«Η κωλοτούμπα των γενναίων»: Όταν ο Αλέξης έσωσε την… πατρίδα, ο Προκόπης τη… Δημοκρατία, κι εμείς… την πλάτη μας από τις τούμπες – Scandal in the City … ΟΠΕΚΕΠΕ

Έχουν περάσει δέκα χρόνια. Οι περισσότεροι δεν θυμούνται τι ψήφισαν στο δημοψήφισμα. Άλλοι δεν θυμούνται καν αν ψήφισαν. Κι έρχεται τώρα η αποκάλυψη, σαν άλλος Μαρκ Ράφαλο στο Spotlight, και μας σερβίρει τα πρακτικά του Συμβουλίου των Αρχηγών με τη θέρμη που ανακαλύπτεις το ημερολόγιο της πρώτης σου αγάπης: ξεθωριασμένο, φορτισμένο, και ελαφρώς αχρείαστο.

Αλλά τα πρακτικά όπως προβλήθηκαν έχουν σκοπό. Να αποκαταστήσουν όχι την «ιστορική αλήθεια», να μας πουν πως η «οπίσθια κυβίστηση» (κοινώς κωλοτούμπα) δεν ήταν «συγνώμη πέσαμε στα βράχια». Ήταν εθνικό καθήκον. Σαν να βλέπεις Saving Private Ryan (προφορά: Σέιβινγκ Πράιβετ Ράιαν), μόνο που στο τέλος σώζεται ο Τσίπρας, όχι ο Ράιαν. Και βέβαια να μας πουν τι καλά που τα έκανε ο Αλέξης, και ο Προκόπης ακόμα καλύτερα…

Πλάνο δεύτερο: Ο Αλέξης, ο Προκόπης και το ΟΧΙ που έγινε ΝΑΙ με γαρνιτούρα

Ο Αλέξης Τσίπρας, πρωθυπουργός τότε και πλέον τιμημένος βετεράνος της κωλοτούμπας, εμφανίζεται στα πρακτικά με ύφος Χένρι Φόντα στο 12 Angry Men. Υπερασπίζεται το ΟΧΙ ως δήλωση αξιοπρέπειας, αλλά ταυτόχρονα εξηγεί ότι δεν σημαίνει και… τίποτα το ριζοσπαστικό. Δεν είναι ΝΑΙ, δεν είναι ΟΧΙ, είναι ένα «ίσως» με πατριωτική επικάλυψη.

Ο Προκόπης Παυλόπουλος, από την άλλη, εμφανίζεται ως ο καλός θεσμικός πατέρας που νοιάζεται – αλλά όχι και πολύ. Θέλει οπωσδήποτε να βγει κοινό ανακοινωθέν. Όχι για να σωθεί η χώρα, αλλά για να μη γραφτεί στην Ιστορία ότι του ξέφυγαν οι αρχηγοί χωρίς να βγάλουν δελτίο τύπου.

Μια χαλαρή σύσκεψη επτά ωρών, χωρίς σάντουιτς, με τηλεφωνήματα στη Μέρκελ, τον Πούτιν και πιθανόν στο delivery, γράφεται στα πρακτικά σαν σκηνή από το Bridge of Spies. Δύσκολο, ψυχρό, θεσμικό. Μόνο που στο τέλος δεν γίνεται ανταλλαγή κατασκόπων – γίνεται ανταλλαγή «Όχι» με «Ναι» χωρίς αποδείξεις.

Πλάνο τρίτο: Όλοι μαζί μπορούμε… να ρίξουμε το φταίξιμο αλλού

Η μεγάλη αλήθεια που προκύπτει από τα πρακτικά; Κανείς δεν ήθελε ρήξη. Κανείς δεν σχεδίαζε grexit. Όλοι, πλην Κουτσούμπα, επιδίωκαν την ενότητα του έθνους και την παραμονή στο ευρώ. Ήταν σαν την τελευταία σκηνή στο Argo : όλοι με την ψυχή στο στόμα, να τρέχουν προς το αεροπλάνο της σωτηρίας, ελπίζοντας να τους πάρει μέσα.

Ο Μεϊμαράκης, ευγενής αλλά προβληματισμένος, παίζει τον ρόλο του σκληρού αλλά υπεύθυνου δεξιού. Η αείμνηστη Φώφη, στιβαρή αλλά ανθρώπινη. Ο Θεοδωράκης, κλασικά θυμωμένος με τη διαδικασία. Ο Καμμένος – τι να πεις – σαν να μπήκε από λάθος casting στο The King’s Speech μιλούσε για πολιτικές συνομωσίες σε ευρωπαϊκά καφενεία.

