Η «συνεργασιολογία» ανάβει φωτιές στο ΠΑΣΟΚ – Το μήνυμα του Βενιζέλου – Μπουζούκια, τραπέζια και διπλωματία για τον Τσούνη – Κίμπερλι Γκίλφοϊλ: Η διάδοχος ετοιμάζεται…

Πώς ήταν αυτές οι πρόσφατες σεισμικές δονήσεις στις άκρες της Αττικής; Ε, κάπως έτσι και οι… ψιλοσυγκρούσεις στο ΠΑΣΟΚ για τις μετεκλογικές συνεργασίες. Ανώδυνες προς το παρόν, αλλά πιθανώς με…προοπτική.

Υπενθυμίζουμε: Γερουλάνος και Κατρίνης-κι από κοντά ο Θόδωρος Μαργαρίτης- υπέρ της συνεργασίας με την Αριστερά πασών των αποχρώσεων. Το ίδιο και ο Δούκας φυσικά, παρ΄ότι τώρα δεν πήρε μέρος στο πατιρντί. Πάμε παρακάτω.

Ο Νίκος Παπανδρέου βλέπει να πέφτει στο 5% το ΠΑΣΟΚ αν συνεργαστεί με ΣΥΡΙΖΑ και λοιπούς, ενώ η Διαμαντοπούλου στην ίδια ρότα, θέλει τους αριστερούς ψηφοφόρους στο ΠΑΣΟΚ κι όχι συνεργασίες κορυφής. Ψιλομπάχαλο, έτσι;

Τι να κάνει κι ο καημένος ο Ανδρουλάκης; Βγήκε και επανέλαβε ότι δεν συνεργάζεται με τη ΝΔ, την οποία κατηγόρησε ότι φτιάχνει ένα μπαμπούλα ότι το ΠΑΣΟΚ θα συνεργαστεί με τους δραχμιστές. Και πρόσθεσε: «Μπαμπούλας δεν υπάρχει. Ψηφίζεις ΠΑΣΟΚ, θα έχεις ΠΑΣΟΚ στην κυβέρνηση».

Επίσης είπε ότι είναι άκαιρη η συζήτηση περί συνεργασιών. Ταυτόχρονα αποδοκίμασε διακριτικά τις δηλώσεις των δυο βουλευτών(Γερουλάνου/Κατρίνη), σημειώνοντας ότι αυτά πρέπει να λέγονται στα όργανα του κόμματος κι όχι δημόσια.

Βούτυρο στο ψωμί της ΝΔ η… συνεργασιολογία των ΠΑΣΟΚων. Με χοντροκομμένα επιχειρήματα βέβαια, από τότε που χαρακτήριζε το ΠΑΣΟΚ…πράσινο ΣΥΡΙΖΑ. Τώρα οι επιθέσεις αναβαθμίστηκαν, καθώς ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κατηγόρησε το ΠΑΣΟΚ ότι κλείνει το μάτι σε όσους έφεραν μαύρες μέρες στη χώρα.

…Αν συνεχίσουν έτσι εκεί στο ΠΑΣΟΚ, δεν αποκλείεται το πράσινο λιβάδι που έχει βγάλει αξιόλογο χορταράκι να μεταβληθεί σε βάλτο. Ειδικά αν οι δημοσκοπήσεις το δείχνουν στάσιμο ή σε υποχώρηση…

Ασε που ενδέχεται μέσα σ΄αυτό το κλίμα σύγχυσης να εμφανιστούν και κάτι φωνούλες(Τι φωνούλες; Τσιρίδες ήταν) που σφυροκοπούσαν τον Ανδρουλάκη πριν από την επανεκλογή του. Για τον Κωνσταντινόπουλο λέμε, για την Γιαννακοπούλου κ.α., που έχουν σιγήσει καιρό τώρα.

