Η σκιά της σύγκρουσης βαθαίνει: Ο Τραμπ προειδοποιεί το Ιράν ενώ οι διαδηλώσεις κλιμακώνονται

Σε τροχιά επικίνδυνης όξυνσης κινούνται εκ νέου οι σχέσεις ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ και κορυφαία στελέχη της ιρανικής ηγεσίας εξαπολύουν αμοιβαίες προειδοποιήσεις, ενώ στο εσωτερικό της Ισλαμικής Δημοκρατίας φουντώνει ένα νέο κύμα κοινωνικών αναταραχών. Η αντιπαράθεση έρχεται λίγες μόλις εβδομάδες μετά τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις και ενώ η βίαιη καταστολή διαδηλώσεων έχει ήδη στοιχίσει τη ζωή σε τουλάχιστον επτά ανθρώπους.

Μήνυμα Τραμπ με φόντο τις διαδηλώσεις

Μέσα από την πλατφόρμα Truth Social, ο Τραμπ απηύθυνε αυστηρή προειδοποίηση προς την Τεχεράνη, δηλώνοντας πως αν οι ιρανικές αρχές «δολοφονήσουν ειρηνικούς διαδηλωτές», οι ΗΠΑ «θα έρθουν να τους σώσουν». «Βρισκόμαστε σε πλήρη ετοιμότητα και είμαστε έτοιμοι να δράσουμε», ανέφερε χαρακτηριστικά, χωρίς ωστόσο να εξειδικεύσει τη φύση των πιθανών ενεργειών. Οι κινητοποιήσεις πυροδοτήθηκαν κυρίως από τη ραγδαία οικονομική επιδείνωση, με το ιρανικό ριάλ να καταγράφει ιστορική υποτίμηση τις τελευταίες ημέρες.

Σκληρή απάντηση από την Τεχεράνη

Η αντίδραση της ιρανικής πλευράς ήταν άμεση. Ο Αλί Λαριτζανί, πρώην πρόεδρος του κοινοβουλίου και νυν γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, κατηγόρησε τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ότι υποκινούν τις διαδηλώσεις, χωρίς να παρουσιάσει αποδείξεις. Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X (η οποία παραμένει μπλοκαρισμένη στο Ιράν), προειδοποίησε ότι η αμερικανική παρέμβαση «θα οδηγήσει σε χάος σε ολόκληρη την περιοχή και στην καταστροφή των αμερικανικών συμφερόντων».

Παράλληλα, ο Αλί Σαμχανί, σύμβουλος του Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, υιοθέτησε ακόμη πιο επιθετική ρητορική: «Κάθε χέρι που απειλεί την ασφάλεια του Ιράν, θα κοπεί», δήλωσε, προσθέτοντας πως ο ιρανικός λαός γνωρίζει καλά τι σημαίνει η αμερικανική “σωτηρία”, παραπέμποντας σε Ιράκ, Αφγανιστάν και Γάζα.

Σκηνικό έντασης και στρατιωτικών υπενθυμίσεων

Υπενθυμίζεται ότι τον Ιούνιο το Ιράν επιτέθηκε στην αμερικανική βάση Αλ Ουντέιντ στο Κατάρ, ως απάντηση στους βομβαρδισμούς τριών πυρηνικών εγκαταστάσεων, στο πλαίσιο της 12ήμερης σύγκρουσης Ισραήλ – Ιράν.

Οι μεγαλύτερες κινητοποιήσεις από το 2022

Οι τρέχουσες διαδηλώσεις, που διανύουν ήδη την έκτη ημέρα τους, είναι οι μαζικότερες μετά το 2022 και τον θάνατο της 22χρονης Μαχσά Αμινί υπό αστυνομική κράτηση. Αν και δεν έχουν ακόμη λάβει πανεθνικές διαστάσεις, τα αιτήματα ξεπερνούν πλέον τα οικονομικά ζητήματα, με συνθήματα που στρέφονται ευθέως κατά του θεοκρατικού καθεστώτος.

Οικονομικό αδιέξοδο και διπλωματικά μηνύματα

Η κυβέρνηση του μεταρρυθμιστή προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν επιχειρεί να εμφανιστεί πρόθυμη για διάλογο, ωστόσο ο ίδιος παραδέχεται πως τα περιθώρια παρέμβασής του είναι περιορισμένα. Το ριάλ έχει καταρρεύσει, με την ισοτιμία να αγγίζει τα 1,4 εκατ. ριάλ ανά δολάριο. Παράλληλα, η Τεχεράνη επιχειρεί να στείλει σήματα αποκλιμάκωσης, ανακοινώνοντας ότι δεν εμπλουτίζει πλέον ουράνιο. Ωστόσο, οι συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα παραμένουν «παγωμένες», καθώς τόσο ο Τραμπ όσο και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου προειδοποιούν το Ιράν να μην επανεκκινήσει τις πυρηνικές του δραστηριότητες.

• Ιράν
• Ντόναλντ Τραμπ