Όλοι μιλούσαν για ενότητα, μα όλοι έβγαζαν τα μαχαίρια κάτω από το τραπέζι.

Φινάλε: Το σενάριο ξαναγράφεται, το αποτέλεσμα μένει ίδιο

Και τώρα, δέκα χρόνια μετά, διαβάζουμε με ευλάβεια τα πρακτικά που δεν ήταν απόρρητα, αλλά δεν τα είχαμε δει. Δεν αλλάζουν τίποτα. Ούτε τον λογαριασμό του ρεύματος, ούτε το ΦΠΑ στα νησιά, ούτε το μνημονιακό αποτύπωμα στην τσέπη μας.

Αλλά ίσως αλλάξουν κάτι πιο σημαντικό: το ποιος θα πάρει το Όσκαρ για το καλύτερο αφήγημα. Ο Τσίπρας, ως σωτήρας που έκανε την καρδιά του πέτρα για το καλό μας; Ο Παυλόπουλος, ως ήρεμη δύναμη της συνταγματικής συνέχειας; Ή μήπως για τη σκηνοθεσία του νέου, εθνικά υπεύθυνου μοντάζ;

Τίτλοι τέλους:
«Δεν ήταν κωλοτούμπα, ήταν ευρωπαϊκό σπαγγάτο με εθνική ευθύνη»
(Από τη φανταστική ταινία: “Mission Possible – Greece Edition”)

Τα υπόλοιπα στα επόμενα πρακτικά, το 2035. Ίσως τότε βγουν και τα SMS. Ή το παρασκήνιο με τη μελιτζανοσαλάτα. Πάντως τα γραπτά δεν μας κάνουν σοφότερους, ούτε εξιλεώνουν τον Τσίπρα… όπως και αν μας τα σερβίρουν με μελιτζανοσαλάτα ή άνευ…

Scandal in the City – η καλοκαιρινή ρομαντική κωμωδία του ελληνικού Κοινοβουλίου

Η εικόνα είναι ξεκάθαρη. Στη μία γωνία, ο Πρόεδρος της Βουλής Νικήτας Κακλαμάνης – σε ρόλο Μίρεν στο The Queen, ατάραχος, ψύχραιμος, αλλά έτοιμος να πετάξει το σκήπτρο στα κεφάλια των αργοπορούντων. Στην άλλη, το ΠΑΣΟΚ με το ημερολόγιο στο χέρι, αναζητά την κατάλληλη πανσέληνο για να καταθέσει την πολυαναμενόμενη πρόταση προανακριτικής για τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Και στη μέση, οι Βορίδης και Αυγενάκης να φωνάζουν “όχι σαν τον Τριαντόπουλο, εμείς θέλουμε κανονική δίκη!”. Σαν το 12 Years a Slave αλλά με πιο σύντομο deadline.

Για γέλια και για κλάματα…

Δεν έχουν το θεό τους μερικοί στο Μέγαρο Μαξίμου. Όπως ο Σκέρτσος, για παράδειγμα. Διαβάστε εδώ παρακάτω τι είπε ο άνθρωπος για τη σκανδαλάρα του ΟΠΕΚΕΠΕ και την στάση της κυβέρνησης και θα λυθείτε στα γέλια. Αλήθεια σας λέμε. Ακούστε τι είπε στον προσφιλή του Σκάι:

«Η μόνη που δεν έχασε το θέμα, είναι η κυβέρνηση. Το θέμα του ΟΠΕΚΕΠΕ και των αγροτικών ενισχύσεων το έχασε η αντιπολίτευση, το έχασαν τα μέσα ενημέρωσης, το έχασε, δυστυχώς, και η Ευρώπη για κάποιο διάστημα. Η Ελλάδα από το 2024 εφαρμόζει, σε συνεργασία με τις ευρωπαϊκές αρχές, ένα “μνημόνιο”. Ο ΟΠΕΚΕΠΕ είναι σε επιτήρηση από την ελληνική κυβέρνηση, από το ελληνικό Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης. Εφαρμόζεται ένα σχέδιο δράσης 45 σημείων για την εξυγίανση του ΟΠΕΚΕΠΕ ακριβώς γιατί η ελληνική κυβέρνηση από το 2019, το 2020, το 2021, το 2022, το 2023, διαπίστωνε διαρκώς και παρέπεμπε στη δικαιοσύνη τέτοια προβλήματα».

Ειλικρινά, τώρα. Εκτός από εξοργιστικές δεν είναι και για γέλια αυτές οι δηλώσεις; Που συν τοις άλλοις διαψεύδουν και τον πρωθυπουργό ο οποίος προσπάθησε αυτοκριτικά(Αποτύχαμε) να μαζέψει κάπως τα πράγματα.

