Γεραπετρίτης: «Η Γαλάζια Πατρίδα δεν έχει έρεισμα στο διεθνές δίκαιο»

Μήνυμα ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να εγκαταλείψει τη στρατηγική της ψυχραιμίας και της διπλωματικής σταθερότητας απέναντι στην Τουρκία έστειλε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι τυχόν προσπάθεια θεσμοθέτησης της «Γαλάζιας Πατρίδας» από την Άγκυρα θα μπορούσε να προκαλέσει νέο κύκλο έντασης στο Αιγαίο.

Μιλώντας στον «Κύκλο Ιδεών», ο υπουργός Εξωτερικών παρουσίασε το συνολικό πλαίσιο της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, αναφερόμενος στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, την πιθανότητα προσφυγής στη Χάγη, το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, το ουκρανικό drone που εντοπίστηκε σε ελληνικές ακτές, αλλά και τη θέση της Ελλάδας στο νέο γεωπολιτικό περιβάλλον.

«Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις βρίσκονται σε κρίσιμο σταυροδρόμι»

Ο Γιώργος Γεραπετρίτης χαρακτήρισε τις σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας ως ένα «σημαντικό σταυροδρόμι», περίπου τρία χρόνια μετά την επανεκκίνηση του διαλόγου το 2023. Αναφερόμενος στις πληροφορίες περί πιθανής νομοθετικής κατοχύρωσης της «Γαλάζιας Πατρίδας» από την Τουρκία, απέφυγε να σχολιάσει επίσημα τα σχετικά δημοσιεύματα, σημειώνοντας πως μέχρι στιγμής πρόκειται για διαρροές. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε μονομερής ενέργεια από την πλευρά της Άγκυρας δεν θα έχει βάση στο διεθνές δίκαιο και ενδέχεται να οδηγήσει σε νέα κλιμάκωση της έντασης στην περιοχή.

«Τα ήρεμα νερά δεν σημαίνουν αδυναμία»

Ο υπουργός Εξωτερικών υπερασπίστηκε με έμφαση τη στρατηγική αποκλιμάκωσης που ακολουθεί η Αθήνα απέναντι στην Τουρκία, τονίζοντας ότι δεν πρόκειται για πολιτική υποχώρησης αλλά για συνειδητή στρατηγική επιλογή. Όπως είπε, η περίοδος ηρεμίας στο Αιγαίο επέτρεψε στην Ελλάδα:

• να ενισχύσει την αμυντική της ισχύ,
• να αναβαθμίσει τις διεθνείς συμμαχίες της,
• να προχωρήσει σε σημαντικές γεωπολιτικές κινήσεις,
• και να ενδυναμώσει τη διεθνή της παρουσία.

Σύμφωνα με τον ίδιο, τα τελευταία χρόνια έχουν μειωθεί αισθητά τόσο οι παραβιάσεις στο Αιγαίο όσο και οι μεταναστευτικές ροές.

Οι στρατηγικές συμμαχίες της Ελλάδας

Ο Γιώργος Γεραπετρίτης στάθηκε ιδιαίτερα στις νέες διεθνείς συνεργασίες της Ελλάδας, υποστηρίζοντας ότι το γεωπολιτικό αποτύπωμα της χώρας είναι σήμερα ισχυρότερο από ποτέ. Έκανε ειδική αναφορά:

• στη συνεργασία με το Ισραήλ,
• στις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες,
• στις επαφές με τις χώρες του Κόλπου,
• αλλά και στη στρατηγική προσέγγιση με την Ινδία.

Παράλληλα, εκτίμησε ότι η αυξανόμενη επιθετική ρητορική της Τουρκίας συνδέεται και με την αντίληψη ότι η Ελλάδα επιχειρεί να περιορίσει τον περιφερειακό ρόλο της Άγκυρας.