Το έργο έχει ψωμί, παιδιά. Με τις σημερινές μικροδονήσεις να γίνονται σεισμός αν τα τωρινά (συνεργασιολογία, διαφωνίες κλπ) προσλάβουν μεγαλύτερες διαστάσεις…

Η Νέα Αριστερά και το Δίλημμα της Τίγρης

Στην πολιτική, όπως και στη ζωή, τα διλήμματα είναι αναπόφευκτα. Κι αν πιστεύετε ότι το να επιλέξετε ανάμεσα σε σοκολάτα και βανίλια είναι δύσκολο, δοκιμάστε να αποφασίσετε αν θα πείτε «παρών» ή «ναι» όταν διακυβεύονται στρατηγικές, αξίες και, φυσικά, η δημόσια εικόνα σας. Στην περίπτωση της Νέας Αριστεράς, το δίλημμα αυτό θυμίζει τη σκηνή από το Life of Pi: να μείνεις στη βάρκα με την τίγρη ή να πηδήξεις στον ωκεανό της πολιτικής ανασφάλειας.

Η ψήφος ως πολιτική διακήρυξη

Δύο μέρες πριν από τη μεγάλη συνεδρίαση, η Νέα Αριστερά εξέδωσε ανακοίνωση-μνημείο πολιτικής αποστασιοποίησης. Με γλώσσα που θα ζήλευε και ο Αριστοτέλης, το κόμμα τόνισε ότι οι διαφορές του με τον ΣΥΡΙΖΑ είναι «βαθιά αξιακές». Η φράση αυτή, αν μη τι άλλο, έχει κάτι από την ατμόσφαιρα του There Will Be Blood: μια πολιτική αναμέτρηση όπου το πετρέλαιο αντικαθίσταται από την ιδεολογική καθαρότητα.

Η ψήφος στο «παρών» παρουσιάστηκε ως πράξη ανεξαρτησίας και όχι ως προθάλαμος εκλογικών συνεργασιών. Αλλά, όπως θα έλεγε και ο Μακιαβέλι, «οι δηλώσεις είναι εύκολες, οι προθέσεις δύσκολες».

Οι «κασσελακικοί» και το παιχνίδι των συμμαχιών

Κι ενώ η Νέα Αριστερά ψηφίζει Κατσέλη αν και παλεύει να διατηρήσει την απόσταση της από τον ΣΥΡΙΖΑ αλλά θα τη «ρουφήξει» από ανάγκη πολιτικής επιβίωσης, οι «κασσελακικοί» βουλευτές παίζουν το δικό τους παιχνίδι. Σαν να βρίσκονται σε μια σκηνή από το The Godfather, χωρίζονται σε στρατόπεδα, με τη στενή ομάδα των πέντε να επιλέγει «παρών», ενώ οι υπόλοιποι βρίσκονται σε φάση… διαβουλεύσεων.

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι ανεξάρτητοι: η Παπαϊωάννου και η Λινού κλίνουν προς Κατσέλη, ενώ ο Παππάς πάει Γιαννίτση. Είναι σαν να βλέπεις ένα πολιτικό Pulp Fiction: όλοι έχουν το δικό τους σχέδιο, αλλά η πλοκή παραμένει αβέβαιη.

Το μπαλάκι στον ΣΥΡΙΖΑ και τους ανεξάρτητους

Τώρα που η Νέα Αριστερά έκανε την κίνησή της, το ενδιαφέρον στρέφεται στους ανεξάρτητους και τους κασσελακικούς. Θα επιλέξουν να διατηρήσουν την «ιδεολογική τους καθαρότητα» ή θα μπουν στον πειρασμό του πολιτικού πραγματισμού;

Όπως στο No Country for Old Men, το παιχνίδι συνεχίζεται, και το ερώτημα είναι: ποιος κρατά το νόμισμα που θα καθορίσει το μέλλον;

Το πολιτικό στοίχημα της Νέας Αριστεράς

Στη Χαριλάου Τρικούπη και την Κουμουνδούρου, οι εξελίξεις παρακολουθούνται στενά. Η Νέα Αριστερά επέλεξε τη δύσκολη οδό, προσπαθώντας να ισορροπήσει ανάμεσα στην αυτονομία και την αναγκαιότητα των συμμαχιών. Όμως, όπως θα έλεγε και ο Αριστοτέλης, «το μέτρο είναι το παν». Και το αν η Νέα Αριστερά βρήκε το σωστό μέτρο ή απλώς περπατά σε τεντωμένο σκοινί, θα το δείξει ο χρόνος. Μέχρι τότε, το πολιτικό θέατρο συνεχίζεται – και η αρένα περιμένει το επόμενο επεισόδιο.