Αν υπήρχε αντιπολίτευση της προκοπής, τις δηλώσεις αυτές θα τις έκανε φέιγ βολάν και θα τις μοίραζε στον κόσμο. Έναν κόσμο που παρακολουθεί άναυδος τους φραπέδες και τους χασάπηδες να λύνουν και να δένουν…

Νικήτας Κακλαμάνης: The Last President Standing

Ο Νικήτας δεν θέλει να φορτωθεί αμαρτίες άλλων. Το ξεκαθάρισε: αν του φέρουν την πρόταση προανακριτικής τελευταία εβδομάδα Ιουλίου, τότε… πάει η άδεια. Ξεχάστε μπάνια, σαγιονάρες και “συγχωροχάρτια”, εκτός από εκείνο της Παναγίας. “Θα κλείσω μόνο για τον Δεκαπενταύγουστο, να πάμε να ανάψουμε κερί μπας και μας συγχωρέσει” είπε, με το δράμα του Sophie’s Choice μόνο που εδώ η επιλογή είναι ανάμεσα σε παραλία ή προανακριτική.

Ο Νικήτας έχει μετατραπεί σε θεματοφύλακα του κοινοβουλευτικού επιτακτικού χρόνου. Κάτι σαν The Revenant της Δημοκρατίας: δαρμένος από τις διαδικασίες, αλλά δεν πεθαίνει. Ούτε με παραγραφή.

Είδες ο Φάμελλος;

Την κόλλησε στον τοίχο την εσωτερική αντιπολίτευση Πολάκη/Παππά ο άρχων της Κουμουνδούρου. Αυτό φάνηκε καθαρά στα ποσοστά που πήραν οι προταθέντες από τον Φάμελλο για τη θέση του Γραμματέα του κόμματος και του Αναπληρωτή.

Λοιπόν: Ο νέος Γραμματέας Στέργιος Καλπάκης και η Αναπληρώτρια Αναστασία Σαπουνά πήραν από 80,07 % ο καθένας. Αυτό σημαίνει ότι δεν ψηφίστηκαν από το 20% της εσωτερικής αντιπολίτευσης, που έχασε κατά κράτος.Το φυσάει και δεν κρυώνει το ηττημένο δίδυμο Πολάκη/Παππά…

Πάντως, ακόμη και ορισμένα στελέχη που πρόσκεινται στο δίδυμο αυτό, λένε καλές κουβέντες για τον νέο Γραμματέα. Φάνηκε μάλιστα να ανακουφίζονται που έληξε η θητεία της Ράνιας Σβίγγου. Ε, δεν θα σας πούμε τι ακριβώς λένε για την πρώην-για τις ικανότητές της δηλαδή- γιατί δεν είμαστε κουτσομπόληδες…

ΠΑΣΟΚ: Το κίνημα των αργών ρολογιών

Εκεί στη Χαριλάου Τρικούπη αρχικά έλεγαν «θα την καταθέσουμε τέλη εβδομάδας». Μετά, «μπορεί και αρχές εβδομάδας». Τελικά, μάλλον περιμένουν να τους το φέρει η Παναγία με την ευλογία της. Στο μεταξύ, μετρούν επταήμερα, διακοπές, ημερήσιες διατάξεις και πλανητικές συντεταγμένες, για να μην παραγραφούν τα τυχόν αδικήματα.

Το δράμα εδώ είναι ότι αν καθυστερήσουν λίγο ακόμα, θα γράφει το ημερολόγιο Οκτώβριος και οι μάρτυρες θα θυμούνται τον ΟΠΕΚΕΠΕ όσο θυμάται κανείς τι είπε ο Μπραντ Πιτ στο Once Upon a Time in Hollywood. Κάτι για μια αγελάδα.

Βορίδης – Αυγενάκης: Catch Me If You Can 

Οι δύο πρώην υπουργοί, αρνούνται να πάνε με “μοντέλο Τριαντόπουλου”. Θέλουν λέει κανονική διαδικασία, να υπερασπιστούν την τιμή και την αθωότητά τους. Και λογικό. Όταν ακούς για παραγραφή και διακοπές ταυτόχρονα, είτε θες να τελειώνει γρήγορα, είτε θες να τελειώσει χωρίς να αρχίσει ποτέ. Σαν παλιά ελληνική ταινία που λέγεται Έγινε της Παραγραφής.

