Φaretra Crystalina: Μουσικές Διαδρομές Ανάμεσα στον Χρόνο και τον Χώρο στη σκηνή του Theatre of the NO

Το Theatre of the NO, το Σάββατο 1η Φεβρουαρίου, στις 22:30, υποδέχεται την Φaretra Crystalina, ένα μουσικό σύνολο που συνδυάζει με μαεστρία την παράδοση με τον σύγχρονο πειραματισμό με φυσικά οργανα.

Με έναν ήχο ατμοσφαιρικό, περίτεχνες συνθέσεις και αφήγηση γεμάτη συναίσθημα, το συγκρότημα προσκαλεί το κοινό σε ένα ταξίδι όπου το παρελθόν συναντά το μέλλον.

Στην επικείμενη εμφάνισή του, το σχήμα θα παρουσιάσει ένα ηχητικό τοπίο που διαπερνά τα όρια των μουσικών ειδών, αναμειγνύοντας στοιχεία από την παραδοσιακή μουσική, την κλασσικη μουσική και την avant-garde. Για την Φaretra Crystalina, η μουσική είναι ένας ζωντανός οργανισμός, ένας κόσμος φτιαγμένος από μνήμη, φαντασία και συγκίνηση.

Καθώς ετοιμάζονται να ανέβουν στη σκηνή του Theatre of the NO, ο Χρυσόστομος Καλογριδάκης, ιδρυτής της Φaretra Crystalina μοιράζεται μαζί μας σκέψεις για τη δημιουργική τους διαδικασία, τις πηγές έμπνευσής τους και το τι να περιμένει το κοινό από αυτή τη μοναδική μουσική εμπειρία:

Η μουσική σας μοιάζει με μια κινηματογραφική αφήγηση γεμάτη εικόνες και συναισθήματα. Πώς γεννιούνται οι συνθέσεις σας; Ξεκινούν από έναν ήχο, μια ιστορία, ένα συναίσθημα;

Το ενδιαφέρον στην περίπτωσή μας είναι ότι έχουμε μια πολύ ευρεία γκάμα ρεπερτοριου, η οποία όμως εξυπηρετεί έναν κοινό σκοπό, την ένωση δυο δυνάμεων: της γήινης χωριάτικης με την κλασσική παράδοση. Σε κάθε κομμάτι λειτουργούμε διαφορετικά. Μικρά τραγούδια με ελαφρές ενορχηστρώσεις, αλλά και μεγαλύτερες πολυφωνικές δομές με πυκνότερο υλικό.  Το βασικό κοινό στοιχείο είναι τα χρώματα των οργάνων και των φωνών μας, τα οποία δημιουργούν και την ιδιαίτερη ηχητική ταυτότητα του σχήματος. Υπάρχει σε πολλές συνθέσεις μας ένας πυρήνας παραδοσιακών μελωδιών, τις οποίες επεξεργαζόμαστε. Ανοίγουμε τη φόρμα και τα τραγούδια ορισμένες φορές  παίρνουν μεγαλύτερες διαστάσεις από τις αναμενόμενες τρίλεπτες, καθώς η επεξεργασία δανείζεται στοιχεία από την κλασική μουσική και το progressive rock.

Πολλές από τις μελωδίες σας μοιάζουν να κουβαλούν μνήμες άλλων εποχών, σαν να αντηχούν από έναν παλιό κόσμο. Πώς επιλέγετε τα ηχοχρώματα και τις επιρροές που ενσωματώνετε στη μουσική σας;

Τα ηχοχρώματα είναι αποτέλεσμα πολύχρονων δοκιμών με κάποια παραδοσιακά και κλασσικά όργανα, τα οποία είδαμε ότι λειτουργούν στην προσπάθεια για ένωση του πρωτόλειου με τον εξευγενισμένο ήχο. Οι επιρροές είναι ξεκάθαρα τα βιώματα και οι εμπειρίες του κάθε μουσικού προσώπου μέσα στο σχήμα, όπου δίνονται και μεταμορφώνονται απλόχερα. Τα παλιά κομμάτια έρχονται από έναν παλιό κόσμο, έως  και 700 χρόνων σε κάποιες περιπτώσεις, αλλά ό,τι παίζεται επι σκηνής είναι φτιαγμένο για να ακουστεί στα σημερινά αυτιά, στο εδώ και στο τώρα. 

