Για τον Νίκο Παπάζογλου

Δεν έφυγε ποτέ από την Θεσσαλονίκη. Την αγαπούσε τρελά και δούλευε εκεί μέχρι τέλους. Στην Αθήνα ερχόταν μόνο για πολύ σημαντικές δουλειές ή για συναυλίες. Στην Θεσσαλονίκη έφτιαξε το στούντιο του, το “Αγροτικόν”, μέσα από το οποίο βοήθησε και στήριξε αρκετούς νέους καλλιτέχνες και συγκροτήματα στα πρώτα τους βήματα.

Το ξεκίνημα

Γεννήθηκε στην Θεσσαλονίκη στις 20 Μαρτίου 1948. Οι γονείς του ήταν πρόσφυγες από την Νικομήδεια της Μικράς Ασίας οι οποίοι μετά την ελληνοτουρκική ανταλλαγή πληθυσμών του 1923 έμειναν για ένα έτος στην Μυτιλήνη, μετέβησαν σε στρατόπεδο προσφύγων στην Θεσσαλονίκη και εν συνεχεία εγκαταστάθηκαν στην Κορμίστα Σερρών, ενώ απέκτησαν τέσσερα παιδιά, εκ των οποίων ήταν ο μικρότερος.

Το 1975 τραγουδούσε στη “Ρέμβη”, μια κοσμική ταβέρνα της Θεσσαλονίκης, η οποία είχε φτιάξει ορχήστρα και ο Παπάζογλου κρατούσε το χορευτικό πρόγραμμα. Ναι, ξεκίνησε από τραγουδιστής της ποπ μουσικής και μάλιστα όταν ο Πασχάλης θα πήγαινε να υπηρετήσει την θητεία του, ο Παπάζογλου τον αντικατέστησε στους Olympians.

Ευκαιρία να τηλεφωνήσω στον Πασχάλη να μας πει τι θυμάται από τον Νίκο Παπάζογλου:

• «Με τον Νίκο είμασταν παιδικοί φίλοι, μεγαλώσαμε στην ίδια γειτονιά, Κασσάνδρου, πάνω από τον Αγ. Δημήτριο, και έχω να θυμάμαι μόνο ωραία πράγματα. Ξεκίνησε σαν μοντέρνος τραγουδιστής – που έλεγε και αγγλόφωνα τραγούδια – και την περίοδο μάλιστα που πήγα να υπηρετήσω στην αεροπορία, με αντικατέστησε στους Olympians. Μετέπειτα συνεργαστήκαμε και πάλι και μάλιστα μου έγραψε τα τραγούδια “Είναι Αργά” και “Γαλάζια Θάλασσα”. Υπέροχο παιδί, θαυμάσιος καλλιτέχνης, χαμηλών τόνων άνθρωπος… υπέροχος!»

ΠΑΣΧΑΛΗΣ ΑΡΒΑΝΙΤΙΔΗΣ (Τραγουδιστής)

Η καθιέρωση

Αργότερα, ο Νίκος Παπάζογλου άλλαξε μουσικά γούστα, προσανατολίστηκε στο λαϊκό ρεπερτόριο και για πολλά χρόνια συνεργάστηκε με τους Διονύση Σαββόπουλο, Μανώλη Ρασούλη και Νίκο Ξυδάκη.

Έγινε ευρέως γνωστός με το δίσκο του Μανώλη Ρασούλη “Η εκδίκηση της γυφτιάς”. Δίσκος που άλλαξε πολλά πράγματα στο σύγχρονο λαϊκό τραγούδι, μια και θεωρείται ορόσημο. Οι ενορχηστρώσεις αλλά κυρίως οι στίχοι των τραγουδιών ήταν κάτι το πρωτοφανές στα μουσικά μας πράγματα.

Χαρακτηριστικό του Παπάζογλου ήταν το κόκκινο φουλάρι που φορούσε στο λαιμό σε όλες του τις εμφανίσεις.

