Η Ευρωπαϊκή άμυνα χωρίς τις ΗΠΑ: Κάθετη αύξηση παραγωγής και δαπανών – Άνω του 1 τρισ. ευρώ το κόστος

Οι πρόσφατες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για την απόκτηση της Γροιλανδίας επαναφέρουν στο προσκήνιο τις αμφιβολίες εντός ΝΑΤΟ για το κατά πόσο η Ευρώπη μπορεί να στηρίξει την άμυνά της χωρίς την αμερικανική «ομπρέλα», σύμφωνα με διεθνείς αναλύσεις.

Το συμπέρασμα αξιωματούχων και αναλυτών συγκλίνει στο ότι η Ευρώπη μπορεί να οικοδομήσει μεγαλύτερη στρατιωτική αυτονομία, όμως όχι άμεσα. Παρότι η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία έχει ανεβάσει ρυθμούς —παράγοντας drones, τεθωρακισμένα, πυρομαχικά και άλλα συστήματα σε επίπεδα που είχαν χρόνια να καταγραφούν— παραμένουν κρίσιμα κενά σε τομείς όπως τα stealth μαχητικά, οι πύραυλοι πολύ μεγάλου βεληνεκούς και οι δορυφορικές πληροφορίες.

Ενδεικτικό της απόστασης που μένει να καλυφθεί είναι ότι η πλήρης αντικατάσταση αμερικανικού εξοπλισμού και προσωπικού στην Ευρώπη θα απαιτούσε κόστος που εκτιμάται περίπου στο 1 τρισ. δολάρια, ενώ η κατακερματισμένη ευρωπαϊκή παραγωγική βάση εξακολουθεί να υπολείπεται σε δυναμικό σε σχέση με την αμερικανική, που στηρίζεται στον μεγαλύτερο στρατιωτικό προϋπολογισμό παγκοσμίως.

«Ευρωπαϊκός πυλώνας» στο ΝΑΤΟ και φόβοι για περιορισμούς

Στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, ο αρμόδιος αξιωματούχος της Ε.Ε. για την αμυντική βιομηχανία, Άντριους Κουμπίλιους, ανέφερε ότι αν οι ΗΠΑ μειώσουν την παρουσία τους στην ήπειρο, «θα πρέπει να σχεδιαστεί ένας ευρωπαϊκός πυλώνας στο ΝΑΤΟ», που θα καλύπτει και «στρατηγικά υποστηρικτικά μέσα», όπως οι δορυφόροι.

ReArm Europe; Καλά ξεμπερδέματα…

Παράλληλα, η συζήτηση αναζωπυρώνεται από την ανησυχία ότι μια Ουάσιγκτον που μετατοπίζει προτεραιότητες προς άλλες περιοχές μπορεί να αναδιατάξει μέσα εκτός Ευρώπης. Στο ίδιο πλαίσιο, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι προβληματίζονται για το ενδεχόμενο οι ΗΠΑ να περιορίσουν προμήθειες ή να επιβάλουν όρους χρήσης σε οπλικά συστήματα αμερικανικής προέλευσης. Χαρακτηριστική ήταν η αναφορά του προέδρου της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ ότι ο στόλος αμερικανικής κατασκευής μαχητικών της χώρας του δεν μπορεί να λειτουργεί μακροπρόθεσμα χωρίς ανταλλακτικά και αναβαθμίσεις από τις ΗΠΑ.

Η «έκρηξη» δαπανών και οι γραμμές παραγωγής

Η ευρωπαϊκή στροφή στην άμυνα συνοδεύεται από ισχυρή αύξηση δαπανών και επενδύσεις σε έρευνα & ανάπτυξη. Εκτιμήσεις αναφέρουν ότι πέρυσι η Ευρώπη δαπάνησε περίπου 560 δισ. δολάρια για την άμυνα, σχεδόν διπλάσια από πριν μια δεκαετία. Παράλληλα, καταγράφονται κινήσεις μεγάλης κλίμακας στη βιομηχανία:

• Η Rheinmetall έχει ανοίξει ή δρομολογήσει νέα εργοστάσια μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.

• Η Leonardo ενίσχυσε σημαντικά το προσωπικό της.

• Η MBDA αύξησε την παραγωγή συγκεκριμένων κατηγοριών πυραύλων, ενώ νέες εταιρείες dronesεμφανίζονται σε πολλές χώρες.

Σε ορισμένα πεδία, η Ευρώπη εμφανίζεται ήδη ισχυρή: παράγει σε μεγάλο βαθμό τα δικά της τεθωρακισμένα, καθώς και πλοία και υποβρύχια, με εξαγωγικές επιδόσεις που ανταγωνίζονται διεθνώς.

Τα «αδύναμα σημεία»: stealth, μεγάλης εμβέλειας πύραυλοι και πληροφορίες

Παρά τη δυναμική, τα δομικά κενά παραμένουν. Η Ευρώπη εκτιμάται ότι χρειάζεται πολλά χρόνια για να αποκτήσει πλήρως εγχώρια παραγωγή σε stealth μαχητικά, ενώ αρκετές χώρες συνεχίζουν να επενδύουν σε πλατφόρμες όπως το F-35. Επιπλέον, η ευρωπαϊκή εξάρτηση από τις ΗΠΑ στις δορυφορικές πληροφορίεςκαι στην επεξεργασία δεδομένων μέσω cloud εξακολουθεί να θεωρείται σημαντική, την ώρα που η παραγωγή βαλλιστικών ή άλλων πυραύλων πολύ μεγάλης εμβέλειας χαρακτηρίζεται περιορισμένη.

Στο Νταβός, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε σημείωσε ότι η ταχύτητα αύξησης της παραγωγής δεν επαρκεί σε σχέση με τις ανάγκες, ενώ ο διευθύνων σύμβουλος της Leonardo, Ρομπέρτο Τσινγκολάνι, ανέδειξε ως βασικό εμπόδιο τον κατακερματισμό: «Κάθε χώρα θέλει τα δικά της συστήματα», κάτι που δυσκολεύει κλίμακα, κοινές προμήθειες και αποτελεσματικές επενδύσεις.

Συνολικά, η εικόνα που διαμορφώνεται είναι πως η Ευρώπη έχει μπει σε τροχιά επανεξοπλισμού, με ορισμένα εντυπωσιακά άλματα παραγωγής, όμως η πλήρης στρατηγική αυτονόμηση προϋποθέτει χρόνο, συντονισμό και κάλυψη τεχνολογικών κενών.

• drones
• Leonardo
• MBDA
• REARM Europe
• Rheinmetall
• Γροιλανδία
• Ελληνική Αμυντική Βιομηχανία
• επανεξοπλισμός
• Ευρώπη
• ΝΑΤΟ
• στρατιωτικές δαπάνες