Φόροι: πρώτα κόβεις, μετά ζητάς

Tου Μπαμπη Παπαδημητριου

Οταν κάπου έχεις κάνει λάθος, είναι δείγμα σοφίας να το παραδεχθείς και, ακόμη καλύτερα, να κάνεις αμέσως τη διορθωτική κίνηση. Αν η ομιλία του πρωθυπουργού στους εξαγωγείς αποτελεί παραδοχή της λανθασμένης πεποίθησης που επικρατούσε στο στρατόπεδο του ΠΑΣΟΚ στο θέμα της φορολόγησης των επιχειρήσεων, τότε ο Γιώργος Παπανδρέου έκανε το πρώτο βήμα.

Εξάλλου, την ίδια στιγμή, κατατέθηκε στη Βουλή σχέδιο νόμου για τις μεγάλες επενδύσεις που προβλέπει τη δυνατότητα ειδικής, προφανώς μικρότερης, φορολόγησης των επιχειρήσεων. Σε κάθε περίπτωση, όλοι πλέον μας εξηγούν ότι δεν μπορείς να ελπίζεις σε ανάπτυξη χωρίς την προοπτική κερδοφόρων επενδύσεων. Και τα δύο αυτά δεν πρόκειται να συμβούν αν η φορολογία κερδών δεν είναι μικρή, απλή και, ακόμη καλύτερα, «κλειδωμένη».

Ομως, δυστυχώς, ο πρωθυπουργός επιμένει σε μια λανθασμένη προσέγγιση. Η αύξηση της φορολογίας, την οποία επέβαλε πριν φτάσουμε στο Μνημόνιο και αποτελούσε συστατικό μέρος της προεκλογικής του πλατφόρμας, δεν γίνεται προκειμένου να μαζέψει το κράτος περισσότερα έσοδα και, με αυτόν τον τρόπο, να αποκτήσει τη δυνατότητα μείωσης της φορολογικής πίεσης.

Στην παρούσα πλειοψηφία πιστεύουν ότι δεν θα υπήρχε κανένα πρόβλημα με την οικονομία και το κράτος δεν θα αντιμετώπιζε ελλείμματα, αν οι «έχοντες και κατέχοντες» εξοφλούσαν πλήρως τις υποχρεώσεις τους προς το κράτος, δηλαδή, σε πολιτικούς όρους, προς την κοινωνία. Ακούγεται ωραίο όταν πολιτικοί εκφωνούν παρόμοιες αυτοεκπληρούμενες σοφιστείες από το μπαλκόνι. Ομως, πάνω στη γη στην οποία ζούμε, αυτό δεν συμβαίνει πουθενά. Θα συνέβαινε μόνον αν είχαμε λιγότερο, αλλά εξαιρετικής ποιότητας κράτος.

Πράγματι, σε Σουηδία και Δανία εισοδήματα που ξεπερνούν τις 72 χιλιάδες ετησίως, περνούν στον ανώτατο συντελεστή φορολόγησης. Στην Ελλάδα συμβαίνει αυτό μετά τις 126 χιλιάδες. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το ίδιο ισχύει μετά τις 374 χιλιάδες. Το μυστικό πίσω από τις διαφορές αυτές είναι, μετά τη διόρθωση που οφείλουμε ώστε να λάβουμε υπόψη τη διαφορά επιπέδου στην αγοραστική αξία (οι οποίες πάντως δεν είναι, όπως κάποτε, τεράστιες) η ποιότητα του κράτους.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, πάνω στην κρατική φορολογία έρχονται συχνά πολύ μεγάλοι τοπικοί φόροι. Ενα άλλο μεγάλο μέρος «δημόσιων» υπηρεσιών προσφέρεται μόνον από ιδιωτικούς φορείς και ο καθένας Aμερικανός καλείται να διαλέξει με δική του ευθύνη και να πληρώσει από την τσέπη του. Η ιστορική πρωτοβουλία Ομπάμα για τη διεύρυνση της ελάχιστης παρεχόμενης περίθαλψης υγείας και οι αντιδράσεις που προκάλεσε ανέδειξε τα χαρακτηριστικά του μοντέλου.

Αντιθέτως, στο σκανδιναβικό μοντέλο, ο πληθυσμός γνωρίζει ότι υπάρχουν πολλές υπηρεσίες οι οποίες, εφόσον είναι κρατικές έχουν μικρότερο συλλογικό κόστος. Επειδή έχουν διασφαλίσει την ποιότητα, μοιράζονται με όσο γίνεται μεγαλύτερη προσήλωση στην ισότητα το κόστος, πληρώνοντας τους αναλογούντες φόρους.

Αυτό διαφέρει ριζικά. Κανείς δεν είναι πρόθυμος να πληρώσει για χρέη ενός κάκιστου και διεφθαρμένου κράτους και να περιμένει ότι το κράτος αυτό θα γίνει καλύτερο. Σε αυτό το περιβάλλον, ένα μικρότερο ποσοστό φόρου στα επιχειρηματικά κέρδη, θα φέρει περισσότερα έσοδα στο κράτος. Ο πρωθυπουργός μπορεί να ολοκληρώσει το άτολμο βήμα που έκανε την Πέμπτη, καταρτίζοντας αμέσως ένα χρονοδιάγραμμα μείωσης φόρων.

• Καθημερινή
• Μπάμπης Παπαδημητρίου
• Φορολογία