Θεωρείται από τους μεγαλύτερους Έλληνες τραγουδιστές και τραγουδοποιούς. Στήριξε αρκετούς καλλιτέχνες και συγκροτήματα στα πρώτα τους βήματα μέσα από το στούντιο του, το Αγροτικόν, στην Κάτω Τούμπα Θεσσαλονίκης όπως ο Σωκράτης Μάλαμας, ο Θανάσης Παπακωνσταντίνου και οι Τρύπες. Ο Νίκος Παπάζογλου συμμετείχε σε πολλούς δίσκους που δημιουργήθηκαν σε αυτό το στούντιο, ως παραγωγός, ηχολήπτης, μηχανικός ήχου, ενορχηστρωτής και μουσικός.

Πέθανε από καρκίνο στις 17 Απριλίου 2011, λίγο καιρό μετά τον θάνατο του συνεργάτη του, Μανώλη Ρασούλη.

Γνωστοί άνθρωποι του πνεύματος και της τέχνης μιλούν για τον Νίκο Παπάζογλου

«Δεν τον γνώριζα προσωπικά, αλλά με τον “Αύγουστο” τον αγάπησα. Τον θεωρώ έναν από τους μεγαλύτερους τραγουδοποιούς που έβγαλε αυτή η χώρα. Κάθε φορά που τον έβλεπα στην τηλεόραση μου μετέδιδε μια ηρεμία – γαλήνη όπως μόνο οι πολύ μεγάλοι δημιουργοί μπορούν να μεταδώσουν».

ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΡΚΟΛΗΣ (συνθέτης – μουσικός)

«Τον Νίκο τον γνώριζα από την Θεσσαλονίκη. Τον συναντούσα συχνά γιατί ήταν στην παρέα  του μεγάλου μου αδερφού και σύχναζαν  στο στέκι που βρίσκονταν Κασσάνδρου και Αγίας Σοφίας γωνία. Ήταν ψαγμένος από τότε. Ένας μοναχικός ρομαντικός μουσικός που έδωσε το δικό του στίγμα στο λαϊκό τραγούδι. Η φωνή του, ιδιαίτερη, τα τραγούδια του προτάσεις! Δυστυχώς αποχώρησε από την σκηνή της ζωής νωρίς  και η μουσική στερήθηκε ένα άξιο μουσικό ταξιδευτή»

ΚΩΣΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ (ζωγράφος-γλύπτης)

«Δεν τον ήξερα. Μόνο από ακοή. όμως: αυτός ο Θεσσαλονικιός τραγουδιστής συνέχιζε τον μύθο της πόλης. Ένας αφοσιωμένος της ζωής και της τέχνης. Δοσμένος στη φύση και στο πάθος. Το τραγούδι του, στα δημοτικά τραγούδια και τα ποιήματα που διαβάζαμε στο σχολείο. Άλλοτε έμοιαζε με ήρωα του ’21. Έφυγε για να τραγουδά στο θεό. Και στις μούσες.»

ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΡΟΝΑΣ (ποιητής, εκδότης)

«Τον Νίκο Παπάζογλου δεν είχα την τύχη να τον γνωρίσω προσωπικά. Όμως τον αγάπησα και θα τον αγαπώ πάντα σαν καλλιτέχνη, γιατί μιλάμε για ένα μουσικό και ερμηνευτή που υπηρέτησε μέσα από τα τραγούδια του την ελληνική γλώσσα όπως ακριβώς της αξίζει και κατάφερε να δημιουργήσει ένα εντελώς προσωπικό ύφος στη μουσική του, ύφος που συνδύασε τα ελληνικά παραδοσιακά και λαϊκά στοιχεία, με τη σύγχρονη διάθεση της έντεχνης φόρμας του ‘80. Η τέχνη των γυρισμάτων της φωνής του και η ευαισθησία της ερμηνείας του, για μένα πάντα θα είναι σχολή.»

