“Η Ζωή απ’ την Αρχή”

“Η Ζωή απ’ την Αρχή” τιτλοφορείται το βιβλίο των Καρίνα Λάμψα και Ιακώβ Σιμπή που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις “Αλεξάνδρεια” και παρουσιάστηκε χθες το βράδυ στο Θέατρο της Ελληνοαμερικανικής Ένωσης στο Κολωνάκι.

Το βιβλίο αφηγείται το χρονικό της εγκατάστασης των Εβραίων στην Παλαιστίνη, οι οποίοι, αψηφώντας την βρετανική εντολή, οργάνωσαν με την λήξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου μια παράτολμη επιχείρηση κρυφής μετανάστευσης, που ξεδιπλώθηκε κατόπιν σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Αιχμάλωτοι μιας ιστορικής συγκυρίας, χιλιάδες άντρες, γυναίκες και παιδιά, ιδίως παιδιά, αγωνίστηκαν με αποφασιστικότητα και τόλμη για το δικαίωμα να ξαναχτίσουν τη ζωή τους μακριά από τον “τόπο του θανάτου”.

Οι εναπομείναντες -εκείνοι που επέζησαν των ναζιστικών στρατοπέδων ή βγήκαν μετά τον πόλεμο από τα κρησφύγετά τους- είναι οι βασικοί πρωταγωνιστές του δράματος που εξιστορείται σ’ αυτό το βιβλίο, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου είναι αφιερωμένο στην άγνωστη μεταπολεμική οδύσσεια των Ελλήνων Εβραίων.

Σημαντικό μέρος της αφήγησης αφιερώνεται στα πλοία που ξεκίνησαν για την Παλαιστίνη από έναν απόμερο κολπίσκο του Σουνίου και στις περιπέτειες των επιβατών τους. Έχοντας βιώσει εφιαλτικές εμπειρίες, οι άνθρωποι αυτοί κλήθηκαν φτάνοντας στον προορισμό τους να προσαρμοστούν σ’ έναν πρωτόγνωρο τρόπο ζωής.

Μια ολόκληρη γενιά Ελλήνων Εβραίων, συνηθισμένοι πριν από τον πόλεμο σ’ έναν αστικό τρόπο ζωής, έγιναν ξαφνικά αγρότες και κτηνοτρόφοι σε κιμπούτς και μοσάβ.

Από τη μουντή μεταπολεμική κεντρική Ευρώπη, ο αναγνώστης μεταφέρεται στα λιμάνια του Νότου και της ταραγμένης Ελλάδας, για να ταξιδέψει από κει στη βρετανική Κύπρο, πριν φτάσει, σε μια κρίσιμη ιστορική στιγμή, στην Παλαιστίνη.

Για το βιβλίο μίλησαν πέραν των συγγραφέων του, ο καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών & Ιστορίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Στέφανος Πεσμαζόγλου και η ιστορικός Τασούλα Βερβενιώτη, ενώ την παρουσίαση συντόνισε ο δημοσιογράφος Ηλίας Μαγκλίνης.

“Πρόκειται για ένα ανθρωποκεντρικό βιβλίο, καθώς μαθαίνουμε περισσότερα για τις ζωές των ανθρώπων, τα πάθη και τα παθήματά τους, παρά για τις ιδεολογικές διαφορές των σιωνιστικών και μη κινημάτων. Είναι επίσης, ένα βιβλίο συγκινησιακό, απευθύνεται κυρίως στο θυμικό του αναγνώστη και θεωρώ ότι τα συναισθήματα που προκαλεί είναι αντικρουόμενα. Συμπάσχει κανείς όχι μόνο με τα παθήματα των Εβραίων στα ναζιστικά στρατόπεδα αλλά και με τα όσα τράβηξαν προσπαθώντας να εκπληρώσουν την επιθυμία τους, να κάνουν μία νέα αρχή στην ζωή τους” ανέφερε η ιστορικός Τασούλα Βερβενιώτη.

