Η Δικαιοσύνη — δεν αφήνεται στους συνταγματολόγους – Η Κουμουνδούρου βλέπει την Πλεύση και… ιδρώνει – Ο Ανδρουλάκης και το GPS χωρίς σήμα – Ο Σαμαράς και η… επανάσταση

Ο Τριαντόπουλος πάει κατευθείαν στο δικαστικό συμβούλιο. Όχι για έπαινο, για παράβαση καθήκοντος. Στην υπόθεση των Τεμπών, φέρεται να «τακτοποίησε» το πεδίο του δυστυχήματος. Δηλαδή να έκανε ό,τι θα έκαναν πολλοί σε ένα καλό προεκλογικό σενάριο: να εξαφανίσει την εικόνα. Όχι με CGI, με εντολές.

Η κυβέρνηση; Ατάραχη. Μπορεί να φωνάζουν οι συνταγματολόγοι, μπορεί η αντιπολίτευση να έχει δίκιο στα χαρτιά, αλλά στην πολιτική, όπως έλεγε και ο Μακιαβέλι, δεν παίζει πάντα το δίκαιο. Παίζει το χρήσιμο. Και το χρήσιμο αυτή τη στιγμή είναι να τελειώνει η υπόθεση. Όχι να σέρνεται με μήνες φθοράς. Μικρό κόστος τώρα, αντί για αργό μαρτύριο.

Η πλειοψηφία θέλει φυσικό δικαστή. Όχι νομικά παιχνίδια.

Αυτό επικαλούνται στο Μαξίμου. Ότι ο κόσμος θέλει να δει τιμωρία, χωρίς «κομματικές φιοριτούρες». Θέλει να μιλήσει ο νόμος, όχι τα πάνελ. Και κάπως έτσι, η κυβέρνηση στρίβει δια του ρεαλισμού. Όπως θα έλεγε και ο Κλεμανσώ: «Ο πόλεμος είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για να αφεθεί στους στρατηγούς». Το ίδιο και η Δικαιοσύνη — δεν αφήνεται στους συνταγματολόγους.

Η Ζωή κάνει ησυχία. Και αυτό κάνει φασαρία.

Η Κωνσταντοπούλου, συνήθως με το ντεσιμπέλ στο τέρμα, εδώ παραμένει σιωπηλή. Παράδοξο. Είτε ετοιμάζει θεαματική έξοδο, είτε δεν το θεωρεί πεδίο μάχης. Ποντάρω στο πρώτο. Η Ζωή δεν χάνει ευκαιρίες. Απλώς τις σκηνοθετεί.

Το καλώδιο θα ποντιστεί. Το αν θα ανάψει, θα φανεί.

Στο μεταξύ, η άλλη ταινία παίζεται στα ανοιχτά της Κάσου. Το καλώδιο για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου θα ποντιστεί, λέει ο Μαρινάκης. Χωρίς άδεια. Ο Βενιζέλος λέει με «επικοινωνία». Δηλαδή; Πάλι είμαστε στο «ναι μεν, αλλά». Όπως στο Inception, δεν ξέρεις αν είσαι σε όνειρο ή πραγματικότητα.

Η Τουρκία απειλεί, η Αθήνα βαδίζει στα μουλωχτά, και όλοι κάνουν πως δεν βλέπουν το σκοινί να ξετυλίγεται στον βυθό. Αν ο Θουκυδίδης ζούσε, θα ζητούσε δικαιώματα. Όπως και ο Κιούμπρικ.

Μέχρι να φτάσει το ρεύμα στην Κύπρο, ας ελπίσουμε τουλάχιστον να μη μας κάψει πολιτικά.

High Voltage Diplomacy

Μέχρι χθες, όσοι ασχολούνται με τα ελληνοτουρκικά και δεν έχουν λιποθυμήσει από υπερβολική επανάληψη, πίστευαν ότι η περίφημη ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου είχε παγώσει. Όχι γιατί δεν υπάρχει ρεύμα, αλλά γιατί υπάρχει Τουρκία.