Όμως ο κίνδυνος για εκείνους είναι ότι το σενάριο μπορεί να μην έχει happy end. Μπορεί να μοιάζει La La Land, αλλά στο τέλος το βιολί σπάει και μένουν μόνοι στην αίθουσα συνεδριάσεων.

Και μέσα σε όλα αυτά… έρχεται και το πόρισμα για τον Καραμανλή

Στο βάθος, όπως σε κάθε καλό τρίτο act του σινεμά, εμφανίζεται το suspense twist: η ΝΔ ετοιμάζει το δικό της πόρισμα για τον Κώστα Αχ. Καραμανλή. Το τρίτο δεκαήμερο του Ιουλίου υπόσχεται συνεδρίαση που μπορεί να καταλήξει είτε σε ηλιοθεραπεία στη Βουλή είτε σε πολιτικό ηλιακό έγκαυμα.

Ο Καραμανλής μπορεί να μην πει ούτε λέξη, όπως ο Ντάνιελ Ντέι Λιούις στο There Will Be Blood , αλλά το αίμα της αντιπαράθεσης θα το δούμε. Στη Μαρίνου Αντύπα, όχι στη Λούτσα.

Τίτλοι τέλους: Όλοι για έναν, κι ο Δεκαπενταύγουστος για όλους

Αν δεν επισπευστούν οι διαδικασίες, ο Αύγουστος θα είναι πιο γεμάτος από Σεπτέμβρη εξεταστικής. Και η Βουλή θα γίνει σαν το Hotel Rwanda: όλοι μέσα, κανείς έξω.

Ο Νικήτας καραδοκεί, ο ΠαΣοΚ μετράει ημερομηνίες σαν νύφη που ψάχνει εκκλησία, οι υπουργοί ψάχνουν δικαιοσύνη ή παραγραφή – ανάλογα ποιος είναι στο μικρόφωνο – και εμείς ψάχνουμε σκιά στην πλατεία Συντάγματος.

Αν δεν προλάβουν, προτείνω τίτλο για την ταινία που θα γυριστεί στο μέλλον:
«Πώς γλίτωσα την Προανακριτική και έμαθα να αγαπώ το Δεκαπενταύγουστο»
(με Κακλαμάνη στον ρόλο του αφηγητή και guest εμφάνιση του Εφραίμ με λαμπάδα).

Η Επέτειος που δεν τολμούν να σβήσουν κεράκια

Και φτάσαμε αισίως στα έξι χρόνια. Σε άλλες εποχές, θα στήνονταν πανό, drone, χαμόγελα «Καρανίκας-style» και τηλεοπτικά σποτάκια με παιδάκια που λένε «ευχαριστούμε κύριε Μητσοτάκη». Τώρα; Απόλυτη σιγή. Σαν το The Sound of Silence , αλλά χωρίς την ποίηση. Στο Μαξίμου δεν σβήνουν κεράκια φέτος. Σβήνουν φωτιές. Και η τούρτα έχει γέμιση ΟΠΕΚΕΠΕ.

Στη θέση του συνθήματος «Η Ελλάδα αλλάζει», κυριαρχεί η φράση: «Μην τους ξυπνήσουμε τώρα με την επέτειο». Διότι τί να πρωτοθυμηθεί κανείς; Υποκλοπές; Τέμπη; Ή μήπως τις 6 Διοικήσεις σε 6 Χρόνια του ΟΠΕΚΕΠΕ – τίτλος για επική μίνι σειρά στο Netflix, παραγωγής Μπακογιάννη Films;

Five Ministers and a Funeral 

Έξι χρόνια, πέντε υπουργοί στο Αγροτικής Ανάπτυξης. Αν ήταν σκυλιά, θα τα είχαν πάει για υιοθεσία. Αν ήταν κυβερνητικά στελέχη, τους πήγαν για ανάκριση. Ο ένας, ο Βορίδης, αρνείται να θυσιαστεί στο βωμό της κάθαρσης. «Δεν είμαι Ιφιγένεια» φέρεται να είπε. Και καλά κάνει: η μόνη σχέση που έχει αυτή η κυβέρνηση με την Ιφιγένεια είναι ότι όλοι προσπαθούν να τη στείλουν στη σκηνή, αλλά κανείς δεν θέλει να την παίξει.

Η γραμμή άμυνας είναι πλέον κλασική: «Δεν ήξερα», «δεν άκουσα», «δεν υπέγραψα». Θυμίζει το Three Billboards Outside Ebbing, Missouri , μόνο που εδώ έχουμε Three Συγγνώμες Outside the Maximos Mansion. Μια για τις υποκλοπές, μία για τα Τέμπη, και τώρα μία για τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Τρεις συγγνώμες μετά, ο θεσμικός ήρωας μοιάζει περισσότερο με κακομοίρη που λέει «έλα μωρέ, με έπιασαν».

