Ελευσίνα και Πειραιάς στο επίκεντρο του ανταγωνισμού ΗΠΑ-Κίνας

Η Ελευσίνα βρίσκεται στο προσκήνιο για τα συμφέροντα των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο με γεωοικονομικό πρόσημο. Στο κάδρο μπαίνει ως σημείο που μπορεί να φιλοξενήσει νέες επενδύσεις, να στηρίξει ναυπηγοεπισκευαστική δραστηριότητα και να λειτουργήσει ως εναλλακτική διαδρομή για ροές φορτίων δίπλα στην Αθήνα, παρακάμπτοντας τον Πειραιά.

Στο παρασκήνιο, ο Πειραιάς παραμένει το κυρίαρχο λιμάνι της χώρας και ένας από τους ισχυρότερους κόμβους της Μεσογείου με τη συζήτηση για την κινεζική παρουσία εκεί να παραμένει ενεργή. Σε αυτό το περιβάλλον, η Ελευσίνα προβάλλει ως εναλλακτική επιλογή.

Η επιλογή της Ελευσίνας διεφάνη και κατά τη διάρκεια της ομιλίας της πρέσβη των ΗΠΑ Κίμπερλι Γκίλφοϊλ στην εκδήλωση «Διάλογοι της Νισύρου – Bridging the East Med», όπου αναφερόμενη στην επένδυση της Κίνας στον Πειραιά σημείωσε πως πρέπει «να χτίσουμε ένα άλλο λιμάνι ώστε να αντισταθμίσει τα κινεζικά συμφέροντα στον Πειραιά». Ανέφερε τα ναυπηγεία της Ελευσίνας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα των αμερικανικών επενδύσεων και σημείωσε πως έχει μετατραπεί σε ένα ακμάζον ναυπηγείο που παρέχει υψηλής ποιότητας θέσεις εργασίας στην τοπική κοινωνία. «Η εξωτερική μας πολιτική έχει εισέλθει σε μια νέα εποχή, μια εποχή όχι λόγων, αλλά πράξεων, αποτελεσμάτων».

Το πολιτικό σήμα από την Ουάσιγκτον

Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ, κατά την τελετή επίδοσης διαπιστευτηρίων από τον νέο πρέσβη της Ελλάδας στις ΗΠΑ Αντώνη Αλεξανδρίδη, έδωσε το γενικό πλαίσιο. Περιέγραψε τις διμερείς σχέσεις ως τις ισχυρότερες που υπήρξαν ποτέ και ανέδειξε πεδία για περαιτέρω συνεργασία. Ναυτιλία, εμπόριο, ενέργεια, επενδύσεις. Το μήνυμα, ερμηνεύεται από διπλωματικούς κύκλους, πως λειτουργεί ως πολιτική ομπρέλα για κινήσεις οικονομικής διπλωματίας σε κρίσιμες υποδομές.

Στην ελληνική δημόσια συζήτηση καταγράφεται η εκτίμηση ότι η Ελευσίνα αντιμετωπίζεται ως πιθανό αντίβαρο απέναντι στην κυριαρχία του Πειραιά που συνδέεται με κινεζικό έλεγχο. Η Ελευσίνα έχει ένα χαρακτηριστικό που την κάνει ελκυστική καθώς είναι κοντά στον αστικό ιστό, με πρόσβαση σε βιομηχανική ζώνη και με δυνατότητα σύνδεσης με χερσαίες μεταφορές και κόμβους logistics. Αν αυτό μετατραπεί σε έργο, τότε αλλάζει η ισορροπία στην Αττική.

Το επενδυτικό σκέλος και ο ρόλος των ναυπηγείων

Η βάση του σχεδίου «πατάει» στην αναβάθμιση δυνατοτήτων στα ναυπηγεία με ευρύτερη αξιοποίηση της λιμενικής ζώνης. Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα πακέτο υπηρεσιών που να μην αφορά μόνο επισκευές πλοίων. Να καλύπτει υποστήριξη στόλων, τεχνικές εργασίες, καθώς και λειτουργίες για εμπορικές και ενεργειακές δραστηριότητες.

Το ενδιαφέρον από αμερικανικής πλευράς περιγράφεται ως επενδυτικό και γεωστρατηγικό μαζί. Η λογική είναι απλή. Οι υποδομές λιμανιών και ναυπηγείων αποτελούν «κρίσιμες δυνατότητες» σε μια περίοδο που οι θαλάσσιες γραμμές, η ενέργεια και το εμπόριο γίνονται πιο ευάλωτα σε κρίσεις.

Η εικόνα του ανταγωνισμού ΗΠΑ και Κίνας

Η Ελευσίνα παρουσιάζεται ως σημείο όπου τέμνονται δύο τάσεις. Η ανάγκη της Ελλάδας να αυξήσει χωρητικότητα και επιλογές στα λιμάνια της Αττικής και η επιθυμία των ΗΠΑ να ενισχύσουν αποτύπωμα σε κρίσιμες ευρωπαϊκές πύλες εισόδου.

Στην ευρύτερη ανάγνωση, το λιμάνι δεν αξιολογείται μόνο με όρους τοπικής οικονομίας. Αξιολογείται ως κόμβος σε διαδρομές προς τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, ως κρίκος σε αλυσίδες εφοδιασμού και ως υποστήριξη σε ναυτιλιακή ισχύ. Αυτό εξηγεί γιατί η συζήτηση δεν μένει στο επίπεδο μιας απλής επένδυσης.

• Ελληνοαμερικανικές Σχέσεις
• Κίμπερλι Γκιλφόιλ
• Λιμάνι Ελευσίνας
• Λιμάνι Πειραιά