Έρευνα-σοκ για το δημογραφικό στην Κεντρική Μακεδονία: Μείωση πληθυσμού έως και 33% μέσα σε 5 χρόνια

Πληθυσμιακή συρρίκνωση που σε ορισμένες περιοχές φτάνει ακόμη και το 33% καταγράφει μεγάλη έρευνα που πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας και παρουσιάστηκε σε συνέντευξη Τύπου από την Αντιπεριφερειάρχη Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Μελίνα Δερμεντζοπούλου, και τον διευθυντή ερευνών ιδιωτικής εταιρείας.

Η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας προχώρησε σε μια ολοκληρωμένη αποτύπωση των παραγόντων που επιδεινώνουν το δημογραφικό πρόβλημα, δίνοντας έμφαση –για πρώτη φορά– όχι μόνο στην ποσοτική, αλλά και στην ποιοτική έρευνα κοινού στις επτά Περιφερειακές Ενότητες. Η μελέτη αξιοποίησε δεδομένα από δράσεις που ήδη υλοποιούνται, καταγράφοντας την έκταση και τα χαρακτηριστικά του φαινομένου, με στόχο τον σχεδιασμό νέων, πιο αποτελεσματικών πολιτικών.

Η κ. Δερμεντζοπούλου τόνισε ότι με το δημογραφικό να γιγαντώνεται σε Ελλάδα και Ευρώπη, οι πολιτικές ανάσχεσης αποτελούν πλέον εθνική προτεραιότητα, υπενθυμίζοντας ότι η χώρα διαθέτει ήδη Εθνικό Σχέδιο Δράσης για το Δημογραφικό. Όπως υπογράμμισε, η εφαρμογή αυτών των πολιτικών «περνά» αναγκαστικά μέσα από τις Περιφέρειες.

«Θεωρήσαμε χρέος μας να αποτυπώσουμε με ακρίβεια το πρόβλημα στην περιοχή μας», σημείωσε, εξηγώντας ότι στόχος ήταν η εμβάθυνση στα αίτια που οδηγούν στη δημογραφική κρίση, με αποτύπωση των απόψεων των πολιτών ανά ηλικιακή ομάδα, φύλο και περιοχή. Τα αποτελέσματα της έρευνας θα αποτελέσουν τη βάση για το Περιφερειακό Σχέδιο Δράσης για το Δημογραφικό, το οποίο θα τεθεί σε διαβούλευση με δήμους, φορείς και την κοινωνία των πολιτών. «Στο εξής, όλες οι πολιτικές και οι δράσεις μας θα τίθενται κάτω από την “ομπρέλα” της αντιμετώπισης του δημογραφικού», πρόσθεσε.

Η μελέτη, όπως ανέφερε, συνδυάζει δημογραφικά δεδομένα, ποσοτική και ποιοτική έρευνα και καταλήγει σε ένα σαφές συμπέρασμα: η Περιφέρεια οδηγείται σε ένα μοντέλο πληθυσμιακής πόλωσης, όπου λίγοι αστικοί πυρήνες παραμένουν σταθεροί, ενώ ο υπόλοιπος χώρος αποψιλώνεται δημογραφικά. Η πολύπλευρηκαι εντεινόμενη δημογραφική κρίση αποτυπώνεται σε συνεχή μείωση πληθυσμού σε σχεδόν όλες τις Περιφερειακές Ενότητες, γήρανση με θεαματική αύξηση των ατόμων 80+, χαμηλές γεννήσεις, υψηλή φυσική μείωση, μετανάστευση νέων και απώλεια παραγωγικών ηλικιών, εξασθένηση της οικογένειας ως θεσμού τεκνοποίησης, υποβάθμιση τοπικών υπηρεσιών και έντονες ανισότητες αστικού – αγροτικού χώρου.

Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι ότι περίπου 30% των πολιτών ηλικίας 17–44 ετών δηλώνουν ότι δεν επιθυμούν ή διστάζουν να τεκνοποιήσουν, επικαλούμενοι συνδυασμό οικονομικών, προσωπικών, επαγγελματικώνλόγων αλλά και ζητήματα τρόπου ζωής. «Για μας αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό», σημείωσε η Αντιπεριφερειάρχης.

Στο επίπεδο των αριθμών, η εικόνα είναι αποκαλυπτική: η ΠΚΜ χάνει πληθυσμό ταχύτερα από την υπόλοιπη Ελλάδα. Το 2024 ο πληθυσμός ανέρχεται σε 1.778.896 κατοίκους, μειωμένος κατά 5,7% σε σχέση με το 2011, με τις μεγαλύτερες απώλειες να καταγράφονται σε Σέρρες, Κιλκίς και Πέλλα. Μόλις 7 από τους 38 δήμουςεμφανίζουν μικρή αύξηση (Ωραιόκαστρο, Θέρμη, Πυλαία – Χορτιάτης, Κορδελιό – Εύοσμος, Παύλος Μελάς, Καλαμαριά και Κασσάνδρα στη Χαλκιδική), ενώ σε πολλούς άλλους – ιδίως στις Π.Ε. Σερρών, Κιλκίς, Πέλλας και Χαλκιδικής – η μείωση ξεπερνά το 10%, φτάνοντας μέχρι και στο 33% στη Νέα Ζίχνη Σερρών.

Τα στοιχεία δείχνουν υπεργήρανση του πληθυσμού, με εντυπωσιακή αύξηση των ηλικιών 80+ (περίπου +43%) και παράλληλη κατάρρευση των ηλικιών 0–39, με ιδιαίτερη πτώση στην ομάδα 30–39 ετών. Οι γεννήσεις μειώνονται σταθερά σε όλες τις Περιφερειακές Ενότητες, ενώ οι θάνατοι υπερβαίνουν κατά πολύ τις γεννήσεις (11.256 γεννήσεις έναντι 21.868 θανάτων το 2024), οδηγώντας σε έντονη φυσική μείωση. Η τεκνοποίηση μετατοπίζεται στις ηλικίες 30–39, ενώ στις ηλικίες 20–29 καταρρέει, γεγονός που –όπως επισημαίνεται– αποδυναμώνει τη δημογραφική αναπαραγωγή.

Παράλληλα, καταγράφεται φυγή νέων παραγωγικών ηλικιών προς την Αθήνα και το εξωτερικό, με τις αγροτικές περιοχές να χάνουν άνδρες και γυναίκες ηλικίας 20–39 ετών, επιτείνοντας τον φαύλο κύκλο της εγκατάλειψης και της υποβάθμισης.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στις επτά Περιφερειακές Ενότητες της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, με αναλογική κατανομή βάσει της απογραφής μόνιμου πληθυσμού της ΕΛΣΤΑΤ 2021. Το δείγμα ανήλθε σε 1.203 άτομα, άνδρες και γυναίκες 17 ετών και άνω.

Όπως καταλήγει η κ. Δερμεντζοπούλου, το δημογραφικό πρόβλημα της Περιφέρειας είναι πολυπαραγοντικό και διαρθρωτικό, ήδη ορατό στην καθημερινότητα, και απαιτεί άμεσες στοχευμένες παρεμβάσεις: πολιτικές που θα κάνουν την Κεντρική Μακεδονία ελκυστική για νέους, οικογένειες και επενδύσεις, με συνδυασμό οικονομικών, κοινωνικών και χωρικών πολιτικών.

• γεννησεις
• γήρανση πληθυσμού
• δημογραφικό
• θάνατοι
• μετανάστευση
• Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας
• πληθυσμιακή συρρίκνωση
• υπεργήρανση