Μακροοικονομικά θαύματα, μικροοικονομική απόγνωση

Κατά τ’ άλλα, η οικονομία πάει καλά. Λένε. Το ΑΕΠ ανεβαίνει, η ανεργία πέφτει, οι αριθμοί χαμογελούν. Μόνο που όταν πάει κάποιος στο σούπερ μάρκετ, το καρότσι τον κοιτά με ύφος Joker και λέει «you get what you deserve».

Ο πληθωρισμός στο 3,6%, πέμπτος στην ευρωζώνη, αλλά το Μέγαρο Μαξίμου πανηγυρίζει γιατί δεν είμαστε τελευταίοι. Όπως έλεγε και ο Μπραντ Πιτ στο Moneyball : «If you lose the last game of the season, nobody gives a shit». Εδώ, το παιχνίδι το έχουν χάσει, αλλά ακόμα κάνουν press conference.

Το μοντέλο “Καραμανλής-Τριαντόπουλος”: Εκκαθάριση χωρίς επιστροφή

Η κυβέρνηση ήλπιζε να επαναλάβει το γνωστό μοτίβο: βάζουμε το όνομα στο κάδρο, δηλώνουμε “αναλαμβάνουμε την πολιτική ευθύνη”, αποσύρουμε, θάβουμε, προχωράμε. Μόνο που ο Βορίδης και ο Αυγενάκης δεν είναι Τριαντόπουλος. Δεν πάνε μόνοι τους στον Καιάδα. Ή τουλάχιστον όχι χωρίς εγγυήσεις.

Και κάπως έτσι, η κυβέρνηση παγιδεύτηκε στο ίδιο της το σενάριο. Το House of Cards κατέρρευσε όταν οι κομπάρσοι αρνήθηκαν να πέσουν χωρίς αποζημίωση. Και ο Μητσοτάκης μοιάζει πια περισσότερο με τον Λεονάρντο ντι Κάπριο στο Titanic: το πλοίο βουλιάζει, κι αυτός λέει στην Πειραιώς «είναι όλα καλά, λίγο κρύο έχει μόνο».

Η Ευρώπη έρχεται… και δεν φέρνει λεφτά, φέρνει Εισαγγελείς

Κι επειδή τίποτα δεν είναι αρκετά κακό που να μην μπορεί να γίνει χειρότερο, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία… μας έχει στο ραντάρ. Για τα αγροτικά, για τη φιλοξενία μεταναστών, για τα ψηφιακά κονδύλια, ακόμα και για τα voucher επιμόρφωσης τύπου «σκοιλ ελικικού». Δηλαδή, αν είσαι διορισμένος, τώρα ξέρεις: το CV σου πρέπει να γράφει «έχω σχέσεις με την Κομισιόν – μέσω Εισαγγελέα».

Η αίσθηση που κυριαρχεί στο κυβερνητικό στρατόπεδο είναι αυτή της Gravity . Όλα αιωρούνται, τίποτα δεν πατά σταθερά, και κάθε επόμενη δήλωση μοιάζει με τροχιά χωρίς επιστροφή.

Τίτλοι τέλους: No Country for Old Apologies 

Έξι χρόνια εξουσίας, πέντε υπουργοί, τρεις συγγνώμες, και κανένα σχέδιο διαφυγής. Το μόνο που φαίνεται να μένει σταθερό είναι η… σταθερότητα της πολιτικής φθοράς. Όταν φτάνεις στο σημείο να γιορτάζεις επέτειο διακυβέρνησης με αναφορές στο δημοψήφισμα του 2015, είναι σαν να γιορτάζεις γάμο φέρνοντας φωτογραφίες από τον γάμο της πρώην.

Όσο για το αφήγημα περί «ισχυρής δεύτερης τετραετίας», θυμίζει περισσότερο The Curious Case of Benjamin Button : όσο περνά ο καιρός, μικραίνει η δυναμική και μεγαλώνει το ερώτημα: «Για πόσο ακόμη;»

Αν δεν έχουν έτοιμο σενάριο για το επόμενο διάγγελμα, προτείνω αυτό:
«Η Ελλάδα δεν παραπέμπει, η Ελλάδα συγχωρεί»
Ή για πιο σινεφίλ κοινό:
«ΟΠΕΚΕΠΕ – το τελευταίο πλυντήριο»
Σε σκηνοθεσία Κοβέσι και σενάριο Ε.Ε.

• Αλέξης Τσίπρας
• Προκόπης Παυλόπουλος