Προ τριμήνου, με τις απειλές της Άγκυρας για τις έρευνες έξω από την Κάσο, όλοι έβαλαν το σχέδιο στο ράφι. Μετά μπήκαν κάτι χάρτες στο συρτάρι, κάτι χαμόγελα στα συνέδρια, και κάμποση σιγή ασυρμάτου. Μια παύση πριν το επόμενο επεισόδιο.

Το καλώδιο θα ποντιστεί. Είπε.

Αλλά ξαφνικά, το Μαξίμου επανέρχεται με αυτοπεποίθηση Τζακ Νίκολσον στο “A Few Good Men”: «Ναι, κύριε Πρόεδρε, το καλώδιο θα ποντιστεί!».
Το ανακοίνωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, με αναφορές στο Διεθνές Δίκαιο, τη νομιμότητα των υποθαλάσσιων καλωδίων, και μια σιγουριά που θύμισε ομιλία Ομπάμα στο ΝΑΤΟ.
Το θέμα, βέβαια, δεν είναι τι λέμε εμείς. Είναι τι εννοεί η άλλη πλευρά όταν λέμε εμείς.

«Ο νόμος είναι σαν τον ιστό της αράχνης. Οι μικρές μύγες πιάνονται, ενώ οι μεγάλες σχίζουν το δίχτυ και φεύγουν.»
— Αναχάρσις. Ή και το Τουρκικό ΥΠΕΞ, σε ελεύθερη απόδοση.

Το Διεθνές Δίκαιο είναι ωραίο στα πάνελ και στα PDF, αλλά στην πράξη θυμίζει εκείνο το ανέκδοτο με τον λύκο και το πρόβατο που συμφωνούν σε κανόνες — και μετά ξεκινά η διαπραγμάτευση για το μενού.

Η «επικοινωνία» του Βαγγέλη.

Και επειδή τα πράγματα δεν είναι ποτέ απλά, έρχεται ο Βαγγέλης Βενιζέλος — θεσμικός, έμπειρος, νομικά άπιαστος — να προσθέσει μια λέξη: επικοινωνία.

Όταν ρωτήθηκε αν χρειάζεται να ζητήσουμε άδεια ή απλώς να ενημερώσουμε την Τουρκία, απάντησε μονολεκτικά: «Επικοινωνία».

Και τι είναι η επικοινωνία;
Μπορεί να είναι ένα fax.
Μπορεί να είναι μια διάλεξη στο Κύκλο Ιδεών.
Μπορεί και ένα βλέμμα από απόσταση ασφαλείας.
Ή, όπως έλεγε ο Καρλ Πόπερ, «δεν υπάρχουν καθαρές απαντήσεις, μόνο καθαρές ερωτήσεις».

Αν το «επικοινωνία» σημαίνει «θα ποντίσουμε, αλλά σας λέμε για να μην παρεξηγηθείτε», τότε πάμε για μπαλέτο υψηλής ακριβείας στο Αιγαίο. Αν όμως σημαίνει «θα το κάνουμε κι ό,τι γίνει», τότε το καλώδιο έρχεται πακέτο με διπλωματικό εκκρεμές.

Η κρίση δεν ανακοινώνεται. Γίνεται.

Μέχρι στιγμής, η κυβέρνηση εμφανίζεται αποφασισμένη. Η Άγκυρα δεν έχει απαντήσει επίσημα. Αλλά οι σιωπές της Τουρκίας είναι συνήθως πιο ηχηρές από τα non paper της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Κρατάω τη φράση «το καλώδιο θα ποντιστεί» και τη βάζω δίπλα στο «η κρίση είναι διαχειρίσιμη».
Μαζί θυμίζουν εκείνη τη σκηνή από το “Argo”, λίγο πριν την απόδραση:
– Is this the best bad idea we have?
– Yes.
– Then it’s the only one.

Καλή επιτυχία, λοιπόν. Και καλά… volt.

Ζωή σαν Πρώτη Φορά

Δεν χρειάζεται καν να φωνάξει. Η Ζωή ανεβαίνει με σταθερό βηματισμό, και ήδη ακούγεται. Κυρίως εκεί που πονάει: στους 40άρηδες και κάτω, στα σπίτια της αποχής και στα σαλόνια του Κέντρου.

