ΗΠΑ: Απαγόρευση βίζας σε αλλοδαπούς αξιωματούχους που λογοκρίνουν Αμερικανούς στα social media

Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν σήμερα νέα, ιδιαίτερα αυστηρή πολιτική απέναντι σε ξένους αξιωματούχους που, όπως υποστηρίζει η Ουάσινγκτον, επιχειρούν να λογοκρίνουν Αμερικανούς πολίτες ή να περιορίσουν την ελευθερία της έκφρασης σε αμερικανικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Όπως δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, θα απαγορεύεται πλέον η χορήγηση βίζας σε όσους επιβάλλουν ελέγχους ή απειλές κατά αμερικανικών τεχνολογικών εταιρειών και χρηστών.

«Είναι απαράδεκτο ξένοι αξιωματούχοι να απειλούν ή να εκδίδουν εντάλματα σύλληψης για αναρτήσεις που έγιναν σε αμερικανικό έδαφος», δήλωσε χαρακτηριστικά ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας.

Η νέα πολιτική και το “ψηφιακό μέτωπο” της Ουάσινγκτον

Σύμφωνα με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, η νέα πολιτική αφορά περιπτώσεις όπου «αλλοδαποί αξιωματούχοι ευθύνονται για ή συμμετέχουν σε πράξεις που περιορίζουν την προστατευόμενη από το Σύνταγμα των ΗΠΑ ελευθερία της έκφρασης».

Ο Ρούμπιο τόνισε ότι δεν πρόκειται να γίνουν ανεκτές ενέργειες που ξεπερνούν τα όρια εθνικής δικαιοδοσίας, ούτε αιτήματα ξένων κυβερνήσεων προς αμερικανικές πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης για τη λήψη καθολικών μέτρων ελέγχου περιεχομένου.

«Η ελευθερία της έκφρασης είναι ουσιαστικής σημασίας για τον αμερικανικό τρόπο ζωής. Είναι ένα έμφυτο δικαίωμα για το οποίο οι ξένες κυβερνήσεις δεν έχουν καμία αρμοδιότητα», υπογράμμισε.

Χωρίς ονόματα, αλλά με σαφείς υπαινιγμούς

Αν και η ανακοίνωση δεν περιλάμβανε συγκεκριμένα ονόματα ή χώρες, το πλαίσιο αφήνει ελάχιστες αμφιβολίες για τους αποδέκτες. Ιδιαίτερη μνεία έγινε έμμεσα στον Βραζιλιάνο ανώτατο δικαστή Αλεξάντρ ντε Μοράες, ο οποίος το 2024 μπλόκαρε προσωρινά την πλατφόρμα X (πρώην Twitter) στη Βραζιλία, έπειτα από διαμάχη με τον Ίλον Μασκ.

Παράλληλα, η Ουάσινγκτον φέρεται να έχει στραμμένο το βλέμμα της και σε συμμάχους όπως η Γερμανία και η Βρετανία, που περιόρισαν αναρτήσεις με σκοπό την καταπολέμηση της ρητορικής μίσους, εγείροντας ανησυχίες στις ΗΠΑ για παρεμβάσεις στην ελευθερία του λόγου.

Η περίπτωση της Ρουμέισα Οζτούρκ

Η αμερικανική στροφή κατά της λογοκρισίας συνοδεύεται από πρόσφατα περιστατικά που έχουν προκαλέσει αντιδράσεις. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει η υπόθεση της Ρουμέισα Οζτούρκ, Τουρκάλας διδακτορικής φοιτήτριας στο Πανεπιστήμιο Ταφτς στη Μασαχουσέτη. Τον Μάρτιο συνελήφθη από μασκοφόρους της Υπηρεσίας Μετανάστευσης (ICE), με την κατηγορία ότι το άρθρο γνώμης της στην πανεπιστημιακή εφημερίδα περιείχε ρητορική που θεωρήθηκε επικίνδυνη από τις αρχές. Η φοιτήτρια αποφυλακίστηκε τον Μάιο, μετά από εντολή ομοσπονδιακού δικαστή.

Μια πολιτική με σαφές πολιτικό και τεχνολογικό μήνυμα

Η νέα πρωτοβουλία της κυβέρνησης Μπάιντεν αποσκοπεί στην προστασία του ψηφιακού χώρου έκφρασης των Αμερικανών πολιτών, ειδικά σε μια εποχή όπου η σύγκρουση μεταξύ ελευθερίας λόγου και ρυθμιστικών αρχών βρίσκεται στο επίκεντρο παγκοσμίως. Ωστόσο, η πρωτοβουλία αυτή ενδέχεται να προκαλέσει αντιδράσεις από κυβερνήσεις που βλέπουν τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης ως πεδίο εφαρμογής των εθνικών νόμων περί μίσους, παραπληροφόρησης και ασφάλειας.

Η εξέλιξη αυτή εγείρει καίρια ερωτήματα για το μέλλον της ψηφιακής διπλωματίας: Ποιος θέτει τους κανόνες στον κυβερνοχώρο; Ποιες είναι οι κόκκινες γραμμές για την παρέμβαση μιας χώρας στην ψηφιακή ελευθερία μιας άλλης;

Η Ουάσινγκτον πάντως φαίνεται αποφασισμένη: εάν σε λογοκρίνουν στο feed σου, δεν θα σε δεχτούν στην επικράτειά της.

• ΗΠΑ