Έρευνα: Ήρθε η ώρα να αντιμετωπίσετε την αϋπνία σας – Αυτό μπορεί να σας προστατεύσει από την άνοια

Η αντιμετώπιση της αϋπνίας δεν είναι απλώς μια μάχη ενάντια στην απογευματινή κόπωση της επόμενης ημέρας –μπορεί να βοηθήσει στην προστασία από τη γήρανση του εγκεφάλου στο μέλλον, σύμφωνα με νέα έρευνα. Τα προβλήματα ύπνου είναι συχνά, με το 12% των Αμερικανών να δηλώνουν ότι έχουν διαγνωστεί με χρόνια αϋπνία, σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Ιατρικής Ύπνου.

Σε αντίθεση με γενετικούς και άλλους παράγοντες που επηρεάζουν τη γνωστική υγεία και δεν βρίσκονται υπό τον έλεγχό μας, η αϋπνία μπορεί να είναι μια κατάσταση που μπορούμε να διαχειριστούμε, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε την Τετάρτη στο περιοδικό Neurology.

«Το βασικό μήνυμα της μελέτης είναι ότι η χρόνια αϋπνία μπορεί να αποτελεί έναν τροποποιήσιμο παράγοντα κινδύνου για γνωστική εξασθένηση», δήλωσε ο επικεφαλής συγγραφέας της έρευνας, Dr. Diego Carvalho, επίκουρος καθηγητής νευρολογίας και ειδικός στον ύπνο στο Mayo Clinic Center for Sleep Medicine στη Μινεσότα.

Για την έρευνα, 2.750 άτομα υποβλήθηκαν για περίπου πέντε χρόνια σε ετήσιες νευρολογικές αξιολογήσεις και απεικονίσεις εγκεφάλου, καθώς και σε εξετάσεις των συνηθειών ύπνου τους, ώστε να διερευνηθεί η σχέση μεταξύ αϋπνίας και αλλαγών στον εγκέφαλο.

Τα δεδομένα έδειξαν ότι η αϋπνία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο γνωστικής εξασθένησης κατά 40%. Ωστόσο, άτομα με αϋπνία που αύξησαν τις ώρες ύπνου τους ή χρησιμοποίησαν φαρμακευτική αγωγή δεν εμφάνισαν την ίδια επιβάρυνση στη γνωστική τους υγεία. «Δεν μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι η θεραπεία της αϋπνίας θα μειώσει απαραίτητα αυτούς τους κινδύνους, επειδή δεν διαθέτουμε ακόμη τα δεδομένα… αλλά πιστεύω ότι υπάρχει αυξανόμενο ενδιαφέρον σε αυτήν την κατεύθυνση», πρόσθεσε ο Carvalho.

Πώς η αϋπνία βλάπτει την υγεία του εγκεφάλου

Η αϋπνία είναι η πιο κοινή διαταραχή ύπνου που βλέπει η Dr. Rachel Salas στο Johns Hopkins Center for Sleep and Wellness – και η κατάσταση δεν περιορίζεται απλώς στη δυσκολία του να αποκοιμηθεί κανείς.

«Μπορεί να περιλαμβάνει προβλήματα με τη διατήρηση του ύπνου και την ποιότητά του, κάτι που επηρεάζει τη λειτουργία της καθημερινότητας και τη συνολική υγεία. Η χρόνια αϋπνία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης διάφορων γνωστικών διαταραχών», δήλωσε η Salas, καθηγήτρια νευρολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Johns Hopkins στη Βαλτιμόρη. Δεν συμμετείχε στην έρευνα.

Ο καλός ύπνος είναι ζωτικής σημασίας για την υγεία του εγκεφάλου με πολλούς τρόπους. Ο ύπνος βοηθά να καθαρίζονται οι συνάψεις που δεν χρειάζεστε, ώστε ο εγκέφαλος να μην υπερφορτώνεται.

Έρευνες δείχνουν επίσης ότι κατά τη διάρκεια της ημέρας συσσωρεύονται απόβλητα στον εγκέφαλο, τα οποία απομακρύνονται μέσω του ύπνου, είπε ο Carvalho. Η συσσώρευση ορισμένων από αυτών των πρωτεϊνών αποτελεί δείκτη της νόσου Alzheimer, πρόσθεσε. Ο ύπνος είναι επίσης απαραίτητος για την εδραίωση της μνήμης, τη ρύθμιση των συναισθημάτων και τη γενικότερη ανάκαμψη του εγκεφάλου, τόνισε η Salas. «Ο ανεπαρκής ή κακής ποιότητας ύπνος μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένη νευροφλεγμονή και σε μειωμένη συναπτική πλαστικότητα, παράγοντες που συμβάλλουν στη γνωστική εξασθένηση», πρόσθεσε.