Πρώτη στις ηλικίες μέχρι τα 40, με αποδοχή που αυξάνεται σε κάθε κοινωνική τάξη, σε κάθε γεωγραφική γωνιά. Πάνω από τον Ανδρουλάκη, πίσω μόνο από τον Μητσοτάκη στο χώρο του Κέντρου. Και με bonus: κερδίζει ένα γερό ποσοστό απογοητευμένων ψηφοφόρων από ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ.

Η Κουμουνδούρου βλέπει την Πλεύση και… ιδρώνει.

Το 22,1% των συριζαίων στις ευρωεκλογές δηλώνει προτίμηση στη Ζωή. Το 10% των πασόκων επίσης. Κι αυτοί δεν πάνε από περιέργεια – πάνε από απελπισία. Είχαν φύγει απ’ τα κόμματα και τώρα επιστρέφουν στην κάλπη όχι επειδή πείστηκαν, αλλά επειδή προέκυψε η Ζωή.

Κι εκεί ακριβώς αρχίζει ο πανικός. Γιατί ο κόσμος δεν πηγαίνει εκεί από ιδεολογική ταύτιση. Πηγαίνει από πολιτική απελπισία. Όπως έλεγε και ο Τσώρτσιλ, «ο λαός θα κάνει πάντα το σωστό — αφού πρώτα εξαντλήσει όλα τα άλλα ενδεχόμενα».

Η Ζωή καλύπτει το κενό. Ο ΣΥΡΙΖΑ ψάχνει τον Τσίπρα.

Γι’ αυτό και οι ψίθυροι επιστροφής του Αλέξη. Όχι γιατί άλλαξε γνώμη. Αλλά γιατί αλλάζει το κλίμα. Η Ζωή μοιάζει πλέον με “The Revenant” της πολιτικής σκηνής: ανθεκτική, αιχμηρή και, το κυριότερο, χωρίς να χρειάζεται κόμμα για να επιβιώσει. Όταν η διαμαρτυρία αποκτά προσωποκεντρική ταυτότητα, τότε οι παλιοί αρχίζουν να ξεσκονίζουν τα σακάκια.

Ποιος αλήθεια περίμενε ότι η Πλεύση θα γινόταν ρεύμα; Κι όμως, συμβαίνει. Και οι αντίπαλοι το έχουν πάρει χαμπάρι. Όχι στα ποσοστά — στα ποιοτικά. Εκεί που μετρά η διάθεση, η αποδοχή, το ποιος «σου κάνει».

Με τέτοια νούμερα, κι εγώ θα επέστρεφα. Οπουδήποτε.

Όταν ο αντίπαλος σου κλέβει το κοινό σου, δεν κάνεις tweet. Κάνεις comeback. Έτσι εξηγείται και ο πυρετός στη ΣΥΡΙΖΑϊκή πτέρυγα περί «επανόδου του Αλέξη». Ξέρουν πως δεν φτάνει να υπάρχεις. Πρέπει και να εμπνέεις. Και προς το παρόν, η Ζωή το κάνει — με τρόπο που δεν σηκώνει εύκολα αντίγραφο.

Η επόμενη πράξη δεν έχει γραφτεί. Αλλά η κάμερα τραβάει ήδη.

Όπως έλεγε και ο Σίντνεϊ Λιούμετ, σκηνοθέτης του “Network”:
“You’ve got to get mad. You’ve got to say: I’m as mad as hell, and I’m not going to take this anymore!”
Κι αυτή τη φράση, προς το παρόν, την φωνάζει μόνο μία.
Με ή χωρίς τηλεοπτικό σποτ.
Με ή χωρίς επιστροφή Αλέξη.

Ο Ανδρουλάκης, οι αλλαγές και το GPS χωρίς σήμα

Δεν είναι εύκολο να μιλάς για πολιτική αλλαγή, όταν σε κυνηγούν οι ίδιες οι μετρήσεις. Αλλά ο Νίκος Ανδρουλάκης επιμένει. Από την Άρτα, από το βήμα, από τα μικρόφωνα. Μιλά για αλλαγή με κεφαλαία — αν και το κόμμα του εμφανίζεται με μικρά στις τελευταίες δημοσκοπήσεις.

