Η κατάρα του Δούκα του Γιορκ: Από εκτελεσμένους βασιλιάδες μέχρι τον «εξαφανισμένο» πρώην -πλέον- πρίγκιπα Άντριου

Από εκτελεσμένους βασιλιάδες μέχρι εξαφανισμένους πρίγκιπες, το Tatler ερευνά τις αλλόκοτες μοίρες των προηγούμενων κατόχων του, καθώς μόλις πριν από λίγες μέρες ο Βασιλιάς Κάρολος πήρε την απόφαση να «διώξει» τον πρίγκιπα Άντριου από το Παλάτι και να του αφαιρέσει όλα τα πριγκιπικά προνόμια.

Ο πρίγκιπας Άντριου ανακοίνωσε πριν από κάποιο χρονικό διάστημα ότι δεν θα χρησιμοποιεί πια τον τίτλο του Δούκα του Γιορκ, ύστερα από όσα περιέγραψε ως «συζήτηση με τον βασιλιά». Το Παλάτι του Μπάκιγχαμ δεχόταν εδώ και καιρό πιέσεις να αντιμετωπίσει τις σχέσεις του Άντριου με τον καταδικασμένο για σεξουαλικά εγκλήματα Τζέφρι Έπσταϊν. Αν και ο απαξιωμένος πλέον πρίγκιπας έχει αρνηθεί κατηγορηματικά όλες τις κατηγορίες εναντίον του, δήλωσε ότι πήρε την απόφαση «βάζοντας την οικογένεια και τη χώρα του πάνω απ’ όλα». Μετά τον Άντριου, ο τίτλος του Δούκα του Γιορκ ενδέχεται να απονεμηθεί στον πρίγκιπα Λούις —τον δεύτερο γιο του μελλοντικού βασιλιά Γουίλιαμ— ή στην πριγκίπισσα Σάρλοτ. Τελικά ο βασιλιάς Κάρολος πήρε τη μεγάλη απόφαση να απομακρύνει τον ΆΝτριου όχι απλώς από το παλάτι, αλλά να του αφαιρέσει και όλα τα προνόμια μέλους της βασιλικής οικογένειας.

Ωστόσο, αν η ιστορία έχει κάτι να μας διδάξει, ο τίτλος μοιάζει μάλλον με «δηλητηριασμένο ποτήρι». Από την πρώτη του απονομή το 1385, ο τίτλος του Δούκα του Γιορκ δεν έχει ποτέ κληρονομηθεί: οι κάτοχοί του είτε πέθαιναν χωρίς άρρενες απογόνους είτε στέφονταν βασιλιάδες. Αν δεν είναι «δηλητηριασμένο ποτήρι», είναι σίγουρα δίκοπο μαχαίρι. Από πρίγκιπες που εξαφανίστηκαν μυστηριωδώς στον Πύργο του Λονδίνου μέχρι αποτυχημένους διεκδικητές του θρόνου, η ατυχία φαίνεται να κυνηγά όσους φέρουν τον τίτλο —αν και, για κάθε «Πρίγκιπα του Πύργου», υπάρχει κι ένας Ερρίκος Η΄. Καθώς το μέλλον του τίτλου κρέμεται και πάλι από μια κλωστή, το Tatler διερευνά αν ο τίτλος του Δούκα του Γιορκ είναι πράγματι καταραμένος.

Ο πρώτος Δούκας του Γιορκ ήταν ο Έντμουντ του Λάνγκλεϊ, που έλαβε τον τίτλο το 1385. Τέταρτος γιος του βασιλιά Εδουάρδου Γ΄, ο Έντμουντ υπήρξε από τους πιο έμπιστους συμβούλους του ανιψιού του, βασιλιά Ριχάρδου Β΄, και συχνά ενεργούσε ως αντιβασιλιάς όσο εκείνος βρισκόταν σε εκστρατεία. Όμως, διέπραξε μια από τις πιο διάσημες προδοσίες της Αγγλίας, όταν εγκατέλειψε τον Ριχάρδο και υποστήριξε τον σφετεριστή Ερρίκο Μπόλινγκμπρουκ το 1399. Η απόφασή του αποτυπώθηκε στο έργο του Σαίξπηρ Ριχάρδος Β΄, όπου ο Δούκας του Γιορκ εμφανίζεται ως βασικός παίκτης στην άνοδο του νέου Λανκαστριανού καθεστώτος.

Ο δεύτερος Δούκας του Γιορκ, ο γιος του Έντμουντ, Εδουάρδος, υπήρξε επίσης σημαντικός πολιτικός παράγοντας. Έπαιξε καθοριστικό ρόλο στις βασιλείες των Ριχάρδου Β΄, Ερρίκου Δ΄ και Ερρίκου Ε΄. Το τέλος του, ωστόσο, ήταν φρικτό: σκοτώθηκε στη Μάχη του Αζενκούρ το 1415, αφού φέρεται να έσωσε τη ζωή του Ερρίκου Ε΄. Κάποιοι ιστορικοί υποστηρίζουν ότι πέθανε από χτύπημα στο κεφάλι, άλλοι ότι «πνίγηκε» από τη ζέστη και το πλήθος των στρατιωτών. Σε κάθε περίπτωση, ο Δούκας πέθανε βασανιστικά, αν και ηρωικά.

