Η χρονιά της διάλυσης

Του Γιάννη Πρετεντέρη

Tο 2012 θα μείνει στην ελληνική ιστορία ως η χρονιά στη διάρκεια της οποίας διαλύθηκε το πολιτικό σύστημα της Μεταπολίτευσης.
Μια διάλυση που καταγράφηκε σε δύο διαδοχικές αναμετρήσεις. Και η οποία μάλλον επιταχύνεται παρά αναχαιτίστηκε μετά και τις δεύτερες εκλογές.

Αυτά, θα μου πείτε, συμβαίνουν στη δημοκρατία.
Συνέβη στην Ελλάδα το 1909-1910 με την έλευση του Ελευθέριου Βενιζέλου και τον σταδιακό καταποντισμό των λεγόμενων «παλαιών κομμάτων».

Συνέβη εν μέρει στη Γαλλία του 1958 όταν μπροστά στην κατάρρευση της Δ’ Δημοκρατίας ο στρατηγός Ντε Γκωλ είχε την πολυτέλεια να πει ότι «δεν πήρα την εξουσία, έσκυψα και τη μάζεψα».

Συνέβη και στην Ιταλία των αρχών της δεκαετίας του ’90 όταν μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα διαλύθηκε ολοσχερώς το μεταπολεμικό πολιτικό σύστημα και μαζί του εξανεμίστηκαν όλα τα ιστορικά κόμματα της γειτονικής χώρας.

Το Χριστιανοδημοκρατικό, το Σοσιαλιστικό, το Σοσιαλδημοκρατικό, το Φιλελεύθερο, ακόμη και το Κομμουνιστικό Κόμμα ή το νεοφασιστικό Κοινωνικό Μέτωπο, παρ’ όλο που δεν μετείχαν στις κυβερνήσεις – κανένα δεν επέζησε!..
Η τρέχουσα κατάρρευση του πολιτικού συστήματος της Μεταπολίτευσης παραπέμπει περισσότερο στην Ιταλία του ’90 παρά στην Ελλάδα του ’10.

Και αυτό επειδή στη χώρα μας το σύστημα διαλύθηκε σχεδόν από μόνο του, χωρίς κάποιον εξωτερικό καταλύτη όπως υπήρξαν ο Βενιζέλος ή ο Ντε Γκωλ.

Διαλύθηκε σχεδόν φυσιολογικά κάτω από το βάρος των εσωτερικών αδιεξόδων του, μέσα από την αδυναμία διαχείρισης μιας οικονομικής κρίσης που δεν κατάφερε να αποτρέψει, μπροστά στην παροιμιώδη ανεπάρκεια του πολιτικού προσωπικού, από τη βάναυση παρέμβαση του ΔΝΤ και των δανειστών.

Διαλύθηκε όμως και από την απαξίωση στην οποία το οδήγησε μια γενικευμένη ηθική κρίση. Κρίση ανάλογη μόνο με εκείνη που γνώρισε η Ιταλία πριν από είκοσι χρόνια.

Σε αυτήν ακριβώς την απαξίωση έρχεται τώρα η περίφημη λίστα Λαγκάρντ να γράψει το οριστικό επίμετρο. Αναρωτιέμαι: ποιος άραγε μπορεί να βγει αλώβητος από ένα τέτοιο σίριαλ συγκάλυψης και συναλλαγής;  
Ως εκ τούτου, νομίζω ότι το μεγάλο πρόβλημα του τόπου στο κλείσιμο του 2012 δεν είναι η κρίση, ούτε η ύφεση. Δεν είναι η ανεργία, ούτε καν το μνημόνιο.

Είναι το απόλυτο ξεχαρβάλωμα ενός πολιτικού συστήματος το οποίο δεν εμπνέει πλέον όχι μόνο εμπιστοσύνη αλλά ούτε καν επιείκεια ή ανοχή. Και το οποίο ανεξαρτήτως επιμέρους αναλαμπών, δεν έχει πλέον την επάρκεια να διευθύνει συνολικά τη χώρα.

Γιατί όμως είναι πρόβλημα κάτι που θα μπορούσε να θεωρηθεί απλώς μια φυσική εξέλιξη των πραγμάτων;
Επειδή, όπως είπα και πιο πάνω, δεν υπάρχει καταλύτης των εξελίξεων. Αρα ούτε και αξιόπιστη διάδοχη κατάσταση.
Η Ελλάδα στα τέλη του 2012 θυμίζει πεδίο ερειπίων, όχι εργοτάξιο ανοικοδόμησης. Και τη στιγμή που όλοι βλέπουν το καράβι να βυθίζεται, κανείς δεν φαίνεται να ελπίζει στην έλευση κάποιου ναυαγοσωστικού – αυτή την απελπισία καταγράφουν όλες οι δημοσκοπήσεις… 

Υπό αυτή την έννοια, το δίπολο των τυχαίων και των τυχάρπαστων εξακολουθεί να προσδιορίζει την πολιτική αντιπαράθεση.

Ενα δίπολο το οποίο ακόμη και σήμερα εμφανίζεται να μην έχει επίγνωση των πραγματικών δεδομένων της κοινωνίας, ούτε των αντικειμενικών συντεταγμένων του προβλήματος.

Και το οποίο στη βαθιά κρίση της ελληνικής πολιτικής αντιπαραθέτει μόνο διαδικαστικές επιλογές, εύκολες πατέντες και επικοινωνιακές μεθοδεύσεις. Βαρετές συγκρούσεις και ανούσιες φλυαρίες.

Μοιάζουν με τα καρτούν που εξακολουθούν να τρέχουν, ακόμη και όταν έχει φύγει η γη κάτω από τα πόδια τους. 
Γι’ αυτό, λοιπόν, το 2013 είναι εντελώς άδηλο. Ουδείς μπορεί να προεξοφλήσει τι θα συμβεί. Και ουδείς μπορεί να γνωρίζει με ποιους και για ποιους θα συμβεί.

Απλώς η Ελλάδα που ξέραμε τετέλεσται. Και άντε να δούμε τώρα τι θα προκύψει από τα ερείπια.    

Πηγή: Το Βήμα της Κυριακής