Έλιν Κοέν: Νέες αποκαλύψεις για τον ισραηλινό πράκτορα που έγινε σειρά στο Netflix

Ακριβώς 60 χρόνια μετά την εκτέλεση του Ισραηλινού κατασκόπου Έλι Κοέν στη Δαμασκό, η Μοσάντ ανακοίνωσε την ανάκτηση περίπου 2.500 ντοκουμέντων, φωτογραφιών και προσωπικών αντικειμένων που σχετίζονται με τη δράση του. Μάλιστα ο Έλι Κοέν είχε γίνει μίνι σειρά στο Netflix,  στην οποία μεταφέρει τη ζωή και την δράση του ισραηλινού πράκτορα, μέσα από έξι επεισόδια.

Ο Έλι Κοέν εκτελέστηκε στην πλατεία των μαρτύρων στην Συρία, στις 18 Μάϊου 1965 στην Συρία. Η κατασκοπευτική του δραστηριότητα ξεκίνησε από νεαρή ηλικία όταν στην Αίγυπτο, συμμετείχε σε δίκτυο Ισραηλινών κατασκόπων, το οποίο εξαρθρώθηκε από τις αιγυπτιακές αρχές το 1954. Η κατασκοπευτική του δραστηριότητα ξεκίνησε από νεαρή ηλικία όταν στην Αίγυπτο, συμμετείχε σε δίκτυο Ισραηλινών κατασκόπων, το οποίο εξαρθρώθηκε από τις αιγυπτιακές αρχές το 1954.

Λίγα χρόνια αργότερα και ενώ η κρίση ανάμεσα στο Ισραήλ και στη Συρία είχε ενταθεί, ο Έλι Κοέν στρατολογήθηκε κατεπειγόντως στις δυνάμεις της Μόσαντ, με μια συγκεκριμένη αποστολή, να μπει στη Συρία. Το 1961 ο Ισραηλινός κατάσκοπος μετανάστευσε στο Μπουένος Άιρες. Το μόνο που της είπε ήταν ότι δούλευε στο εξωτερικό για το Υπουργείο Άμυνας του Ισραήλ. Στο Μπουένος Άιρες ανέπτυξε σχέσεις με την ισχυρή κοινότητα των Σύριων. Για χρόνια ο Ισραηλινός κατάσκοπος δρούσε στη Συρία χωρίς να γίνει αντιληπτή η πραγματική του ταυτότητα.
Το λάθος που τον πρόδωσε τελικά, ήταν ότι κάθε μέρα την ίδια ώρα διαβίβαζε πληροφορίες στο Ισραήλ προκαλώντας παρεμβολές στις τηλεοράσεις του αρχηγείου που βρισκόταν απέναντι από το σπίτι του.

Ένας παρατηρητικός αξιωματικός της αντικατασκοπείας το έψαξε περισσότερο και με τη βοήθεια των Σοβιετικών τεχνικών και λίγη τύχη εντόπισαν την πηγή απ΄όπου εξέπεμπαν καθημερινά τα σήματα μορς. Το 1965 συνελήφθη επ’ αυτοφόρω, κατηγορήθηκε για προδοσία, βασανίστηκε και καταδικάστηκε σε θάνατο.

Ο Έλι Κοέν απαγχονίστηκε σε δημόσια θέα στις 19 Μαΐου του 1965. Την ημέρα της εκτέλεσης του έγινε γνωστή και η ιδιότητα του στη σύζυγο του. Από τότε η Συρία αρνείται να της παραδώσει τη σορό του.

Έλι Κοέν: Η πτώση Άσαντ φανέρωσε τα μυστικά έγγραφα

Σύμφωνα με δημοσίευμα της λιβανέζικης εφημερίδας Al-Akhbar, τα υλικά βρέθηκαν πολύ κοντά στην κατοικία του πρώην προέδρου της Συρίας, Μπασάρ αλ-Άσαντ, και παρέμειναν άθικτα ακόμη και κατά τον εμφύλιο πόλεμο.