ΠΑΣΟΚ: Οδηγός για χαμένα σενάρια και πράσινα… όνειρα

Όπως θα μπορούσε να είχε πει και ο Σουν Τσου, «Η τέχνη του πολέμου συνίσταται στο να αποφεύγεις το χάος – εκτός αν είσαι το ΠΑΣΟΚ». Γιατί το τελευταίο διάστημα, το άλλοτε κραταιό κόμμα μοιάζει να έχει πιάσει όλες τις λάθος νότες στην πολιτική συμφωνία για τις συνεργασίες. Αν οι δηλώσεις των στελεχών του ήταν ορχήστρα, θα ακούγαμε έναν πολιτικό Whiplash – μόνο που ο ντράμερ έχει χάσει τον ρυθμό.

Συνεργασίες ή αυτοδυναμία; Ιδού η απορία

Όλα ξεκίνησαν με μια φράση του Νίκου Ανδρουλάκη που έμοιαζε να περιλαμβάνει κάθε πιθανό σενάριο: Νέα Δημοκρατία με συνεργάτες, ΠΑΣΟΚ με συνεργάτες, αυτοδυναμία της ΝΔ ή του ΠΑΣΟΚ. Ουσιαστικά, ο πρόεδρος του κόμματος έκανε μια δήλωση που θύμιζε τον διάλογο του Αλ Πατσίνο στο The Devil’s Advocate: «Προσπάθησα να τα καλύψω όλα».

Ακολούθησαν ο Μιχάλης Κατρίνης και ο Παύλος Γερουλάνος, με τη δική τους εκδοχή για το τι σημαίνει «προοδευτική συνεργασία». Ο πρώτος πρότεινε ΣΥΡΙΖΑ και Νέα Αριστερά, ενώ ο δεύτερος δήλωσε ότι «χωράνε όλοι, ο καθένας εκεί που του αρμόζει». Θυμίζει λίγο το Forrest Gump: «Η πολιτική είναι σαν το κουτί με τα σοκολατάκια. Δεν ξέρεις ποτέ τι θα πάρεις».

Η επανεφεύρεση του ΣΥΡΙΖΑ

Το ενδιαφέρον στράφηκε ξανά στον ΣΥΡΙΖΑ, καθώς στελέχη του ΠΑΣΟΚ έκαναν λόγο για συνεργασία με το κόμμα που κάποτε το εκθρόνισε από την κεντροαριστερή πρωτοκαθεδρία. Ο Νίκος Παπανδρέου, πιστός στις προειδοποιήσεις του, δήλωσε πως αν το ΠΑΣΟΚ συνεργαστεί με τον ΣΥΡΙΖΑ, θα βρεθεί «με 5%». Ο Κώστας Ζαχαριάδης, από την άλλη, υπενθύμισε πως η τελευταία συνεργασία του ΠΑΣΟΚ με τη Νέα Δημοκρατία έφερε το κόμμα στο 4,68%.

Είναι σαν το Back to the Future: ένα ταξίδι στην ιστορία που αποδεικνύει ότι ορισμένα λάθη δεν πρέπει να επαναληφθούν

Αυτονομία ή χαοτική ερμηνεία;

Ο Νίκος Ανδρουλάκης προσπάθησε να επαναφέρει την τάξη, δηλώνοντας πως «ψηφίζεις ΠΑΣΟΚ, έχεις ΠΑΣΟΚ στην κυβέρνηση». Παράλληλα, τόνισε ότι δεν θα υπάρξουν «ακροδεξιοί και δραχμιστές» στο υπουργικό του συμβούλιο, ρίχνοντας αιχμές προς όλες τις κατευθύνσεις. Ωστόσο, οι εσωκομματικές αντιθέσεις δεν άργησαν να φανούν, με την Άννα Διαμαντοπούλου να επισημαίνει ότι το ΠΑΣΟΚ πρέπει να παραμείνει στο κέντρο, απορρίπτοντας τα σενάρια για συνεργασίες.

