Ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου: Κοινή επιστολή στην ΕΤΕπ για τον Great Sea Interconnector

Η κοινή πρωτοβουλία των υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας της Ελλάδας Σταύρου Παπασταύρου και της Κύπρου Μιχαήλ Δαμιανού για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου περνά στο επόμενο στάδιο, με την αποστολή επιστολής προς την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Με την επιστολή, που εστάλη στις 20 Απριλίου 2026, ζητείται η χρηματοδότηση του έργου Great Sea Interconnector, μετά από μελέτη δέουσας επιμέλειας.

Η κίνηση αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο των πρόσφατων δημόσιων τοποθετήσεων του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη, οι οποίοι έχουν αναδείξει τη σημασία του έργου για την ενεργειακή ασφάλεια και τη στρατηγική σύνδεση των δύο χωρών.

Ενταγμένο στα εθνικά σχέδια για ενέργεια και κλίμα

Στην κοινή τους παρέμβαση, οι δύο υπουργοί επιβεβαιώνουν ότι το έργο έχει ήδη ενταχθεί στα Εθνικά Σχέδια για την Ενέργεια και το Κλίμα τόσο της Ελλάδας όσο και της Κύπρου. Παράλληλα, υπενθυμίζουν ότι τον Σεπτέμβριο του 2024 Αθήνα και Λευκωσία είχαν υπογράψει Μνημόνιο Κατανόησης για τη συνέχιση της διαδικασίας που αφορά το διασυνοριακό αυτό έργο.

Η αναφορά αυτή αποτυπώνει ότι η ηλεκτρική διασύνδεση δεν αποτελεί μια αποσπασματική πολιτική επιδίωξη, αλλά εντάσσεται σε έναν ευρύτερο θεσμικό και ενεργειακό σχεδιασμό, με σαφή διακρατική βάση.

Ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη σημασία της εμπλοκής της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. Οι υπουργοί σημειώνουν ότι η ΕΤΕπ έχει τη δυνατότητα να συμβάλει με εξειδικευμένες εκτιμήσεις ως προς τις επιπτώσεις του έργου στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και στη συνολική λειτουργία του συστήματος.

Στο ίδιο πλαίσιο, υπογραμμίζεται ότι η συνέπεια του έργου με τα επικαιροποιημένα Εθνικά Σχέδια για την Ενέργεια και το Κλίμα, με το Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης Δικτύου του ENTSO E, αλλά και με τους ευρωπαϊκούς ενεργειακούς και κλιματικούς στόχους, αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για την προώθηση της διασύνδεσης.

Το μήνυμα για τα Κατεχόμενα

Την ίδια στιγμή, ιδιαίτερο βάρος αποκτά και η πρόσφατη στάση του ENTSO E, ο οποίος απέρριψε αίτημα της τουρκικής πλευράς για ηλεκτρική σύνδεση με τα Κατεχόμενα. Ο ευρωπαϊκός οργανισμός ξεκαθάρισε ότι το μοναδικό εγκεκριμένο έργο που συνδέει την Κυπριακή Δημοκρατία με το ευρωπαϊκό σύστημα είναι ο Great Sea Interconnector.

Παράλληλα, τόνισε ότι κανένα έργο δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς τη συγκατάθεση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η τοποθέτηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς ενισχύει τη θεσμική και πολιτική βάση του έργου σε μια περίοδο αυξημένης έντασης και ανταγωνιστικών επιδιώξεων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Νέα στήριξη από την Κομισιόν

Πρόσθετη ώθηση στην υπόθεση της διασύνδεσης έδωσε και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή την προηγούμενη εβδομάδα, επαναλαμβάνοντας τη θετική της στάση απέναντι στο έργο. Ο επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν, απαντώντας σε ερώτηση του ευρωβουλευτή Φειδία Παναγιώτου, περιέγραψε το πλαίσιο μέσα στο οποίο η Κομισιόν αξιολογεί σήμερα την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Όπως ανέφερε, η Επιτροπή εξετάζει την προσαρμογή του πλαισίου ενεργειακής ασφάλειας της ΕΕ στις νέες γεωπολιτικές συνθήκες, με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας απέναντι τόσο στους κινδύνους που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή όσο και σε ζητήματα ασφάλειας. Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζονται ζητήματα στρατιωτικής συνεργασίας, μέτρα ασφαλείας βάσει εκτιμήσεων κινδύνου και ο κατάλληλος σχεδιασμός για κρίσιμες ενεργειακές υποδομές.

Κρίσιμη υποδομή για την ασφάλεια εφοδιασμού

Η νέα κοινή παρέμβαση Ελλάδας και Κύπρου προς την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων επιβεβαιώνει ότι ο Great Sea Interconnector αντιμετωπίζεται πλέον ως έργο στρατηγικής σημασίας, τόσο σε επίπεδο ενεργειακής πολιτικής όσο και σε επίπεδο γεωπολιτικής σταθερότητας.

Μέσα στο σημερινό περιβάλλον, όπου η ασφάλεια εφοδιασμού και η προστασία κρίσιμων υποδομών αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία, η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου προβάλλει ως έργο με ευρωπαϊκή διάσταση, θεσμική κατοχύρωση και σαφή πολιτική στήριξη από Αθήνα, Λευκωσία και Βρυξέλλες.

• Great Sea Interconnector
• Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων
• ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου
• Σταύρος Παπασταύρου