Τι είπε για τη Χάγη και την κριτική Σαμαρά

Ο υπουργός επιχείρησε να αποσυνδέσει πλήρως τις εξελίξεις στα ελληνοτουρκικά από την εσωκομματική κριτική που έχει ασκηθεί από τον πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά. Όπως τόνισε, δεν υπάρχει «καμία αιτιώδης σχέση» ανάμεσα στις παρεμβάσεις Σαμαρά και στην επιβράδυνση των συζητήσεων περί πιθανής προσφυγής στη Χάγη. Ταυτόχρονα επανέλαβε ότι πάγια ελληνική θέση παραμένει πως μοναδικό αντικείμενο συζήτησης με την Τουρκία είναι:

• η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας,
• και η ΑΟΖ.

Παράλληλα, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο μελλοντικής προσφυγής στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης μέσω συνυποσχετικού, σημειώνοντας ότι οι δύο χώρες θα πρέπει κάποια στιγμή να επιδιώξουν λύση μέσω διεθνούς δικαιοδοσίας.

Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, το οποίο χαρακτήρισε έργο «μείζονος ευρωπαϊκής σημασίας». Ο υπουργός ξεκαθάρισε ότι το έργο δεν εξαρτάται από την Τουρκία, επισημαίνοντας ότι οι σχετικές έρευνες και η πόντιση καλωδίων προστατεύονται από το διεθνές δίκαιο. Απέδωσε τις καθυστερήσεις κυρίως σε οικονομικά και τεχνικά ζητήματα, διαβεβαιώνοντας πάντως ότι το έργο θα προχωρήσει.

«Εξαιρετικά σοβαρό» το ζήτημα με το ουκρανικό drone

Βαρύνουσα σημασία είχε και η τοποθέτησή του για το ουκρανικό drone που εντοπίστηκε σε ελληνικές ακτές. Ο Γιώργος Γεραπετρίτης χαρακτήρισε το περιστατικό «εξαιρετικά σοβαρό», σημειώνοντας ότι εγείρονται ζητήματα:

• ασφάλειας,
• ελευθερίας ναυσιπλοΐας,
• οικονομικής δραστηριότητας,
• αλλά και περιβαλλοντικού κινδύνου.

«Η Μεσόγειος δεν αντέχει να μετατραπεί σε πεδίο επιχειρήσεων», υπογράμμισε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα αποκάλυψε ότι αναμένεται ακόμη το τελικό πόρισμα του ΓΕΕΘΑ σχετικά με την προέλευση και τα τεχνικά χαρακτηριστικά του μη επανδρωμένου αεροσκάφους, προαναγγέλλοντας κινήσεις σε διμερές και πολυμερές επίπεδο όταν ολοκληρωθεί η έρευνα.

«Η Ελλάδα θα συνεχίσει να στηρίζει την Ουκρανία»

Ο υπουργός Εξωτερικών ξεκαθάρισε ότι το περιστατικό με το drone δεν αλλάζει τη στρατηγική επιλογή της Αθήνας υπέρ της Ουκρανίας. «Αν χίλιες φορές προκύψει ξανά η ίδια κατάσταση, χίλιες φορές θα πάρουμε την ίδια θέση», ανέφερε χαρακτηριστικά, συνδέοντας τη στάση της Ελλάδας με την υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου και την αντίθεση στον αναθεωρητισμό.

«Πρώτα η Ελλάδα μέσα σε μια ισχυρή Ευρώπη»

Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο Γιώργος Γεραπετρίτης υπογράμμισε την ανάγκη στρατηγικής αφύπνισης της Ευρώπης απέναντι στις νέες γεωπολιτικές συνθήκες. Όπως είπε, η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να στηρίζεται μόνο στην ιστορική και πολιτισμική της υπεροχή, αλλά οφείλει να ενισχύσει:

• την ανταγωνιστικότητά της,
• την κοινωνική συνοχή,
• και την κοινή άμυνα.

«Πρώτα η Ελλάδα, η Ελλάδα μέσα στην Ευρώπη και η Ελλάδα ως ισχυρό στοιχείο της Δύσης», ήταν η φράση με την οποία ο υπουργός Εξωτερικών συνόψισε τη φιλοσοφία της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.

• Γιώργος Γεραπετρίτης
• ομιλία
• υπουργός Εξωτερικών