Ο τρίτος Δούκας, ο ανιψιός του Εδουάρδου, Ριχάρδος, είχε εξίσου δύσκολη μοίρα. Επιχείρησε να διεκδικήσει τον θρόνο από τους Λανκαστριανούς, χωρίς επιτυχία. Κατά τη βασιλεία του Ερρίκου ΣΤ΄, ήταν ένας από τους ισχυρότερους άνδρες της Αγγλίας και διεκδικούσε το στέμμα λόγω της καταγωγής του. Όταν παρουσίασε το αίτημά του στους λόρδους, επικράτησε μια παγωμένη σιωπή. Παρ’ όλα αυτά, αποφασίστηκε ότι θα μπορούσε να κληρονομήσει τον θρόνο μετά τον θάνατο του Ερρίκου. Ειρωνικά, σκοτώθηκε λίγες εβδομάδες αργότερα στη Μάχη του Γουέικφιλντ, το 1460. Σύμφωνα με κάποιες πηγές, οι εχθροί του τον «στέφθηκαν» χλευαστικά με ψάθινο στεφάνι πριν τον αποκεφαλίσουν και τοποθετήσουν το κεφάλι του σε λόγχη, με χάρτινο στέμμα, έξω από την πύλη του Μικλγκέιτ στο Γιορκ.

Τον διαδέχθηκε ο γιος του, Εδουάρδος, που έγινε τελικά βασιλιάς Εδουάρδος Δ΄. Θα έλεγε κανείς ότι επιτέλους ένας Δούκας του Γιορκ είχε αίσιο τέλος —αλλά όχι. Προς το τέλος της ζωής του, ο Εδουάρδος υπέφερε από σοβαρές ασθένειες, που οι γιατροί απέδιδαν στα εμετικά που έπαιρνε μετά το δείπνο για να συνεχίσει να τρώει. Σήμερα, κάποιοι ιστορικοί πιστεύουν ότι έπασχε από σύφιλη. Πέθανε στις 9 Απριλίου 1483, αφήνοντας διάδοχο τον 12χρονο γιο του, Εδουάρδο, στον οποίο απονεμήθηκε εκ νέου ο τίτλος του Δούκα του Γιορκ. Τον έθεσε υπό την προστασία του αδελφού του, Δούκα του Γκλόστερ. Το αποτέλεσμα; Ο Γκλόστερ έγινε αργότερα βασιλιάς Ριχάρδος Γ’. Ο Εδουάρδος Ε΄ και ο μικρότερος αδελφός του, Ριχάρδος του Σρούσμπερι, στάλθηκαν στον Πύργο του Λονδίνου και εξαφανίστηκαν. Έμειναν γνωστοί ως «οι Πρίγκιπες του Πύργου». Πιστεύεται ευρέως ότι ο θείος τους τους έπνιξε με μαξιλάρι.

Το 2021, το «Missing Princes Project» υποστήριξε ότι βρήκε αποδείξεις πως ο Εδουάρδος επιβίωσε και έζησε ως λόρδος στο χωριό Coldridge του Ντέβον. Όπως και να έχει, ο τίτλος πέθανε μαζί του.

Στη συνέχεια, ο τίτλος δημιουργήθηκε ξανά το 1494 για τον Ερρίκο Τυδώρ, που αργότερα έγινε ο βασιλιάς Ερρίκος Η΄. Μετά από αυτόν, τον τίτλο έλαβε ο Κάρολος Στιούαρτ, που στέφθηκε βασιλιάς Κάρολος Α΄ το 1625 και εκτελέστηκε μετά τον αγγλικό εμφύλιο. Τον διαδέχθηκε ο αδελφός του, Ιάκωβος Στιούαρτ —ο μελλοντικός βασιλιάς Ιάκωβος Β΄—, προς τιμήν του οποίου ονομάστηκε και η πολιτεία της Νέας Υόρκης.

Το 1725, ο τίτλος απονεμήθηκε για τελευταία φορά (αν και ανεπίσημα) στον Ερρίκο Βενέδικτο Στιούαρτ, τον τρίτο και τελευταίο Ιακωβίτη διεκδικητή του θρόνου.

Τον 18ο αιώνα, ο τίτλος συνδυάστηκε με αυτόν του Δούκα του Άλμπανι και απονεμήθηκε σε διάφορους ευγενείς, μεταξύ των οποίων ο Ερνστ Αύγουστος του Μπρούνσβικ, αδελφός του βασιλιά Γεωργίου Α΄, που επίσης πέθανε χωρίς απογόνους.

Αργότερα, ο πρίγκιπας Φρέντερικ Αύγουστος, γιος του Γεωργίου Γ΄, έμεινε γνωστός ως «ο Γέρος Δούκας του Γιορκ» για τις μεταρρυθμίσεις του στον βρετανικό στρατό κατά τους Ναπολεόντειους πολέμους —κι εκείνος όμως πέθανε άτεκνος.

Οι επόμενοι Δούκες του Γιορκ ήταν μελλοντικοί βασιλιάδες: ο Γεώργιος Ε΄ το 1892 και ο Γεώργιος ΣΤ΄ το 1920. Ο τελευταίος θα διατηρούσε κανονικά τον τίτλο, όμως η παραίτηση του αδελφού του, Εδουάρδου Η΄, τον οδήγησε στον θρόνο το 1936.

Η κόρη του, βασίλισσα Ελισάβετ Β’, επανάφερε τον τίτλο για όγδοη φορά το 1986, όταν τον απένειμε στον πρίγκιπα Άντριου. Όπως έχουν τα πράγματα, μετά την ανακοίνωση του Βασιλιά Καρόλου, ο Άντριου έχασε τον τίτλο του λόγω της εμπλοκής του στο σκάνδαλο Επστάιν. Ο Βασιλιάς επέλεξε να σώσει το Παλάτι και να «διώξει» τον αδερφό του από τη βασιλική οικογένεια.

• Βρετανία
• Δούκας του Γιορκ
• Πρίγκιπας Άντριου