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΘΕΣ (συνθέτης, τραγουδιστής)

«Η πρώτη και μοναδική φορά που είδα τον Νίκο Παπάζογλου ήταν τον Αύγουστο του 2009 στη Νίσυρο. Είχε έρθει σε μια συναυλία μας. Ήταν, θυμάμαι, ακουμπισμένος σε μία γαλάζια πόρτα, φορούσε ξεβαμμένο τζιν, μπλε πουκάμισο και κόκκινη μπαντάνα, και μιλούσε χαμογελώντας συνεχώς… Με ένα πλατύ, ζεστό, αλλά και κάπως μελαγχολικό χαμόγελο. Από εκείνο το σημείο παρακολούθησε όλη τη συναυλία, κι ύστερα, πολύ λίγο πριν τελειώσει, έφυγε, το ίδιο αθόρυβα όπως είχε εμφανιστεί. Ήταν μετά από εκείνο τον Αύγουστο που άρχισα να γνωρίζω ουσιαστικά τον καλλιτέχνη Νίκο Παπάζογλου. Να συνειδητοποιώ ότι, πέρα από τον ‘Αύγουστο’ και την ‘Εκδίκηση της Γυφτιάς’, ένα μεγάλο μέρος από αγαπημένα μου τραγούδια ήταν δικές του δημιουργίες… Ήταν ένας σπουδαίος καλλιτέχνης και άνθρωπος και είναι πολύ στενάχωρο να σκέφτομαι πως, ενώ βρέθηκα τόσο κοντά του εκείνο τον Αύγουστο στη Νίσυρο, δεν πήγα να τον χαιρετήσω και να του πω ευχαριστώ…»

ΜΙΡΕΛΑ ΠΑΧΟΥ (τραγουδίστρια, μουσικός)

«Ήταν καλοκαίρι, Αύγουστος του 2000 και παραθέριζα σ’ ένα φιλικό σπίτι στα Νικιά, ένα ορεινό χωριό της Νισύρου, σύριζα στο περίφημο ηφαίστειο του νησιού. Της Παναγίας γιόρταζε ένα μοναστήρι λίγο πιο κάτω που οι πληροφορίες μας μιλούσαν ότι θα γινόταν ένα αυθεντικό πανήγυρι. Πήγα με τους φίλους μου κι εκεί βρέθηκα για πρώτη φορά στην παρέα του Νίκου Παπάζογλου ή μάλλον στην μία και μοναδική παρέα όλων ανεξαιρέτως των παρευρισκόμενων φιλεόρτων ντόπιων και μη. Τις προηγούμενες μέρες τον συναντούσα στα παραλιακά καφενεία άλλοτε να παίζει τάβλι κι άλλοτε να απολαμβάνει χαλαρός το τσίπουρό του. Εκείνο το βράδυ όμως είχα την άνεση να τον παρακολουθώ διακριτικά για ώρα. Με χαρά διαπίστωσα ότι ο τραγουδιστής που αγαπούσα από τους πρώτους κιόλας δίσκους «Την εκδίκηση της γυφτιάς» και «Τα δήθεν» ήταν ακριβώς όπως τον περίμενα. Ένας απ’ όλους, ήσυχος, σεμνός και φιλικός. Κάποια στιγμή μάλιστα στο χορό έναν αργό συρτό ή σούστα, βρεθήκαμε να χορεύουμε  δίπλα – δίπλα πιασμένοι με τα χέρια σταυρωτά σ’ έναν μεγάλο κύκλο ανθρώπων. Ήταν πολύ ψηλός θυμάμαι. Και παρά τις επίμονες εκκλήσεις των μουσικάντηδων να τραγουδήσει, εκείνος το απέφυγε λέγοντάς τους πως οι ίδιοι τραγουδούν πολύ καλύτερα! Χόρεψε αρκετά, αλλά δεν είπε ούτε ένα τραγούδι. Σε κάθε συναυλία που έδινε στον Λυκαβηττό ήμουν σταθερά παρών, πριν και μετά την Νίσυρο. Αλλά δυστυχώς ήταν λίγα τα καλοκαίρια που του είχαν απομείνει, μετά από εκείνο τον δεκαπενταύγουστο στο πανηγυράκι της Παναγίας.»

ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ (ποιητής, μουσικός παραγωγός στο Γ΄ πρόγραμμα της ΕΡΤ)

«Ό,τι δικό του, μόνο Παπάζογλου θα μπορούσε να είναι. Η ιδιαίτερη μουσική, ο λυγμός, το χαρακτηριστικό του μαντήλι, η μοναχικότητα και εκείνη η γλυκιά εγγύτητα όποτε τον συναντούσες. Ό,τι δικό του το έψαχνα και πάντοτε έτσι τα έφερνε η ζωή ώστε να συμπίπτει χρονικά και με δικά μου γεγονότα σπουδαία και κομβικά. Με ζητήματα, ζωής και θανάτου, στην κυριολεξία. Τη χρονιά που είχε κυκλοφορήσει «Η εκδίκηση της γυφτιάς» είχα το μεγαλύτερο ατύχημα στη ζωή μου. Του το εξομολογήθηκα στη μια και μοναδική συνέντευξή μας όταν εμφανιζότανε στο Σείριο. Κι υπήρξε απίστευτα γενναιόδωρος μαζί μου, σε μια ερώτηση απαντούσε ότι «θα ήθελε να είναι κεραμιδόγατος, αν ξαναγεννηθεί άλλη φορά» κι έτσι σαν τον κεραμιδόγατο τον φωτογράφισε ο Χρήστος Βλάχος ο φωτογράφος μας, στα κεραμίδια του Σείριου. Για τις Εικόνες κάποτε. Για τις Εικόνες, έναν καιρό και μια φορά.»

ΕΛΕΝΗ ΓΚΙΚΑ (συγγραφέας)

«Ο σπουδαίος αυτός καλλιτέχνης  με το βυζαντινό χρώμα στη φωνή, χάρισε εκτός των άλλων στην ελληνική “λαϊκή” μουσική, την απενοχοποίηση. Τραγούδησε με λόγια ποιητικά, έβαλε παραδοσιακά όργανα  σε δρόμους νεότερους και δημιούργησε “σχολή”. Φυσικά μένει ανεξίτηλη και η εικόνα του με το κόκκινο φουλάρι, που δεν αποχωρίστηκε ποτέ. Σε μια συνάντησή μας στη Θεσσαλονίκη το 1990 ,την εποχή που άρχιζε ο μεγάλος θόρυβος για τα ελληνικά βίντεο-κλιπ μου είχε πει: “το βιντεο-κλιπ είναι το περιτύλιγμα…όπως ένα σακούλι πατατάκια”. Φυσικά είχε δίκιο… έτσι το έβλεπαν οι δισκογραφικές εταιρίες που τότε πλήρωναν  τη παραγωγή, με σκοπό και μόνο τη διαφήμιση.

Χρόνια μετά…δουλεύοντας στο “Σαββοραμα” στο ΟΜΜΑ, του είπα… “Ελπίζω να σε έχω πείσει πιά, ότι οι μικρού μήκους μουσικές ταινίες (έτσι τα ονομάζω αντί του αδόκιμου βίντεο-κλιπ), είναι ένα κομμάτι τέχνης…” . Η απάντηση, χαμογέλασε με νόημα και ετοιμάστηκε να βγει στη σκηνή.”

ΝΙΚΟΣ ΣΟΥΛΗΣ (σκηνοθέτης)

• Καλλιτέχνης
• Νίκος Παπάζογλου
• συναυλία
• τραγούδι
• τραγουδοποιός