«Η πολιτική είναι η τέχνη του εφικτού» έλεγε ο Μπίσμαρκ.
Στο ΠΑΣΟΚ, προς το παρόν, μοιάζει περισσότερο με την τέχνη του wishful thinking — δηλαδή, του να θέλεις κάτι πολύ και να μην σου βγαίνει ούτε στα focus groups.

Τρεις άξονες, μία αγωνία

Υγεία, Παιδεία, Θεσμοί. Αυτά είναι, λέει, τα πεδία όπου θα χτιστεί το σχέδιο για την επόμενη μέρα. Όχι λάθος. Αλλά δεν αρκεί. Γιατί την ώρα που το αφήγημα μιλά για “προοδευτική διακυβέρνηση”, το κόμμα ακόμη προσπαθεί να μάθει αν μπορεί να διαχειριστεί… τα εσωκομματικά του group chat.

Η εικόνα; Στελέχη με πεσμένο ηθικό, γκρίνια από Κωνσταντινόπουλο, σύγκρουση με Λιακούλη, λευκή απεργίαβουλευτών. Αν αυτό είναι ο πρόλογος για το “νέο ΠΑΣΟΚ”, τότε κάποιος έχει ξεχάσει να κλείσει την παλιά σελίδα.

Τα Τέμπη, η δικαιοσύνη και η πολιτική οξυγόνωση

Ο Ανδρουλάκης ξέρει καλά πού βρίσκεται το ηθικό αποτύπωμα της περιόδου. Και επιχειρεί να το κεφαλαιοποιήσει. Με αναφορές στην τραγωδία των Τεμπών, στις θεσμικές πρωτοβουλίες, στις προανακριτικές. Μιλά για «οξυγόνο δικαιοσύνης».

Πολύ καλά όλα αυτά. Αλλά το ΠΑΣΟΚ δεν είναι ΜΚΟ. Είναι κόμμα. Κι αν θες να κυβερνήσεις, δεν αρκεί να μοιράζεις δικαιοσύνη – πρέπει να εμπνέεις και εξουσία.

«Στην πολιτική, το συναίσθημα σε ανεβάζει, αλλά η στρατηγική σε κρατάει» – όπως θα έλεγε και ο Μιτεράν, αν άκουγε τις τελευταίες μετρήσεις.

Η “πολιτική αλλαγή” θέλει και ταυτότητα

Η επιμονή του Ανδρουλάκη στον όρο «πολιτική αλλαγή» είναι προφανής. Το ερώτημα είναι τι εννοεί. Γιατί μέχρι τώρα, περισσότερο μοιάζει με πολιτική υπομονή: μέχρι να εξαφανιστεί ο ΣΥΡΙΖΑ, να κουραστεί η ΝΔ, να σκάσει κάτι καινούργιο — και να πιάσει το κύμα.

Όμως τα κύματα, όταν δεν ξέρεις να τα σερφάρεις, σε καταπίνουν. Και τα κόμματα που περιμένουν την αλλαγή σαν εξ ουρανού, συνήθως παραμένουν αιώνια ελπιδοφόρα — δηλαδή στο 10%.

Εσωστρέφεια, η σιωπηλή αρρώστια

Την ίδια ώρα, η Χαριλάου Τρικούπη ασχολείται κυρίως με τον εαυτό της. Διαρροές, προσωπικές στρατηγικές, κομμένες επαφές, και μία αδιόρατη αναμονή ότι κάτι θα αλλάξει από μόνο του. Όμως, όπως έλεγε κι ο Θουκυδίδης,

«Δεν είναι η τύχη που φέρνει τη νίκη, αλλά η τόλμη.»
Και στο ΠΑΣΟΚ, προς το παρόν, τόλμη βλέπουμε μόνο στα δελτία Τύπου.