Οι ζωντανές εμφανίσεις έχουν έναν ιδιαίτερο, απρόβλεπτο χαρακτήρα. Πώς αλληλεπιδράτε με το κοινό στη σκηνή; Υπάρχουν στιγμές όπου επικοινωνείτε με βάση την ενέργεια της βραδιάς;

Η επικοινωνία είναι αυτή την στιγμή ίσως ό,τι πολυτιμότερο έχουμε να αναζητήσουμε μεταξύ μας, μέσα σε μια κοινωνία η οποία αυτή τη στιγμή κυριαρχείται από αυτοματισμούς και χάνει το στοιχείο του αυθόρμητου και φιλοπερίεργου. Υπάρχει ένα πολύ όμορφο ρήμα στην ελληνική γλώσσα: «Ψυχανεμίζομαι». Είναι ανάγκη, αν θέλει κανείς να απευθυνθεί και όχι απλά να πουλήσει την πραμάτεια του, να ψυχανεμιστεί τα όρια και τις αντοχές ενός κοινού, που άλλες φορές θέλει απλά να διασκεδάσει και άλλες φορές να ακούσει με προσοχή ως και την τελευταία λεπτομέρεια όσων έχουμε να πούμε, λεκτικά ή μουσικά. Έτσι λοιπόν, το υλικό υπάρχει, αλλά η απεύθυνση επανεφευρίσκεται καθε φορά.

Η μουσική σας συνδυάζει οργανικά τον λυρισμό με το ρυθμικό στοιχείο. Πώς επιτυγχάνετε αυτήν την ισορροπία και ποιος είναι ο ρόλος του αυτοσχεδιασμού στη δουλειά σας;

Ο αυτοσχεδιασμός είναι βασικό συστατικό των προετοιμασιών καθώς και των συναυλιών μας, όμως σε μικροκλίμακα. Αυτό σημαίνει ότι δεν αυτοσχεδιάζουμε με τους όρους για παράδειγμα της τζαζ. Έχοντας σταθερές συνθέσεις, αφήνουμε περιθώρια, ώστε να  πλάθουμε τα μικροδομικά τους στοιχεία. Είναι ένα ενδιαφέρον πείραμα που μας κρατά σε εγρήγορση και κάνει το υλικό μας να αναπνέει. 

Εάν αυτή η συναυλία ήταν ένα ταξίδι, τι εικόνες ή συναισθήματα θα θέλατε να αφήσει στο κοινό όταν τελειώσει;

Θα ήθελα να αφήσει την γλύκα της επίσκεψης σε τόπους μακρινούς, νοστιμιά καλοκαιρινών φρούτων και αρώματα ανοιξιάτικων λουλουδιών. Την αίσθηση της περιπέτειας σαν να τρέξαμε όλοι μαζί παιδιά σε χώματα και τα ρούχα μας λασπωθήκαν, σκονίστηκαν. Αίσθηση ανθρώπων χαμογελαστών και αγκαλιασμένων.

Η μουσική μπορεί να μεταφέρει τόσο προσωπικές όσο και συλλογικές αφηγήσεις. Πώς νιώθετε ότι η δική σας μουσική επικοινωνεί με τις εμπειρίες και τις αναζητήσεις των ακροατών σας;

Το παραδοσιακό κομμάτι της μουσικής είναι μια ξάστερη συλλογική μνήμη. Αυτή είναι και η γοητεία της, αλλά εδώ είναι και το στοίχημα: η επανεφεύρεση της συλλογικής αφήγησης, ώστε να μην μοιάζει με έκθεμα σε προθήκες, αλλά να καλύπτει τις παροντικές ανάγκες. Αυτό είναι λοιπόν το προσωπικό στοιχείο, η πρότασή μας για έναν ήχο φτιαγμένο από υλικά που χαρακτηρίζουν τον σύγχρονο ενεργό ακροατή.

Αν έπρεπε να περιγράψετε τη μουσική σας με μία μόνο λέξη, ποια θα ήταν αυτή και γιατί;

Ζύμωση. Αυτή χαρακτηρίζει την μουσική μας. Το λαμπερό με το χωμάτινο, το αδρό με το στιλπνό. Πολεμικές ιαχές και αρμονική πολυφωνία, ήχοι εξωτικών πουλιων και η δοξαριά ενός κοντραμπάσου. Γλώσσες μακρινές συμπράττουν με την δίκη μας τραγουδώντας για τις ίδιες πανανθρώπινες ανάγκες.

• Theatre of the NO
• Φaretra Crystalina