Η ΤτΕ «ψαλιδίζει» τις προβλέψεις για ανάπτυξη και προειδοποιεί για «κόκκινα δάνεια» και αναδρομικά

Χαμηλώνει σημαντικά τον πήχη της ανάπτυξης για φέτος η Τράπεζα της Ελλάδος, με τη νέα της πρόβλεψη που απέχει πολύ από αυτή της κυβέρνησης. Την ίδια ώρα, επισημαίνει την ανάγκη για άμεση αντιμετώπιση των «κόκκινων» δανείων, εφιστά την προσοχή στη δημοσιονομική βόμβα των αναδρομικών διεκδικήσεων μετά τις μνημονιακές περικοπές και κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την υπερφορολόγηση.

Ειδικότερα, σύμφωανα με την ετήσια έκθεση της Κεντρικής Τράπεζας, η ελληνική οικονομία αναμένεται φέτος να «τρέξει» με ρυθμό 1,9%, με τις εξαγωγές και την ιδιωτική κατανάλωση να παραμένουν οι βασικοί αναπτυξιακοί μοχλοί. Υπενθυμίζεται ότι ο κρατικός προϋπολογισμός του 2019 προβλέπει ανάπτυξη 2,5%, ενώ η Κομισιόν στις χειμερινές προβλέψεις της έκανε λόγο για αύξηση του ΑΕΠ κατά 2,2% φέτος.

«Το 2019, παρά τη σημαντική επιβράδυνση στην ανάπτυξη της Ευρωζώνης, η μεγέθυνση του ΑΕΠ αναμένεται στο περυσινό επίπεδο του 1,9%», αναφέρει χαρακτηριστικά η έκθεση της ΤτΕ, η οποία σε προηγούμενή της πρόβλεψη έκανε λόγο για ρυθμό ανάπτυξης 2,5%.

Οι δυσμενείς προβλέψεις της ΤτΕ βασίζονται στα νέα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, που κατεβάζουν τον αναπτυξιακό πήχη του 2018 σε ρυθμό 1,9% (από 2,1% που ανέμενε η κυβέρνηση για το 2018), αλλά και από μια σειρά νέων δεδομένων στα οποία αναφέρθηκε ήδη ο διοικητής της ΤτΕ, Γιάννης Στουρνάρας, σε πρόσφατη ομιλία του. Στοχοποίησε τα πλεονάσματα, τα οποία πρότεινε να μειωθούν ταχύτερα μετά το 2022 (στο 2% του ΑΕΠ, αντί για σταδιακή μείωση στο 2,2% που ισχύει), αλλά και τόνισε την ανάγκη μείωσης των NPLs, των φορολογικών συντελεστών και αύξησης των δημοσίων επενδύσεων.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι η έκθεση των ελληνικών τραπεζών στα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, έφτασαν στα 81,8 δισ. ευρώ ή στο 45,4% επί του συνόλου των δανείων στα τέλη Δεκεμβρίου. Η νομισματική αρχή σημειώνει ότι το νέο πλαίσιο προστασίας της α’ κατοικίας αποτελεί βήμα για επανασύνδεση της χώρας στις αγορές.

Ο μεγαλύτερος δημοσιονομικός κίνδυνος, σύμφωνα με την ΤτΕ, είναι η ενδεχόμενη εφαρμογή των αποφάσεων του ΣτΕ που έκριναν αντισυνταγματικές προγενέστερες περικοπές συντάξεων. Η σημαντικότερη πρόκληση, είναι η μόνιμη επιστροφή του ελληνικού δημοσίου στις διεθνείς αγορές με βιώσιμους όρους.

Οι προκλήσεις της ελληνικής οικονομίας

«Το 2019 σηματοδοτεί την απαρχή μιας νέας πορείας της ελληνικής οικονομίας», υποστήριξε ο Γ. Στουρνάρας μιλώντας στην Γενική Συνέλευση της ΤτΕ.

Μεταξύ των προκλήσεων που έχει να αντιμετπωίσει η ελληνική οικονομία είναι η επιβράδυνση του παγκόσμιου εμπορίου λόγω του εντεινόμενου εμπορικού προστατευτισμού, που ενδέχεται να επιδράσει αρνητικά στην άνοδο των ελληνικών εξαγωγών.

Παράλληλα, στο εγχώριο περιβάλλον, η αυξημένη αβεβαιότητα για την πορεία των μεταρρυθμίσεων και οι περιορισμοί από την πλευρά της χρηματοδότησης επηρεάζουν αρνητικά τις επενδύσεις. Η υψηλή φορολόγηση τα τελευταία χρόνια περιορίζει την αναπτυξιακή δυναμική της οικονομίας, μειώνει την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων, συγκρατεί τη βελτίωση της εμπιστοσύνης και δημιουργεί φορολογική κόπωση, με συρρίκνωση της φορολογικής βάσης και εξάντληση της φοροδοτικής ικανότητας των πολιτών.

Η ΤτΕ προειδοποιεί ακόμα και για «ενδεχόμενη εφαρμογή των αποφάσεων της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας, οι οποίες έκριναν αντισυνταγματικές προγενέστερες περικοπές των συντάξεων και την κατάργηση των δώρων των συνταξιούχων, αποτελεί το σημαντικότερο δημοσιονομικό κίνδυνο στο άμεσο μέλλον. Καθώς μάλιστα η χώρα εισέρχεται στον εκλογικό κύκλο, ενισχύονται οι κίνδυνοι επιβράδυνσης της μεταρρυθμιστικής προσπάθειας και δημοσιονομικής χαλάρωσης, με αποτέλεσμα να επιτείνεται η οικονομική αβεβαιότητα. Ελλοχεύει συνεπώς ο κίνδυνος ανατροπής της σημαντικής προόδου που έχει συντελεστεί μέχρι σήμερα».

Επιπλέον, κ. Στουρνάρας σημείωσε πως το 2017 υπήρξε υπέρβαση του πρωτογενούς αποτελέσματος της γενικής κυβέρνησης, για τρίτο συνεχές έτος αλλά και ότι για άλλη μία χρονιά, οι δαπάνες του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) περικόπηκαν έναντι του αρχικού στόχου ενώ παρατηρήθηκε μεγάλη καθυστέρηση στην εκκαθάριση των ληξιπρόθεσμων οφειλών των φορέων της γενικής κυβέρνησης προς τους προμηθευτές τους, παρά τις στοχευμένες εκταμιεύσεις στο πλαίσιο της δανειακής σύμβασης. «Τα φαινόμενα αυτά, που επαναλαμβάνονται τα τελευταία έτη, στερούν πολύτιμους πόρους από την πραγματική οικονομία, μεγεθύνουν το πρόβλημα της ανεπαρκούς χρηματοδότησης της ιδιωτικής οικονομίας και επιβαρύνουν το μακροπρόθεσμο ρυθμό ανάπτυξης, όπως άλλωστε επισημαίνει και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην έκθεση ενισχυμένης εποπτείας», επεσήμανε.

• Γιάννης Στουρνάρας
• Τράπεζα της Ελλάδος