Συμπέρασμα;

Ο Ανδρουλάκης προσπαθεί. Λέει τα σωστά. Πιάνει τα θέματα. Μιλά θεσμικά. Αλλά το κόμμα του δείχνει συχνά σαν να μην τον ακούει. Κι ο κόσμος, ακόμη περισσότερο. Για να πιάσει τόπο το “πολιτική αλλαγή”, πρέπει πρώτα να πείσεις ότι αλλάζεις εσύ.
Όχι το σύστημα. Όχι τον Μητσοτάκη.
Τον εαυτό σου.

Ο Σαμαράς, η επανάσταση και τα ήρεμα νερά του Μαξίμου

Πίσω από το λιβάνι και τις σημαίες της 25ης Μαρτίου, αναδύθηκε μια γνωστή φωνή. Όχι από τις παρελάσεις — από το παρασκήνιο της Δεξιάς. Ο Αντώνης Σαμαράς μίλησε για την επανάσταση και δεν ξέχασε να αφήσει κι ένα μπιλιετάκι στο γραφείο του Κυριάκου. Ένα μήνυμα που δεν κρύβεται πίσω από την ποίηση — τη φοράει σαν καμουφλάζ.

Η επανάσταση, ο έρωτας ελευθερίας και το καρφί με ονοματεπώνυμο

«Η απελευθέρωση δεν έγινε μέσα από ήρεμα νερά», είπε.
Όχι από ημίμετρα. Όχι από προσχηματικά μισόλογα. Αλλά από “έναν μοναδικό Έρωτα Ελευθερίας”, όπως γράφει.
Όταν ο Σαμαράς μιλάει για πάθος και πίστη, δεν απευθύνεται μόνο στο συναίσθημα. Στήνει αντίστιξη. Ένα «τότε» ηρωικό απέναντι σε ένα «τώρα» που —κατά την κρίση του— βολεύεται σε παθητικά, σχεδόν νυσταγμένα, διπλωματικά τετραγωνάκια.

«Ουδέν τιμιον ανευ κινδύνου.»
— Θουκυδίδης
(ή σε σύγχρονη απόδοση: η εξωτερική πολιτική θέλει κότσια, όχι copy-paste απ’ το State Department)

Το υπονοούμενο είναι φωνάζον: η Ελλάδα σήμερα δεν αγωνίζεται, διπλωματεύεται

Αν διαβάσει κανείς ανάμεσα στις γραμμές —που δεν είναι δύσκολο γιατί οι αιχμές είναι φαρδιές—, ο Σαμαράς λέει ότι το Μαξίμου έχει κάνει εξωτερική πολιτική τύπου wellness retreat. Ήρεμα νερά, μισόλογα, ελεγχόμενες εντάσεις. Κάπως σαν να βλέπεις το “The King’s Speech” ενώ δίπλα σου παίζει “Braveheart” σε επανάληψη.

Μια παρέμβαση που δεν είναι απλώς επετειακή. Είναι προειδοποιητική.

Η ρητορική του Σαμαρά δεν είναι καινούργια. Αλλά αυτή τη φορά έχει αφορμή και συγκυρία. Η πίεση στα ελληνοτουρκικά ανεβαίνει. Το καλώδιο στην Κύπρο συζητιέται. Η «στρατηγική ψυχραιμία» δοκιμάζεται. Και ο πρώην πρωθυπουργός λέει περίπου το εξής: “αν συνεχίσετε έτσι, θα σας προσπεράσει η Ιστορία, και μαζί της… κι εγώ.”

«Η πολιτική είναι η τέχνη του να προβλέπεις το αύριο και να εξηγείς γιατί δεν έγινε αυτό που είπες.»
— Γκαλμπρέιθ
Ο Σαμαράς, πάντως, δεν εξηγεί. Προειδοποιεί.

Στο τέλος, το μήνυμα έχει αποδέκτη. Και δεν είναι ο απλός πολίτης.

Ο Σαμαράς απευθύνεται σε όσους κυβερνούν σήμερα, αλλά και σε όσους θα ήθελαν να κυβερνήσουν αύριο χωρίς να «ξεβολευτούν». Στήνει το αφήγημα του πατριωτικού λόγου — όχι ως περιθωριακή αντίδραση, αλλά ως υπενθύμιση ρίζας. Του “καθαρού αίματος” της παράταξης.