Ελλιπής αντιμετώπιση

Η αϋπνία είναι συχνή, αλλά δεν λαμβάνει πάντα την προσοχή που της αξίζει. Άτομα άνω των 65 ετών είναι πολύ πιο πιθανό να εμφανίσουν διαταραχή ύπνου, είπε η Salas. Ωστόσο, οι μεγαλύτεροι σε ηλικία άνθρωποι συχνά θεωρούν τον κακό ύπνο ως φυσιολογικό μέρος της γήρανσης, πρόσθεσε ο Carvalho.

Αν και είναι αλήθεια ότι η ηλικία συνδέεται με κάποιες αλλαγές στον ύπνο, η αϋπνία υπερβαίνει αυτά τα όρια, σημείωσε. Προβλήματα με την έναρξη ή τη διατήρηση του ύπνου, κούραση, νευρικότητα, γνωστικά ζητήματα και δυσκολίες στη σκέψη δεν είναι ό,τι θα έπρεπε να θεωρείται φυσιολογικό με το πέρασμα των χρόνων. Σε πολλές κοινωνικές ομάδες, η αϋπνία τείνει να υπο-αναφέρεται από τους ασθενείς, να μην αναγνωρίζεται επαρκώς και, ως αποτέλεσμα, να μην θεραπεύεται σωστά, πρόσθεσε.

Πώς να καταφέρετε να κοιμηθείτε

Η ελπίδα είναι ότι η καλύτερη αντιμετώπιση της αϋπνίας θα βελτιώσει όχι μόνο την ποιότητα ζωής των ανθρώπων αλλά και θα προστατεύσει τον εγκέφαλό τους καθώς μεγαλώνουν, είπε ο Carvalho. Ευτυχώς, απλές παρεμβάσεις μπορούν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά την αϋπνία, πρόσθεσε.

Η κύρια μέθοδος θεραπείας είναι η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία για την αϋπνία (CBTI). Δεν πρόκειται για ψυχοθεραπεία γύρω από παρελθοντικές εμπειρίες· αντιθέτως, η CBTI είναι ένα σύνολο αρχών, εργαλείων και κατευθυντήριων οδηγιών που στοχεύουν στα ζητήματα που προκαλούν ή συντηρούν την αϋπνία, εξήγησε ο Carvalho.

Η καθιέρωση ενός σταθερού προγράμματος ύπνου και οι τεχνικές χαλάρωσης πριν από τον ύπνο μπορούν να φανούν χρήσιμες, σημείωσε η Salas. Το κατάλληλο περιβάλλον είναι επίσης σημαντικό, πρόσθεσε. «Κάντε το δωμάτιό σας σαν σπηλιά», είπε η Dr. Cheri D. Mah, γιατρός ύπνου που ειδικεύεται στον ύπνο και την απόδοση των αθλητών υψηλού επιπέδου, σε παλαιότερη συνέντευξη. Η Mah δεν συμμετείχε στην έρευνα. «Θέλετε να είναι πολύ σκοτεινό, ήσυχο και δροσερό — αλλά και άνετο».

Ο περιορισμός της χρήσης οθονών πριν από τον ύπνο, η μείωση της καφεΐνης και του αλκοόλ, η αποφυγή παρατεταμένης παραμονής στο κρεβάτι ενώ είστε ξύπνιοι, καθώς και η σωματική άσκηση μπορούν να βοηθήσουν στην προετοιμασία για έναν καλύτερο ύπνο, πρόσθεσε ο Carvalho. Αν συνεχίζετε να αντιμετωπίζετε δυσκολίες με την αϋπνία παρά τις αλλαγές στις συνήθειες, συμβουλευτείτε έναν γιατρό ή ειδικό ύπνου, είπε η Salas.

«Όλοι ψάχνουν για ένα χάπι που θα βελτιώσει τον ύπνο τους, και είναι αλήθεια ότι ορισμένοι ασθενείς μπορεί να χρειάζονται φαρμακευτική αγωγή εάν οι στρατηγικές δεν λειτουργήσουν. Αλλά ακόμη και για όσους καταφεύγουν σε φάρμακα, πρέπει να είναι προσεκτικοί με τις συμπεριφορές τους», είπε. «Η συνολική θεραπεία της αϋπνίας πρέπει να είναι ολοκληρωμένη» κατέληξε.

Πηγή: cnn

• αϋπνία
• έρευνα
• Θεραπεία
• Ύπνος