“Επιπλέον η ανάγνωση του βιβλίου δίνει την δυνατότητα στον Έλληνα αναγνώστη να κατανοήσει ένα άλλου είδους πατριωτισμό, παρόμοιο αλλά και διαφορετικό από τον δικό του. Ανοίγει, ένα παράθυρο στη σκέψη του, τον βοηθά να αναλογιστεί και να συλλογιστεί αυτά που σήμερα συμβαίνουν γιατί όπως γράφουν η Καρίνα Λάμψα και ο Ιακώβ Σιμπή “εδώ και πολλές δεκατίες δύο ήταν τα χρονίζοτα προβλήματα στην περιοχή : το κυπριακό και το παλαιστινιακό”. Και εξακολουθούν να είναι θα συμπλήρωνα, γιατί τα οικονομικά συμφέροντα και οι πολιτικές μανούβρες δεν λαμβάνουν υπόψιν τους τις ανθρώπινες ανάγκες” συνέχισε.

“Το βιβλίο αποτελεί συμβολή στην δημοκρατική κουλτούρα της χώρας, σε εποχή που η δημοκρατία διαβρώνεται πολλαπλά και οι διακηρύξεις απέχουν όλο και περισσότερο από τις εφαρμοζόμενες πολιτικές. Αποτελεί συμβολή στην δημοκρατική κουλτούρα της χώρας, καθώς κάθε έρευνα που κατατείνει να αναδείξει τα δικά μας κακώς κείμενα παρελθόντος και παρόντος, διευκολύνει την αυτογνωσία μας” σημείωσε ο καθηγητής Στέφανος Πεσμαζόγλου.

Το βιβλίο “Η ζωή από την αρχή – Η μετανάστευση των Ελλήνων Εβραίων στην Παλαιστίνη (1945-1948)” στηρίζεται σε πρωτότυπη έρευνα πολλών ανέγγιχτων ως τώρα πηγών. Συνοδεύεται από 87 φωτογραφίες (οι περισσότερες ανέκδοτες) και περιλαμβάνει ένα εκτεταμένο επίμετρο που το συνιστούν 20 αποκαλυπτικές μαρτυρίες Ελλήνων Εβραίων από τη Θεσσαλονίκη, την Αθήνα, τις Σέρρες, τα Γιάννινα και την Κέρκυρα που βίωσαν αυτή την ανεπανάληπτη ιστορική περιπέτεια.

“Θεωρήσαμε σκόπιμο να αφιερώσουμε, σ’ ένα Τρίτο Μέρος, μερικά κεφάλαια στην εγκατάσταση των Ελλήνων Εβραίων στην Παλαιστίνη και να αποτυπώσουμε, με βάση ένα πλούσιο υλικό που προέρχεται μεταξύ άλλων από τα καλοδιατηρημένα αρχεία των κιμπούτς και των μοσάβ, τις δυσκολίες προσαρμογής των Ελλήνων σε αυτό τον πρωτόγνωρο τρόπο ζωής. Στις προφορικές πηγές περιλαμβάνονται μαρτυρίες ανθρώπων που έλαβαν μέρος, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, στην επιχείρηση της κρυφής μετανάστευσης.

Σχεδόν όλους τους βλέπουμε στις φωτογραφίες τότε, που ήταν νέοι μετανάστες γεμάτοι ελπίδα και τώρα, που βρίσκονται πια στην ώρα του απολογισμού. Οι φωτογραφίες συνοδεύουν και αφηγούνται από μόνες τους την ιστορία. Φωτογραφίες των κρυμμένων παιδιών, φωτογραφίες από τα αγροκτήματα προετοιμασίας, το ορφανοτροφείο και τα άλλα ιδρύματα, φωτογραφίες από τα πλοία και την καταδίωξή τους από το βρετανικό ναυτικό, από την αποβίβαση των μεταναστών στην ακτή, από τα στρατόπεδα εκτοπισμού και από τη ζωή στην Παλαιστίνη. Φωτογραφίες που, όπως συμβαίνει συχνά, μιλούν καλύτερα από τις λέξεις” αναφέρουν οι συγγραφείς στην εισαγωγή του βιβλίου.