Η Γαλλία αντιμέτωπη με οικονομικό και πολιτικό αδιέξοδο – Πως θα βγει από αυτό

Η Γαλλία βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή, καθώς παραμένει χωρίς εγκεκριμένο προϋπολογισμό και ενδεχομένως σύντομα χωρίς κυβέρνηση. Ο πρωθυπουργός Φρανσουά Μπαϊρού έχει ζητήσει ψήφο εμπιστοσύνης από τη Βουλή στις 8 Σεπτεμβρίου, όμως τα αριθμητικά δεδομένα δεν είναι υπέρ του. Τα κόμματα της αριστεράς και της ακροδεξιάς έχουν ήδη δηλώσει πως θα καταψηφίσουν την κυβέρνηση.

Την Τρίτη, και το Σοσιαλιστικό Κόμμα (PS) προστέθηκε στο μέτωπο των αντιδρώντων, συμμαχώντας με τους Οικολόγους και τον Εθνικό Συναγερμό.

Ο υπουργός Οικονομικών, Ερίκ Λομπάρ, προειδοποίησε δημόσια πως μια αποτυχία εξεύρεσης λύσης ενδέχεται να οδηγήσει ακόμη και σε προσφυγή στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, τονίζοντας ότι «είναι ένας κίνδυνος που βρίσκεται μπροστά μας».

Η απώλεια στήριξης των Σοσιαλιστών καθιστά πρακτικά αδύνατη τη διατήρηση της κεντροδεξιάς κυβέρνησης Μπαϊρού. Οι οικονομολόγοι προειδοποιούν πως μια ενδεχόμενη κατάρρευση της κυβέρνησης θα ενισχύσει τις αμφιβολίες για τη σταθερότητα της γαλλικής οικονομίας.

Αν και η Γαλλία παραμένει βασικός πυλώνας της Ευρωζώνης και έχει χαμηλότερο χρέος (ως ποσοστό του ΑΕΠ) από την Ιταλία, τα δημόσια οικονομικά της αντιμετωπίζουν σοβαρές προκλήσεις. Το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους είναι μεν χαμηλότερο από εκείνο του Ηνωμένου Βασιλείου, όμως παραμένει υψηλότερο από της Ιταλίας, ακόμη και της Ελλάδας.

Η Ιταλία, παρ’ ότι έχει χρέος στο 135% του ΑΕΠ, παρουσιάζει καλύτερη δημοσιονομική διαχείριση και προβλεπόμενη μείωση του ελλείμματος κάτω από το 3% έως το 2026. Αντίθετα, η Γαλλία οδεύει προς αναλογία χρέους άνω του 120% μέχρι το τέλος της δεκαετίας, με το έλλειμμα να παραμένει υψηλό.

Οι αγορές επικεντρώνονται κυρίως στην τάση αύξησης του χρέους, παρά στο απόλυτο μέγεθός του. Τα γαλλικά δεκαετή ομόλογα έχουν επιτόκιο 3,5%, έναντι 4,7% του Ηνωμένου Βασιλείου, όμως παραμένουν λιγότερο ανταγωνιστικά σε σχέση με την Ιταλία και την Ελλάδα (3,36%).

Ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν έχει προσπαθήσει να περάσει το μήνυμα ότι απαιτούνται βαθιές τομές στα δημόσια οικονομικά, προειδοποιώντας ότι «οι εποχές αφθονίας τελείωσαν». Η πλέον αμφιλεγόμενη του απόφαση ήταν η αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης, επικαλούμενος το βάρος των συνταξιοδοτικών δαπανών.

Η κυβέρνηση Μπαϊρού, που λειτουργεί χωρίς κοινοβουλευτική πλειοψηφία, επιδιώκει εξοικονόμηση 44 δισεκατομμυρίων ευρώ ως το 2026, ώστε να περιοριστεί το έλλειμμα από 5,8% στο 4,6% του ΑΕΠ. Μεταξύ των επίμαχων μέτρων είναι και η κατάργηση δύο εθνικών αργιών.

Ποια είναι η διέξοδος;

Η μόνη ρεαλιστική λύση φαίνεται να είναι η αναθεώρηση του προϋπολογισμού ώστε να εξασφαλιστεί η στήριξη του Σοσιαλιστικού Κόμματος — κάτι που ωστόσο θεωρείται δύσκολο, λόγω των χρονοβόρων διαπραγματεύσεων.

Παρότι η χρηματιστηριακή αξία των γαλλικών τραπεζών υποχωρεί, ο αναλυτής της Jefferies, Τζόζεφ Ντίκερσον, εκτιμά ότι οι επιπτώσεις στον τραπεζικό τομέα παραμένουν περιορισμένες. Η κρίση, όπως σημειώνει, πλήττει περισσότερο τις προοπτικές ανάπτυξης παρά τη φερεγγυότητα του κράτους.

Αναλυτές της Goldman Sachs θεωρούν πως ο Μπαϊρού ενδέχεται να αναγκαστεί να περιορίσει τις περικοπές για να διασώσει την κυβέρνησή του. Ωστόσο, κάτι τέτοιο θα αυξήσει περαιτέρω το δημόσιο χρέος και ίσως οδηγήσει σε υποβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης.

Από την άλλη πλευρά, μια ηπιότερη προσαρμογή θα μπορούσε να στηρίξει την ανάπτυξη. Όμως η πολιτική αβεβαιότητα και οι αυστηρότερες χρηματοοικονομικές συνθήκες αναμένεται να επιβαρύνουν το κλίμα. Οι προβλέψεις για την ανάπτυξη είναι απογοητευτικές: μόλις 0,6% για το 2025 και 0,9% για το 2026.

Για τον Εμανουέλ Μακρόν, που είχε υποσχεθεί να μεταμορφώσει τη Γαλλία σε μια πιο ανταγωνιστική οικονομία, αυτές οι προβλέψεις συνιστούν σοβαρό πλήγμα.

Με τις δημοσκοπήσεις να δείχνουν ότι καμία πολιτική πρόταση δεν διαθέτει ευρεία στήριξη, η έγκριση προϋπολογισμού μοιάζει πιο μακρινή από ποτέ.

 

• Γαλλία