Και το κάνει την ημέρα που η Δεξιά φοράει τα καλά της. Μόνο που αυτός, αντί για κουστούμι, φοράει φουστανέλα και πετάει πέτρες.

Όπως θα έλεγε κι ο Καμύ:

«Έρχεται μια ώρα που πρέπει να πάρεις θέση. Η σιωπή είναι συνενοχή.»
Ο Σαμαράς, λοιπόν, δεν σιώπησε.

Βενετία χωρίς κουπιά, Παρίσι με αγωγούς δικαιοσύνης

Δεν ήταν το Catch Me If You Can, αλλά είχε κάτι από ταινία — ο πρόεδρος του Κινήματος Δημοκρατίας, Στέφανος Κασσελάκης, πετούσε από Παρίσι προς Αθήνα και βρέθηκε… αναγκαστικά στη Βενετία. Όχι για διακοπές, για προσγείωση. Το αεροπλάνο του έκανε «βραχυκύκλωμα», οι επιβάτες τρόμαξαν από τη μυρωδιά καμένου, και οι Γάλλοι πιλότοι το έπαιξαν ασφαλώς: emergency landing και… ciao Roma.

Όταν το σύμπαν συντονίζεται με την ελληνική επικαιρότητα

Την ώρα που στην Αθήνα το πολιτικό θερμόμετρο ανέβαινε με ονόματα, λίστες, Εξεταστικές και πόλωση για τα Τέμπη, ο Κασσελάκης έκανε… πτήση ευθύνης. Όπως ενημέρωσε, στη Σύνοδο των Δημοκρατών του Μακρόν στο Παρίσι, πήρε πρωτοβουλία να αναδείξει το έγκλημα των Τεμπών στο Ευρωκοινοβούλιο. Και μάλιστα, απέσπασε δέσμευση από το Renew Europe ότι θα συνδράμει στην προσπάθεια για «απόδοση δικαιοσύνης».

Όπως έλεγε και ο Κικέρων: «Η δικαιοσύνη δεν είναι να κρύβεις την αλήθεια, αλλά να την τοποθετείς στο φως».
Κι εδώ, το φως ήρθε από τα… φώτα του διαδρόμου της Βενετίας.

Το μήνυμα είναι απλό: αν δεν σου ανοίγουν τα μικρόφωνα στην Ελλάδα, πας και τα ανοίγεις στις Βρυξέλλες

Ο Κασσελάκης ξέρει καλά ότι το θέμα των Τεμπών δεν θα ξεχαστεί εύκολα — και κάνει αυτό που γνωρίζει καλύτερα: επικοινωνεί διεθνώς αυτό που δεν μπορεί να επιβάλει θεσμικά εντός. Το κάνει με styling, hashtag, και ευρωπαϊκή στήριξη. Αλλά το κάνει.

Το αν θα τον ακούσουν στην Ολομέλεια της Ευρώπης μένει να φανεί. Το αν τον ξανακούσουν στην ελληνική κοινωνία, θα εξαρτηθεί από το αν μπορεί να συνδέσει το Παρίσι με τα Τέμπη, χωρίς ενδιάμεση στάση στο reality της πολιτικής αυτοαναφορικότητας.

Όταν το αεροπλάνο προσγειώνεται, ο πολιτικός πρέπει να απογειώνεται

Το περιστατικό με το αεροσκάφος λειτουργεί σχεδόν αλληγορικά. Μυρωδιά καμένου, φόβος, προσωρινή αναγκαστική προσγείωση. Και μετά… αναμονή για άλλο αεροπλάνο, άλλη πτήση. Το ερώτημα είναι: θα πάρει ο Κασσελάκης το σωστό αεροπλάνο για την πολιτική του πορεία, ή θα περιμένει στην αίθουσα αναχωρήσεων των δημοσκοπήσεων;

Γιατί όπως έλεγε και ο Θουκυδίδης,

«Ουδέν τίμιον ἄνευ κινδύνου».
Και στην πολιτική, ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι να νομίζεις ότι πετάς, ενώ έχεις κολλήσει στο έδαφος.