Το ερώτημα παραμένει: είναι το ΠΑΣΟΚ ένας ανεξάρτητος παίκτης ή απλώς ο παρατηρητής ενός πολιτικού δράματος που θυμίζει το No Country for Old Men;

Η κεντροαριστερή ταυτότητα υπό διαπραγμάτευση

Οι αντιφατικές δηλώσεις των στελεχών δεν είναι μόνο θέμα επικοινωνιακής αστοχίας, αλλά και ένδειξη της εσωτερικής κρίσης ταυτότητας του ΠΑΣΟΚ. Όπως θα έλεγε και ο Αριστοτέλης, «Η ενότητα είναι δύναμη», αλλά το ΠΑΣΟΚ φαίνεται να έχει επιλέξει το αντίθετο μονοπάτι.

Η ευκαιρία που χάθηκε

Στη σκιά της κριτικής προς τη Νέα Δημοκρατία για την επιλογή Τασούλα, το ΠΑΣΟΚ είχε την ευκαιρία να αλλάξει την πολιτική ατζέντα. Αντί όμως να παρουσιάσει μια δυναμική πρόταση, κατέληξε να εμπλακεί σε ένα παιχνίδι δηλώσεων που το αποδυνάμωσε περαιτέρω.

Όπως είπε και ο Τσόρτσιλ, «Ποτέ μην αφήνεις μια καλή κρίση να πάει χαμένη». Κι όμως, το ΠΑΣΟΚ φαίνεται να αφήνει κάθε κρίση να το φθείρει.

Σενάρια, αλλά όχι για Όσκαρ

Το ΠΑΣΟΚ μοιάζει να βρίσκεται σε μια πολιτική παραγωγή που δεν κερδίζει βραβεία, αλλά κριτική. Αν θέλει να ξαναβρεί τη θέση του στην κεντροαριστερά, πρέπει να ξεκαθαρίσει τις προθέσεις του – όχι μόνο για τις συνεργασίες, αλλά και για το μέλλον του. Μέχρι τότε, το μόνο σίγουρο είναι ότι οι γραμμές παραμένουν μπερδεμένες.

Νικήτας Κακλαμάνης: Το Ψήφισμα και το Ψήσιμο

Όπως είπε ο Σουν Τσου, «Η καλύτερη νίκη είναι εκείνη που επιτυγχάνεται χωρίς μάχη». Αλλά στην περίπτωση της ψηφοφορίας για τον Νικήτα Κακλαμάνη, φαίνεται ότι η μάχη είναι αναπόφευκτη – όχι λόγω του ίδιου, αλλά λόγω της πολιτικής που συνοδεύει την εκλογή του. Είναι μια από αυτές τις περιπτώσεις που θυμίζουν το Gladiator: όλοι γνωρίζουν ποιος είναι ο αγαπημένος του κοινού, αλλά το πολιτικό στάδιο απαιτεί σκληρές αποφάσεις.

Το πολιτικό τεστ του Νικήτα

Με τον Νικήτα Κακλαμάνη να διεκδικεί τη θέση του Προέδρου της Βουλής, τα κόμματα βρίσκονται ενώπιον μιας δύσκολης απόφασης. Παραδοσιακά, οι ψηφοφορίες για το προεδρείο της Βουλής είναι συναινετικές. Ωστόσο, αυτή τη φορά, οι βουλευτές της αντιπολίτευσης φαίνεται να θέλουν να στείλουν «μήνυμα» στο Μέγαρο Μαξίμου, μετατρέποντας μια τυπική διαδικασία σε πολιτική αναμέτρηση.

Θυμίζει λίγο το The King’s Speech: το κοινό είναι έτοιμο να χειροκροτήσει, αλλά το πολιτικό πλαίσιο καθιστά την αποδοχή πιο περίπλοκη.

