Εκλογές: Σε δημόσια διαβούλευση το νομοσχέδιο για την ψήφο των αποδήμων – Οι τρεις έδρες και η επιστολική ψήφος

Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε και επισήμως η νομοθετική πρωτοβουλία του Υπουργείου Εσωτερικών, η οποία φιλοδοξεί να αλλάξει τον εκλογικό χάρτη για τους Έλληνες του εξωτερικού. Ο αρμόδιος υπουργός, Θοδωρής Λιβάνιος, παρουσίασε το νομοσχέδιο που φέρει τον τίτλο «Ορισμός εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού – Διευκόλυνση άσκησης εκλογικού δικαιώματος εκλογέων εκτός επικράτειας μέσω επιστολικής ψήφου για τις βουλευτικές εκλογές», ανοίγοντας τον δρόμο για τη θεσμοθέτηση της επιστολικής ψήφου και στις εθνικές κάλπες.

Η διαδικασία της υποβολής σχολίων και προτάσεων στην πλατφόρμα της Ανοιχτής Διακυβέρνησης (opengov.gr) θα παραμείνει ενεργή έως τις 16 Φεβρουαρίου, στις 09:00 το πρωί.

Τρεις βουλευτές αποκλειστικά για την Ομογένεια

Η βασική καινοτομία του νομοσχεδίου αφορά τη δημιουργία μιας ξεχωριστής εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού. Μέσα από αυτή τη νέα περιφέρεια, οι Έλληνες που ζουν μόνιμα ή διαμένουν στο εξωτερικό θα έχουν τη δυνατότητα να εκλέγουν απευθείας τρεις βουλευτές που θα τους εκπροσωπούν στο ελληνικό Κοινοβούλιο.

Σύμφωνα με τις προτεινόμενες διατάξεις:

• Τα κόμματα που κατεβάζουν συνδυασμούς στα τρία τέταρτα (3/4) της Επικράτειας, θα έχουν το δικαίωμα να προτείνουν έως πέντε υποψήφιους για τη συγκεκριμένη περιφέρεια.

• Απαραίτητη προϋπόθεση για τους υποψηφίους είναι να είναι εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους του εξωτερικού.

• Οι ψηφοφόροι θα έχουν τη δυνατότητα να βάλουν έναν σταυρό προτίμησης στο ψηφοδέλτιο του κόμματος που επιλέγουν.

• Η κατανομή των εδρών θα ακολουθεί το μοντέλο που ισχύει για τις υπόλοιπες τριεδρικές περιφέρειες της χώρας.

• Εξαιρείται η υποχρέωση για ποσόστωση φύλου στο συγκεκριμένο ψηφοδέλτιο.

Μειώνονται οι βουλευτές Επικρατείας

Για να δημιουργηθούν οι τρεις νέες έδρες των αποδήμων χωρίς να αυξηθεί ο συνολικός αριθμός των βουλευτών (300), το νομοσχέδιο προβλέπει τη μείωση των εδρών του ψηφοδελτίου Επικρατείας. Συγκεκριμένα, οι έδρες Επικρατείας επανέρχονται στις 12, από τις 15 που είναι σήμερα, επιστρέφοντας ουσιαστικά στο καθεστώς που ίσχυε έως και τις εκλογές του 2019.

Διευκρινίζεται ότι δεν προβλέπεται καμία μεταβολή στον αριθμό των εδρών στις υπόλοιπες εκλογικές περιφέρειες της χώρας.

Επιστολική ψήφος και στις εθνικές εκλογές

Το νομοσχέδιο επεκτείνει το μέτρο της επιστολικής ψήφου, που δοκιμάστηκε για πρώτη φορά στις ευρωεκλογές του 2024 με τη συμμετοχή 36.645 αποδήμων, και στις βουλευτικές εκλογές. Δικαίωμα χρήσης της επιστολικής ψήφου θα έχουν όσοι εγγραφούν στους ειδικούς καταλόγους.

Η προθεσμία για την υποβολή της σχετικής αίτησης εγγραφής θα είναι ανοιχτή μέχρι και την επόμενη ημέρα από την επίσημη προκήρυξη των εκλογών (δηλαδή τη δημοσίευση του προεδρικού διατάγματος για τη διάλυση της Βουλής).

Ο «πήχης» των 200 ψήφων

Το κρίσιμο σημείο για την τύχη των νέων ρυθμίσεων είναι η ψηφοφορία στη Βουλή. Σύμφωνα με το Σύνταγμα, για να εφαρμοστούν οι αλλαγές αυτές άμεσα, δηλαδή από τις επόμενες βουλευτικές εκλογές, απαιτείται η υπερψήφισή τους από την αυξημένη πλειοψηφία των 2/3 του σώματος, ήτοι από τουλάχιστον 200 βουλευτές.

Σε περίπτωση που δεν επιτευχθεί αυτός ο αριθμός:

1. Η ίδρυση της νέας εκλογικής περιφέρειας θα ισχύσει από τις μεθεπόμενες εκλογές.

2. Η επιστολική ψήφος δεν θα εφαρμοστεί καθόλου. Αυτό σημαίνει ότι η ψηφοφορία, τόσο εντός όσο και εκτός επικράτειας, θα διεξάγεται αποκλειστικά με φυσική παρουσία στα εκλογικά κέντρα.

• απόδημοι
• εκλογές
• επιστολική ψήφος