Ουδείς μας δίνει σημασία – και το ξέρουμε

Η εξωτερική πολιτική, λένε, είναι το πεδίο που δοκιμάζεται η σοβαρότητα μιας χώρας. Στην περίπτωσή μας, δοκιμάζεται η ανοχή του πληθυσμού στη γεωπολιτική ταπείνωση.

Η δημοσκόπηση της Prorata λέει τα εξής απλά, ωμά και πικρά:

– 9 στους 10 αποδοκιμάζουν την εξωτερική πολιτική.
– 6 στους 10 δεν θέλουν τυφλή υπακοή στη Δύση.
– 28% δηλώνουν πως… δεν θα πολεμούσαν για την πατρίδα αν δεχόταν επίθεση.

Κατά τ’ άλλα, «η Ελλάδα μεγαλώνει» και «έχει αναβαθμισμένο ρόλο». Ναι. Στην οθόνη του PowerPoint, όχι στον χάρτη.

«Μηδενί δίκην δικάσης, πριν αμφοίν μύθον ακούσης» – Ησίοδος
(Καιρός να ακούσουμε τι πραγματικά λέει η κοινωνία, όχι μόνο τα δελτία Τύπου)

Ούτε επιρροή, ούτε εικόνα – μόνο συμμετοχή

Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση, το 85% θεωρεί πως η Ελλάδα δεν έχει καμία επιρροή στους οργανισμούς στους οποίους συμμετέχει. Ότι μιλάμε, αλλά δεν ακουγόμαστε. Ή, πιο σωστά, ότι μας ακούνε από ευγένεια και μας αγνοούν από συνήθεια.

Ούτε στην Ουκρανία, ούτε στο Ισραήλ-Χαμάς, ούτε στη Συρία. Εκεί που υποτίθεται πως παίζουμε «σταθεροποιητικό ρόλο». Οι πολίτες βλέπουν μια χώρα παρούσα χωρίς φωνή, και μια ηγεσία συνεπή στην απουσία της.

Όπως θα έλεγε ο Καρλ Μαρξ: «Η ιστορία επαναλαμβάνεται — πρώτα ως τραγωδία, μετά ως φάρσα».
Στην Ελλάδα, επαναλαμβάνεται ως διάβημα διαμαρτυρίας… χωρίς αποδέκτη.

Η Δύση θέλει υπακοή. Οι Έλληνες όχι πια.

Το πιο ενδιαφέρον εύρημα: 6 στους 10 δεν θέλουν τυφλή υπακοή στη Δύση.
Όχι γιατί έγιναν ξαφνικά αντιδυτικοί. Αλλά γιατί βαρέθηκαν το διπλό ταμπλό: από τη μία η «στρατηγική σχέση» με την Ουάσινγκτον και τις Βρυξέλλες, κι από την άλλη, καμία ουσιαστική στήριξη σε καίρια ζητήματα — βλέπε Τουρκία.

Ο κόσμος αντιλαμβάνεται αυτό που πολλοί αναλυτές ντύνουν με διπλωματικές λέξεις:

Δεν θα πολεμούσαν – γιατί δεν βλέπουν για ποιον

Το 28% που δηλώνει ότι δεν θα υπερασπιζόταν τη χώρα σε περίπτωση επίθεσης, δεν είναι λιποτάκτες. Είναι απογοητευμένοι. Δεν βλέπουν λόγο να υπερασπιστούν ένα κράτος που τους αγνοεί. Που τους θεωρεί ψηφοφόρους μόνο κάθε τέσσερα χρόνια και φορολογούμενους κάθε μήνα.

«Η πατρίδα δεν είναι το έδαφος. Είναι η εμπιστοσύνη σε εκείνους που τη διοικούν» – θα μπορούσε να πει ο Θουκυδίδης, αν έβλεπε σημερινά ποσοστά αποχής και αποδοκιμασίας.

• Δικαιοσύνη
• Ζωή Κωνσταντοπούλου
• Τραγωδία στα Τέμπη
• Χρήστος Τριαντόπουλος