Το αρχείο βρισκόταν σε αποθήκη του Εθνικού Γραφείου Ασφαλείας της Συρίας, ενώ δεν αποκλείεται η τουρκική μυστική υπηρεσία να μεσολάβησε για τη μεταφορά του στο Ισραήλ, εν μέσω σιωπηρών επαφών Άγκυρας–Τελ Αβίβ για περιφερειακά ζητήματα.

أعلن مكتب رئيس الوزراء الإسرائيلي بنيامين نتنياهو استرجاع نحو 2500 وثيقة وصورة ومقتنيات شخصية كانت ضمن «الأرشيف السوري الرسمي» بعميل جهاز الموساد إيلي كوهين الذي أدى مهمات استخبارية حتى انكشاف أمره وإعدامه في دمشق عام 1965. pic.twitter.com/vB2beHnCP0

— جريدة الأخبار – Al-Akhbar (@AlakhbarNews) May 18, 2025

Ο Νετανιάχου περιέγραψε τον Έλι Κοέν ως «τον μεγαλύτερο κατάσκοπο στην ιστορία του κράτους, που συνέβαλε στην ιστορική νίκη στον Πόλεμο των Έξι Ημερών (Πόλεμος Ιουνίου 1967).

Από την πλευρά του, ο επικεφαλής της Μοσάντ Ντέιβιντ Μπαρνέα είπε ότι η επαναφορά του αρχείου «είναι ένα νέο βήμα στην προσπάθειά μας να εντοπίσουμε τον τόπο ταφής του Έλι Κοέν. Θα συνεχίσουμε να καταβάλλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια για τον εντοπισμό και την επιστροφή των αγνοουμένων, των ζωντανών για αποκατάσταση και των πεσόντων για ταφή».

Αναζητώντας τα λείψανα του Κοέν για πολλά χρόνια

Το Ισραήλ προσπαθεί εδώ και χρόνια να βρει και να επαναπατρίσει τα λείψανα του θρυλικού κατασκόπου Έλι Κοέν, που κρεμάστηκε σε μια δημόσια πλατεία στη Συρία το 1965.  Η κόρη του Κοέν, Σόφι Μπεν-Ντορ, ελπίζει ότι τα ευρήματα θα βοηθήσουν στον εντοπισμό του τόπου ταφής του πατέρα της. Το αρχείο περιλαμβάνει επιστολές, ηχητικά ντοκουμέντα, φωτογραφίες από την κατασκοπευτική του δράση στη Συρία και την πρωτότυπη διαθήκη του, γραμμένη λίγο πριν από την εκτέλεσή του το 1965. Συγκινητικά είναι και τα αποχαιρετιστήρια λόγια του προς τη σύζυγό του, Νάντια, και τα παιδιά τους.

Μεταξύ των φακέλων περιλαμβάνεται και ένας με το όνομα «Nadia Cohen», όπου καταγράφονται οι επιστολές της χήρας του προς διεθνείς ηγέτες και τον ίδιο τον Άσαντ, με εκκλήσεις για απελευθέρωση του Κοέν. Η οικογένεια ελπίζει τώρα ότι, με διεθνή παρέμβαση – ακόμη και μέσω προσώπων όπως οι Τραμπ και Πούτιν – ίσως ανοίξει ο δρόμος για την αποκάλυψη της αλήθειας γύρω από την ταφή του.

Η επιχείρηση της Μοσάντ χαρακτηρίζεται ως ιδιαίτερα περίπλοκη και σπάνιας σημασίας, καθώς φέρνει στο φως νέο υλικό για μια από τις πιο εμβληματικές φυσιογνωμίες στην ιστορία της ισραηλινής κατασκοπείας.

• Άσμα αλ-Άσαντ
• Έλι Κοέν
• ισραηλινός πράκτορας
• Συρία