεία.

Γι’ αυτό, το 2007 η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε την Ευρωπαϊκή Χάρτα Δικαιωμάτων των Ασθενών, ένα κείμενο 14 σημείων, που αποσκοπεί στην εγγύηση της προστασίας της ανθρώπινης υγείας.

Η Ευρωπαϊκή Χάρτα αναδεικνύει τον ασθενή όχι ως παθητικό αποδέκτη μιας θεραπείας, αλλά ως πρόσωπο που έχει δικαίωμα στην ενημέρωση και στη συμμετοχή στις αποφάσεις που αφορούν την υγεία του.

Ιδιαίτερη σημασία έχει το δικαίωμα της ελεύθερης επιλογής, καθώς η δυνατότητα του ασθενούς να επιλέγει, μετά από επαρκή ενημέρωση, τον γιατρό, τον ειδικό και τη θεραπευτική προσέγγιση αποτελεί βασικό στοιχείο της σχέσης εμπιστοσύνης που πρέπει να χαρακτηρίζει κάθε σύστημα υγείας.

Παράλληλα, τα δικαιώματα στην ποιότητα και την ασφάλεια, στην αποφυγή περιττού πόνου και στην εξατομικευμένη θεραπεία υπογραμμίζουν ότι η φροντίδα υγείας δεν αφορά μόνο την αντιμετώπιση της ασθένειας, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αυτή παρέχεται.

Η γνώση των δικαιωμάτων αποτελεί, επομένως, σημαντικό βήμα ώστε κάθε ασθενής να μπορεί να συμμετέχει ουσιαστικά στις αποφάσεις για την υγεία του.

Τα 14 θεμελιώδη δικαιώματα των ασθενών

1. Δικαίωμα της πρόληψης. Κάθε άτομο έχει το δικαίωμα να απολαμβάνει την παροχή των κατάλληλων υπηρεσιών προκειμένου να εμποδίσει την εμφάνιση μίας ασθένειας.

2. Δικαίωμα της πρόσβασης. Κάθε άτομο έχει το δικαίωμα της πρόσβασης στις υπηρεσίες υγείας που αντιστοιχούν στις ανάγκες του. Οι υπηρεσίες υγείας πρέπει να εξασφαλίζουν πρόσβαση σε όλους χωρίς διακρίσεις ως προς την οικονομική κατάσταση, τον τόπο κατοικίας, το είδος της ασθένειας ή το χρόνο πρόσβασης στις υπηρεσίες.

3. Δικαίωμα της πληροφόρησης. Κάθε άτομο έχει το δικαίωμα της πρόσβασης σε κάθε είδος πληροφορίας σχετικά με την κατάσταση της υγείας του, τις υπηρεσίες υγείας και τον τρόπο να τις χρησιμοποιήσει, καθώς επίσης και σε κάθε πληροφορία που είναι διαθέσιμη κατόπιν έρευνας και τεχνολογικής καινοτομίας.

4. Δικαίωμα της συγκατάθεσης. Κάθε άτομο έχει το δικαίωμα πρόσβασης σε κάθε είδος πληροφορία, ώστε να μπορεί να συμμετέχει ενεργά στη λήψη αποφάσεων που αφορούν στην υγεία του. Η πληροφόρηση πρέπει να αποτελεί προϋπόθεση για κάθε θεραπεία και διαδικασία συμπεριλαμβανομένης της συμμετοχής σε επιστημονικά ερευνητικά προγράμματα.

5. Δικαίωμα της ελεύθερης επιλογής. Κάθε άτομο έχει το δικαίωμα να επιλέγει ελεύθερα ανάμεσα στις διάφορες θεραπευτικές διαδικασίες και στους ειδικούς των υπηρεσιών υγείας, κατόπιν επαρκούς πληροφόρησης.

6.  Δικαίωμα της εχεμύθειας και της εμπιστευτικότητας. Κάθε άτομο έχει το δικαίωμα να παραμένουν εμπιστευτικά τα προσωπικά του δεδομένα συμπεριλαμβανομένων που αφορούν την κατάσταση της υγείας του και στις σχετικές διαγνωστικές ή θεραπευτικές διαδικασίες καθώς επίσης και στην προστασία του ιδιωτικού χαρακτήρα των διαγνωστικών εξετάσεων, των επισκέψεων σε ειδικούς και των ιατρικών χειρουργικών πράξεων γενικά.

7. Δικαίωμα του σεβασμού του χρόνου του ασθενούς. Κάθε άτομο έχει το δικαίωμα να λαμβάνει την απαιτούμενη θεραπευτική αγωγή σε σύντομο και προκαθορισμένο χρονικό διάστημα, σε κάθε φάση θεραπείας.

8. Δικαίωμα της τήρησης των προδιαγραφών ποιότητας. Κάθε άτομο έχει το δικαίωμα πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας υψηλής ποιότητας τόσο ως προς την εξειδίκευση, όσο και ως προς την τήρηση συγκεκριμένων προδιαγραφών.

9. Δικαίωμα της ασφάλειας. Κάθε άτομο έχει το δικαίωμα να είναι απαλλαγμένο από ζημία που οφείλεται στη φτωχή λειτουργία των υπηρεσιών υγείας, σε λανθασμένες ιατρικές πράξεις και σφάλματα. Κάθε άτομο έχει το δικαίωμα πρόσβασης σε υπηρεσίες και θεραπείες που να διατηρούν υψηλές προδιαγραφές στον τομέα της ασφάλειας.

10. Δικαίωμα της καινοτομίας. Κάθε άτομο έχει το δικαίωμα πρόσβασης σε καινοτόμες διαδικασίες, συμπεριλαμβανομένων των διαγνωστικών διαδικασιών σύμφωνα με διεθνείς
    προδιαγραφές ανεξάρτητα από οικονομικούς παράγοντες.

11. Δικαίωμα της αποφυγής του περιττού πόνου και της ταλαιπωρίας. Κάθε άτομο έχει το δικαίωμα να να αποφεύγει όσο το δυνατόν περισσότερο τον πόνο και την ταλαιπωρία σε κάθε φάση της ασθένειας.

12. Δικαίωμα της εξατομικευμένης θεραπείας. Κάθε άτομο έχει το δικαίωμα να λαμβάνει διαγνωστικές ή θεραπευτικές υπηρεσίες προγραμματισμένες, ώστε να ταιριάζουν όσο το δυνατόν περισσότερο στις προσωπικές του ανάγκες.

13. Δικαίωμα έκφρασης παραπόνων. Κάθε άτομο έχει το δικαίωμα να παραπονείται σε περίπτωση που έχει υποστεί ζημία καθώς και να λαμβάνει απάντηση ή άλλου είδους ανατροφοδότηση στα παράπονα του.

14. Δικαίωμα αποζημίωσης. Κάθε άτομο έχει το δικαίωμα να λαμβάνει ικανοποιητική αποζημίωση εντός λογικού χρονικού διαστήματος σε περίπτωση που έχει υποστεί φυσική, ηθική ή ψυχολογική βλάβη ως αποτέλεσμα κάποιας θεραπείας στα πλαίσια των υπηρεσιών υγείας.

• ασθενείς
• δικαιώματα