Ψήφος με άρωμα πολιτικής

Η Χαριλάου Τρικούπη και η Κουμουνδούρου διαμηνύουν ότι η απόφαση για την ψηφοφορία θα ληφθεί «σε πολιτική βάση». Στην ουσία, ο Νικήτας Κακλαμάνης γίνεται το πολιτικό proxy για την ευρύτερη δυσαρέσκεια της αντιπολίτευσης προς την κυβέρνηση. Η Πλεύση Ελευθερίας φαίνεται να κλίνει επίσης προς την πολιτικοποίηση της απόφασης, ενώ η Ελληνική Λύση και οι ανεξάρτητοι βουλευτές δείχνουν μεγαλύτερη προθυμία για θετική ψήφο.

Όπως θα έλεγε και ο Μακιαβέλι, «Ο σκοπός αγιάζει τα μέσα» – και για την αντιπολίτευση, ο σκοπός είναι να καταδείξει την έλλειψη συναίνεσης της κυβέρνησης.

Το ψηστήρι του Νικήτα

Ο ίδιος ο Νικήτας Κακλαμάνης, γνωστός για το χιούμορ του, παραμένει χαλαρός. Σε πάνελ δήλωσε αστειευόμενος: «Μισή ώρα τώρα έγλειφα και έκανα ψηστήρι για να με ψηφίσουν». Όμως, πίσω από το χιούμορ, βρίσκεται η σοβαρότητα της διαδικασίας. Με την υποψηφιότητά του να συνοδεύεται από πολιτικές εντάσεις, ο Κακλαμάνης μοιάζει με τον πρωταγωνιστή του Forrest Gump: απλός, αλλά παγιδευμένος σε ένα μεγαλύτερο πολιτικό αφήγημα.

Το μήνυμα του Βενιζέλου

Σε μια συμβολική κίνηση, ο Ευάγγελος Βενιζέλος έστειλε ένα «πολύ συγκινητικό μήνυμα» στον Κακλαμάνη μετά την ανακοίνωση της υποψηφιότητάς του. Αυτό αποδεικνύει ότι, ακόμα και στην πολιτική, η προσωπική εκτίμηση μπορεί να υπερβαίνει την κομματική αντιπαράθεση – ή, όπως θα έλεγε και ο Τσόρτσιλ, «Η αληθινή μεγαλοσύνη ενός ανθρώπου φαίνεται από το πώς φέρεται στους αντιπάλους του».

Η πόλωση και το παράδειγμα

Ανεξάρτητα από την τελική έκβαση της ψηφοφορίας, η περίπτωση του Νικήτα Κακλαμάνη υπογραμμίζει την αυξανόμενη πολιτική πόλωση. Σε μια εποχή που ακόμα και οι πιο τυπικές διαδικασίες μετατρέπονται σε πολιτικό δράμα, η Βουλή θυμίζει σκηνικό από το House of Cards: κάθε κίνηση είναι προσεκτικά σχεδιασμένη για να ενισχύσει τη θέση του παίκτη.

Το πραγματικό ερώτημα

Το πραγματικό ερώτημα, όμως, δεν είναι αν ο Κακλαμάνης θα εκλεγεί – είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα το πετύχει. Το ερώτημα είναι τι μήνυμα θα αφήσει η ψηφοφορία για το πολιτικό σκηνικό της χώρας. Θα καταφέρει η αντιπολίτευση να παρουσιάσει ενότητα ή θα συνεχίσει να αναλώνεται σε διχαστικές στρατηγικές; Όπως θα έλεγα να είναι είχα σοφία, «Η ενότητα είναι το παν» – αλλά η ελληνική πολιτική σκηνή έχει διαφορετική άποψη.

Μέχρι τότε, το μόνο σίγουρο είναι ότι ο Κακλαμάνης έχει ήδη κερδίσει το χειροκρότημα για την ψυχραιμία του. Και, όπως θα έλεγε και ο Ρίτσαρντ Γκιρ στο Chicago, «Όλος ο κόσμος είναι μια σκηνή, αγαπητοί μου, και όλοι παίζουν το ρόλο τους».

