Έρευνα: Τα επίπεδα μικροπλαστικών στους ανθρώπινους εγκεφάλους μπορεί να αυξάνονται ραγδαία

Τα επίπεδα μικροπλαστικών στους ανθρώπινους εγκεφάλους μπορεί να αυξάνονται ραγδαία, σύμφωνα με μελέτη. Ειδικότερα, έρευνα που εξετάζει ιστούς από νεκροψίες μεταξύ 1997 και 2024 διαπιστώνει ότι η εκθετική αύξηση της ρύπανσης από μικροπλαστικά τα τελευταία 50 χρόνια μπορεί να αντικατοπτρίζεται σε αυξανόμενη μόλυνση στους ανθρώπινους εγκεφάλους.

Οι επιστήμονες διαπίστωσαν επίσης ότι η συγκέντρωση μικροπλαστικών ήταν περίπου έξι φορές υψηλότερη σε δείγματα εγκεφάλου από άτομα που έπασχαν από άνοια. Ωστόσο, η βλάβη που προκαλεί η άνοια στον εγκέφαλο αναμένεται να αυξήσει τις συγκεντρώσεις, δήλωσαν οι ερευνητές, πράγμα που σημαίνει ότι δεν πρέπει να οδηγεί σε εικασίες αιτιώδους σχέσης.

«Δεδομένης της εκθετικά αυξανόμενης περιβαλλοντικής παρουσίας των μικρο- και νανοπλαστικών, τα δεδομένα αυτά επιβάλλουν μια πολύ μεγαλύτερη προσπάθεια για να κατανοήσουμε αν έχουν ρόλο στις νευρολογικές διαταραχές ή άλλες επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία», δήλωσαν οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή Μάθιου Κάμπεν του Πανεπιστημίου του Νέου Μεξικού στις ΗΠΑ.

Τα μικροπλαστικά διασπώνται από τα πλαστικά απορρίμματα και έχουν μολύνει ολόκληρο τον πλανήτη, από την κορυφή του Έβερεστ μέχρι τα βάθη των ωκεανών. Οι άνθρωποι καταναλώνουν τα μικροσκοπικά σωματίδια μέσω της τροφής, του νερού και αναπνέοντάς τα.

Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη, διαπίστωσε ότι η μικροσκοπική πλαστική ρύπανση είναι σημαντικά υψηλότερη στον πλακούντα από πρόωρες γεννήσεις. Μια άλλη πρόσφατη ανάλυση διαπίστωσε ότι τα μικροπλαστικά μπορούν να μπλοκάρουν τα αιμοφόρα αγγεία στον εγκέφαλο ποντικών, προκαλώντας νευρολογικές βλάβες, αλλά σημείωσε ότι τα ανθρώπινα τριχοειδή αγγεία είναι πολύ μεγαλύτερα.

Η νέα έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Medicine, ανέλυσε δείγματα ιστών εγκεφάλου, ήπατος και νεφρών από 28 άτομα που πέθαναν το 2016 και 24 που πέθαναν το 2024 στο Νέο Μεξικό. Η συγκέντρωση μικροπλαστικών ήταν πολύ υψηλότερη στον εγκεφαλικό ιστό. Ήταν επίσης υψηλότερη στα δείγματα εγκεφάλου και ήπατος από το 2024, σε σύγκριση με εκείνα του 2016.

Οι επιστήμονες επέκτειναν την ανάλυση με δείγματα εγκεφαλικού ιστού από ανθρώπους που είχαν πεθάνει μεταξύ 1997 και 2013 στην ανατολική ακτή των ΗΠΑ. Τα δεδομένα έδειξαν αυξητική τάση στη μόλυνση των εγκεφάλων από μικροπλαστικά από το 1997 έως το 2024.

Το πιο κοινό πλαστικό που βρέθηκε ήταν το πολυαιθυλένιο, το οποίο χρησιμοποιείται σε πλαστικές σακούλες και συσκευασίες τροφίμων και ποτών. Αποτελούσε το 75% του συνολικού πλαστικού κατά μέσο όρο. Τα σωματίδια στον εγκέφαλο ήταν κυρίως θραύσματα και νιφάδες πλαστικού σε νανοκλίμακα. Οι συγκεντρώσεις πλαστικών στα όργανα δεν επηρεάστηκαν από την ηλικία του ατόμου κατά τον θάνατο, ούτε από την αιτία θανάτου, το φύλο ή την εθνικότητά του.

Οι επιστήμονες σημείωσαν ότι αναλύθηκε μόνο ένα δείγμα από κάθε όργανο, πράγμα που σημαίνει ότι η μεταβλητότητα εντός των οργάνων παραμένει άγνωστη και ότι ορισμένες διαφορές στα δείγματα του εγκεφάλου θα μπορούσαν να οφείλονται σε γεωγραφικές διαφορές μεταξύ του Νέου Μεξικού και της ανατολικής ακτής των ΗΠΑ.

«Τα αποτελέσματα αυτά αναδεικνύουν την κρίσιμη ανάγκη για καλύτερη κατανόηση των οδών έκθεσης, των οδών πρόσληψης και κάθαρσης και των πιθανών συνεπειών των πλαστικών στους ανθρώπινους ιστούς, ιδίως στον εγκέφαλο, για την υγεία», δήλωσαν οι ερευνητές.

Η καθηγήτρια Tamara Galloway του Πανεπιστημίου του Έξετερ στο Ηνωμένο Βασίλειο, η οποία δεν συμμετείχε στην ομάδα μελέτης, δήλωσε ότι η αύξηση κατά 50% των επιπέδων μικροπλαστικών στον εγκέφαλο τα τελευταία οκτώ χρόνια αντικατοπτρίζει την αυξανόμενη παραγωγή και χρήση πλαστικών και είναι σημαντική.

«Υποδηλώνει ότι αν μειώναμε τη μόλυνση του περιβάλλοντος με μικροπλαστικά, τα επίπεδα έκθεσης του ανθρώπου θα μειώνονταν επίσης, προσφέροντας ένα ισχυρό κίνητρο για να επικεντρωθούμε σε καινοτομίες που μειώνουν την έκθεση», δήλωσε η Galloway.

Ο καθηγητής Oliver Jones, από το Πανεπιστήμιο RMIT της Αυστραλίας, δήλωσε ότι η νέα έρευνα είναι ενδιαφέρουσα, αλλά ο μικρός αριθμός δειγμάτων και η δυσκολία ανάλυσης μικροσκοπικών πλαστικών σωματιδίων χωρίς μόλυνση, σημαίνει ότι πρέπει να δοθεί προσοχή κατά την ερμηνεία των αποτελεσμάτων.

• έρευνα
• μικροπλαστικά
• υγεία