ΗΠΑ – Ιράν: Διπλωματικό θρίλερ με παράταση εκεχειρίας και σενάρια νέων βομβαρδισμών

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται ένα νέο διπλωματικό θρίλερ ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν, με την Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη να κινούνται ταυτόχρονα σε δύο παράλληλα επίπεδα: από τη μία στις διαπραγματεύσεις για πιθανή συμφωνία και από την άλλη σε στρατιωτική ετοιμότητα, με τα σενάρια νέας σύγκρουσης να παραμένουν ανοιχτά.

Σύμφωνα με τους Financial Times, που επικαλούνται διαμεσολαβητές, οι ΗΠΑ και το Ιράν βρίσκονται κοντά σε συμφωνία για παράταση της εκεχειρίας κατά 60 ημέρες. Στους όρους που φέρονται να συζητούνται περιλαμβάνεται και το σταδιακό άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ, το οποίο παραμένει στο επίκεντρο της κρίσης.

Νωρίτερα, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε από το Νέο Δελχί ότι έχει σημειωθεί «κάποια πρόοδος» στις συνομιλίες με το Ιράν, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να υπάρξουν νέες ανακοινώσεις τις επόμενες ημέρες.

«Έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος. Υπάρχει πιθανότητα, είτε αργότερα σήμερα, είτε αύριο, είτε σε μερικές ημέρες, να έχουμε κάτι να πούμε», ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι η αμερικανική πλευρά συνεχίζει να παρακολουθεί τις εξελίξεις σε πραγματικό χρόνο.

Ιράν: «Είμαστε πολύ μακριά και ταυτόχρονα πολύ κοντά» λέει η Τεχεράνη για τις συνομιλίες με τις ΗΠΑ

Την ίδια στιγμή, η Τεχεράνη διατηρεί σκληρή ρητορική. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκάι, δήλωσε ότι η διαδικασία παραμένει μακρά και δύσκολη, καθώς η «εχθρότητα» των ΗΠΑ απέναντι στο Ιράν δεν επιτρέπει γρήγορα αποτελέσματα.

Όπως είπε, οι δύο πλευρές βρίσκονται «πολύ μακριά και ταυτόχρονα πολύ κοντά» σε μια συμφωνία, κατηγορώντας την Ουάσιγκτον ότι αλλάζει συνεχώς θέσεις κατά τη διάρκεια των συνομιλιών.

Η ιρανική πλευρά υποστηρίζει ότι επικεντρώνεται στην οριστικοποίηση ενός μνημονίου κατανόησης μέσω των έμμεσων συνομιλιών με τις ΗΠΑ, οι οποίες διεξάγονται με τη μεσολάβηση του Πακιστάν.

Στο παρασκήνιο, οι επαφές συνεχίζονται σε υψηλό επίπεδο. Ο αρχηγός των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων συναντήθηκε στην Τεχεράνη με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, σε μια στιγμή έντονης διπλωματικής κινητικότητας.

Ωστόσο, ο εκπρόσωπος του ιρανικού ΥΠΕΞ ξεκαθάρισε ότι βασικά ζητήματα, όπως το Στενό του Ορμούζ, δεν αφορούν τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά τις χώρες που συνορεύουν με τη θαλάσσια οδό. Παράλληλα, χαρακτήρισε «πειρατεία» τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό, επιμένοντας ότι προτεραιότητα της Τεχεράνης παραμένει ο τερματισμός των πολέμων στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.

Την ίδια ώρα, η Χεζμπολάχ ανακοίνωσε ότι έλαβε μήνυμα από τον Αμπάς Αραγτσί, με το οποίο η Τεχεράνη διαβεβαιώνει ότι δεν πρόκειται να εγκαταλείψει τη στήριξή της προς την οργάνωση. Η αναφορά αυτή δείχνει πως το Ιράν επιχειρεί να κρατήσει ανοιχτό τον δίαυλο διαπραγμάτευσης με τις ΗΠΑ, χωρίς όμως να εμφανιστεί ότι αποσύρεται από τις περιφερειακές του συμμαχίες.

Το κλίμα, πάντως, επιβαρύνεται από πολεμικά σενάρια. Αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, μεταξύ των οποίων το CBS News, μετέδωσαν ότι γίνονται προετοιμασίες για πιθανούς νέους βομβαρδισμούς στο Ιράν ακόμη και μέσα στο Σαββατοκύριακο.

Η σεναριολογία ενισχύθηκε και από την κίνηση του Νταν Σκαβίνο, επί χρόνια συμβούλου του Ντόναλντ Τραμπ και αναπληρωτή προσωπάρχη του Λευκού Οίκου, να δημοσιεύσει βίντεο με βομβαρδιστικό stealth B-2. Η προηγούμενη φορά που είχε κάνει ανάλογη ανάρτηση ήταν λίγο πριν από την κοινή επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν.

Παράλληλα, αμερικανικά ΜΜΕ αναφέρουν ότι η κυβέρνηση Τραμπ φέρεται να κρατά «στο σκοτάδι» το Τελ Αβίβ σχετικά με τις επόμενες κινήσεις της, στοιχείο που προσθέτει νέα αβεβαιότητα στον συντονισμό ΗΠΑ – Ισραήλ.

Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, προειδοποιεί ότι ενδεχόμενη επανέναρξη της σύγκρουσης θα έχει συντριπτικές συνέπειες, υποστηρίζοντας ότι οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις έχουν ανακτήσει τις δυνατότητές τους κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας.

Το αποτέλεσμα είναι ένα εξαιρετικά ρευστό σκηνικό, όπου η διπλωματία και η απειλή στρατιωτικής δράσης συνυπάρχουν. Οι δύο πλευρές φαίνεται να αναζητούν φόρμουλα αποκλιμάκωσης, όμως τα μεγάλα ζητήματα —το Στενό του Ορμούζ, ο ναυτικός αποκλεισμός, οι εγγυήσεις ασφαλείας και ο περιφερειακός ρόλος του Ιράν— παραμένουν ανοιχτά.

Η πιθανή παράταση της εκεχειρίας κατά 60 ημέρες θα μπορούσε να προσφέρει χρόνο για διαπραγμάτευση. Ωστόσο, όσο οι στρατιωτικές προετοιμασίες συνεχίζονται και η ρητορική παραμένει πολεμική, η κρίση εξακολουθεί να κινείται σε λεπτή γραμμή ανάμεσα στη συμφωνία και τη νέα ανάφλεξη.

• ΗΠΑ
• Ιράν
• Μάρκο Ρούμπιο
• Μέση Ανατολή
• Στενό του Ορμούζ