Ο αποχαιρετισμός του Τζορτζ Τσούνη

Όπως λέει αρχαία ελληνική παράδοση, «Οι δεσμοί της φιλοξενίας είναι ιεροί». Κι αν κάποιος πήρε αυτή τη σοφία στα σοβαρά, αυτός ήταν ο ελληνικής καταγωγής Τζορτζ Τσούνης, ο οποίος αποχωρεί από τη θέση του πρεσβευτή των ΗΠΑ στην Ελλάδα, αφήνοντας πίσω του μια γεμάτη θητεία – και, απ’ ό,τι φαίνεται, μερικές αξέχαστες βραδιές σε μπουζούκια.

Μπουζούκια, τραπέζια και διπλωματία

Ο Τζορτζ Τσούνης δεν υπήρξε ένας συνηθισμένος πρεσβευτής. Από τις διπλωματικές αίθουσες στις πίστες, ο Ελληνοαμερικανός κατάφερε να ενώσει τη σοβαρότητα της αποστολής του με την ανεμελιά της ελληνικής φιλοξενίας. «Από κάθε γωνιά της Ελλάδας», έγραψε στην αποχαιρετιστήρια ανάρτησή του, «πήρα μαθήματα ηγεσίας και φιλίας». Μαθήματα, σίγουρα. Και ίσως μερικά τραγούδια που έμειναν στο μυαλό του μετά τις νυχτερινές εξορμήσεις.

Η συγκίνηση και το μέλλον

Η αποχώρησή του συνοδεύτηκε από λόγια συγκίνησης. Ως Ελληνοαμερικανός, η θητεία του στη χώρα «όπου γεννήθηκαν οι γονείς του» είχε, όπως είπε, ιδιαίτερη σημασία. Κι αν οι Έλληνες φίλοι του τον ξαναδούν, αυτό θα είναι ως τουρίστας. Ένας τουρίστας που ξέρει τα κατατόπια καλύτερα από τους περισσότερους – από την Ακρόπολη μέχρι το πιο κρυμμένο ταβερνάκι.

Παράλληλα, δεν παρέλειψε να πλέξει το εγκώμιο του Γιώργου Γεραπετρίτη, αφήνοντας μια νότα διπλωματικής ευγένειας που θα ζήλευε και ο Τζορτζ Κλούνεϊ στο The Ides of March.

Κίμπερλι Γκίλφοϊλ: Ο διάδοχος ετοιμάζεται

Η επόμενη πρεσβευτής, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, φαίνεται να προετοιμάζεται πυρετωδώς. Ήδη έχει αρχίσει τις πρώτες συναντήσεις, με τον Αρχιεπίσκοπο Αμερικής Ελπιδοφόρο και άλλα σημαντικά πρόσωπα της ομογένειας. Το αν θα μπορέσει να συνδυάσει τη διπλωματία με τη ζεστασιά που έφερε ο Τσούνης, μένει να φανεί. Όπως είπε κάποτε ο Τζορτζ Μπερνάρντ Σο, «Η ζωή δεν συνίσταται μόνο στο να βρίσκεις τον εαυτό σου, αλλά στο να τον δημιουργείς».

Η Γκίλφοϊλ, λοιπόν, έχει τη δική της ευκαιρία να δημιουργήσει μια νέα εικόνα για την αμερικανική διπλωματία στην Ελλάδα – χωρίς να χρειαστεί να ανέβει στην πίστα.

Αποχαιρετισμός και καλωσόρισμα

Ο Τζορτζ Τσούνης φεύγει, αφήνοντας πίσω του ένα αποτύπωμα πιο προσωπικό παρά θεσμικό. Όπως θα έλεγε και ο Τενεσί Γουίλιαμς, «Ο χρόνος είναι η μακρύτερη απόσταση μεταξύ δύο τόπων». Αλλά στην περίπτωσή του, η Ελλάδα και οι ΗΠΑ θα παραμείνουν κοντά – μέσα από τις σχέσεις που βοήθησε να χτιστούν, αλλά και μέσα από την προσωπική του αγάπη για τη χώρα που αποχαιρετά.

Η σκυτάλη περνά στην Κίμπερλι Γκίλφοϊλ. Το μόνο που μένει είναι να δούμε αν η θητεία της θα θυμίζει διπλωματικό δράμα ή μια καλοκουρδισμένη κωμωδία τύπου My Big Fat Greek Wedding.

• Hard Talks