Η Μογκερίνι αντιμέτωπη με έρευνα της EPPO – Τι εξετάζουν οι Αρχές

Η Ιταλίδα πολιτικός Φεντερίκα Μογκερίνι συνελήφθη από τις βελγικές Αρχές στο πλαίσιο έρευνας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) για πιθανή υπόθεση απάτης, προκαλώντας έντονη αναστάτωση τόσο στις Βρυξέλλες όσο και στη Ρώμη. Κατόπιν εντολής της EPPO, συνελήφθησαν ακόμη δύο αξιωματούχοι, στο πλαίσιο παράλληλης έρευνας για υπόθεση διαφθοράς. Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε στις εγκαταστάσεις του Κολλεγίου της Ευρώπης, όπου η Μογκερίνι υπηρετεί ως πρύτανης.

Η πρώην Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική θεωρείται μία από τις πλέον αναγνωρίσιμες προσωπικότητες της ευρωπαϊκής διπλωματίας, με πολυετή παρουσία σε καίριες πολιτικές θέσεις. Σύμφωνα πάντα με τις ίδιες πληροφορίες, μεταξύ των προσώπων που κρατήθηκαν για ανάκριση περιλαμβάνονται ένας διευθυντής του Κολλεγίου της Ευρώπης και ο πρώην γενικός γραμματέας της EEAS (2021–2025), ο Ιταλός διπλωμάτης Στέφανο Σανίνο.

Η Μογκερίνι έχει διατελέσει υπουργός Εξωτερικών της Ιταλίας στην κυβέρνηση Ρέντσι, ενώ διετέλεσε και Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική, ρόλος μέσα από τον οποίο απέκτησε διεθνή προβολή, ιδίως κατά τις διαπραγματεύσεις για τη συμφωνία για τα πυρηνικά του Ιράν (JCPOA).

Από την Κομμουνιστική Νεολαία στο υπουργικό συμβούλιο

Γεννημένη το 1973 στη Ρώμη, η Μογκερίνι ξεκίνησε την πολιτική της πορεία στην Κομμουνιστική Νεολαία το 1988. Μετά τη διάλυση του Ιταλικού Κομμουνιστικού Κόμματος, εντάχθηκε στους σοσιαλδημοκράτες (PD), όπου η άνοδός της ήταν ταχεία: το 2008 εξελέγη βουλευτής με επίκεντρο τα θέματα εξωτερικής πολιτικής.

Το μεγάλο της άλμα ήρθε το 2014, όταν ο Ρέντσι την επέλεξε για το υπουργείο Εξωτερικών. Λίγους μήνες αργότερα, προτάθηκε για τη θέση της Ύπατης Εκπροσώπου της ΕΕ, παρά τις αντιδράσεις ορισμένων χωρών της Βαλτικής που θεωρούσαν τη στάση της απέναντι στη Ρωσία υπερβολικά ήπια.

Στο τιμόνι του College of Europe

Μετά τη λήξη της θητείας της στην ΕΕ, η Μογκερίνι ανέλαβε το 2020 τη θέση της Πρυτάνεως στο Κολλέγιο της Ευρώπης στη Μπριζ, ένα από τα πιο επιδραστικά ιδρύματα ευρωπαϊκών σπουδών, που θεωρείται «φυτώριο» στελεχών των ευρωπαϊκών θεσμών. Η τοποθέτησή της είχε ήδη δεχθεί κριτική, τόσο για την έλλειψη ακαδημαϊκού υπόβαθρου όσο και για πιθανή σύγκρουση συμφερόντων, αφού το ίδρυμα χρηματοδοτείται κυρίως από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή —τον πρώην εργοδότη της. Τα δίδακτρα για ένα πλήρες ακαδημαϊκό έτος φτάνουν τις 30.000 ευρώ, καθιστώντας το ίδρυμα προσιτό κυρίως σε φοιτητές με ισχυρή οικονομική υποστήριξη ή υποτροφίες.

«Πλήρη συνεργασία» με τις Αρχές δηλώνει το «Κολλέγιο της Ευρώπης»

Σε ανακοίνωσή του, το Κολλέγιο της Ευρώπης υπογράμμισε ότι θα συνεργαστεί πλήρως με τις αρχές, «στο πνεύμα της διαφάνειας και του σεβασμού της ερευνητικής διαδικασίας». Η υπόθεση βρίσκεται σε εξέλιξη και αναμένεται να ρίξει βαριά σκιά στον υψηλού κύρους θεσμό, καθώς και στο ευρωπαϊκό πολιτικό κατεστημένο.

Το σκάνδαλο

Η υπόθεση αφορά το πρόγραμμα της Διπλωματικής Ακαδημίας της ΕΕ, ένα εννιάμηνο πρόγραμμα κατάρτισης νέων Ευρωπαίων διπλωματών, το οποίο χρηματοδοτείται από την Ένωση και το οποίο, για την περίοδο 2021-2022, ανατέθηκε στο Κολέγιο της Ευρώπης, στην Μπριζ, μετά από διαγωνισμό. Η ποινική έρευνα ξεκίνησε μετά από καταγγελίες ότι η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ), ο διπλωματικός βραχίονας της ΕΕ, και το Κολέγιο της Ευρώπης συνωμότησαν για να καταχραστούν δημόσια χρήματα της ΕΕ το 2021 και το 2022 με σκοπό την ίδρυση μιας νέας διπλωματικής ακαδημίας, σύμφωνα με τέσσερα άτομα που έχουν γνώση της έρευνας και μίλησαν στο Euractiv.

Η έρευνα αφορά τον τρόπο με τον οποίο το Κολέγιο της Ευρώπης εξασφάλισε την ανάθεση του προγράμματος της Διπλωματικής Ακαδημίας από την Eυρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης. Σύμφωνα με την EPPO, υπάρχουν «σοβαρές υποψίες» ότι παραβιάστηκε το άρθρο 169 του Κανονισμού Χρηματοδότησης της ΕΕ, το οποίο αφορά τον θεμιτό ανταγωνισμό σε διαδικασίες ανάθεσης δημόσιων συμβάσεων. Πιο συγκεκριμένα, διερευνάται εάν δόθηκαν εμπιστευτικές πληροφορίες πριν από τη δημοσίευση του διαγωνισμού. Το Κολέγιο της Ευρώπης φέρεται να είχε ενημερωθεί εκ των προτέρων για τα κριτήρια της προκήρυξης, αποκτώντας έτσι αθέμιτο πλεονέκτημα έναντι άλλων υποψήφιων οργανισμών.

Εξετάζεται ενδεχόμενο σύγκρουσης συμφερόντων εκ μέρους προσώπων που είχαν ενεργό ρόλο τόσο στην κατάρτιση των όρων της προκήρυξης όσο και στην επιλογή του τελικού αναδόχου και εάν υπήρξε παραβίαση επαγγελματικού απορρήτου. Η διαρροή πληροφοριών σχετικά με δημόσιους διαγωνισμούς συνιστά ποινικό αδίκημα όταν γίνεται προς όφελος συγκεκριμένου φορέα. Τέλος, εξετάζεται εάν υπήρξε κατασπατάληση ή ακατάλληλη χρήση ευρωπαϊκών κονδυλίων. Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται με εκατομμύρια ευρώ από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Εάν αποδειχθεί απάτη, οι ευθύνες θα είναι σημαντικές.

• EPPO
• Σύλληψη
• Φεντερίκα Μογκερίνι