ΗΠΑ – Ιράν: «Σκωτσέζικο ντους» από τον Τραμπ με απειλές και ελπίδες για συμφωνία – Η κίνηση ματ με την απελευθέρωση του διαδηλωτή

Σε τεντωμένο σχοινί βαδίζουν οι σχέσεις Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να ακολουθεί μια τακτική «μαστίγιου και καρότου», εναλλάσσοντας τις πολεμικές ιαχές με προσκλήσεις για διπλωματική διευθέτηση. Την ίδια ώρα, η συγκέντρωση τεράστιας ναυτικής ισχύος στα Στενά του Ορμούζ και οι απειλές του Ιρανού ανώτατου ηγέτη διαμορφώνουν ένα εκρηκτικό σκηνικό, μέσα στο οποίο εκτυλίχθηκε και ένα διπλωματικό θρίλερ με την απελευθέρωση ενός συμβόλου των ιρανικών διαδηλώσεων.

Τα «παιχνίδια» του Τραμπ και η απάντηση Χαμενεΐ

Μιλώντας σε δημοσιογράφους από τη Φλόριντα, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε αισιόδοξος –αλλά και απειλητικός– δηλώνοντας πως «ελπίζει» να καταλήξει σε συμφωνία με το ιρανικό καθεστώς. Ωστόσο, η δήλωση αυτή έγινε λίγες μόλις ώρες μετά την αυστηρή προειδοποίηση του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος κατέστησε σαφές πως οποιαδήποτε αμερικανική επίθεση θα πυροδοτούσε «έναν περιφερειακό πόλεμο» ανεξέλεγκτων διαστάσεων.

«Αν δεν έχουμε συμφωνία, θα δούμε αν ο ανώτατος ηγέτης έχει δίκιο ή όχι», ανέφερε με νόημα ο Αμερικανός πρόεδρος, σπεύδοντας να υπενθυμίσει τη στρατιωτική υπεροχή των ΗΠΑ: «Έχουμε εκεί τα μεγαλύτερα, τα πιο ισχυρά πλοία στον κόσμο». Η στάση του Λευκού Οίκου παραμένει αμφίσημη, καθώς τις τελευταίες ημέρες τα μηνύματα εναλλάσσονται μεταξύ της στρατιωτικής δράσης και της ανάγκης για διαπραγματεύσεις.

Διπλωματικό θρίλερ με τον Ερφάν Σολτανί

Σε μια κίνηση που ερμηνεύεται ως προσπάθεια αποκλιμάκωσης από την πλευρά της Τεχεράνης, οι ιρανικές αρχές αποφάσισαν την αποφυλάκιση του Ερφάν Σολτανί. Ο νεαρός διαδηλωτής είχε μετατραπεί σε σύμβολο αντίστασης κατά τη διάρκεια των ταραχών που ξέσπασαν στη χώρα στα τέλη Δεκεμβρίου, με αφορμή την ακρίβεια.

Η απελευθέρωσή του έρχεται στον απόηχο έντονων διεθνών πιέσεων και ενός άτυπου «τελεσιγράφου» από τον Ντόναλντ Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε παρέμβει δημόσια, δηλώνοντας με νόημα ότι «οι σκοτωμοί έχουν σταματήσει», μια φράση που ελήφθη ως ευθεία προειδοποίηση προς το καθεστώς να μην προχωρήσει στην εκτέλεση του Σολτανί, για τον οποίο υπήρχαν φόβοι ότι θα καταδικαστεί σε θάνατο. Το Ιράν, από την πλευρά του, διέψευσε κατηγορηματικά ότι υπήρχε τέτοιο ενδεχόμενο, όμως η χρονική συγκυρία της αποφυλάκισης «δείχνει» υποχώρηση μπροστά στις αμερικανικές πιέσεις.

Πολεμικό σκηνικό στα Στενά του Ορμούζ

Ενώ στο διπλωματικό πεδίο γίνονται κινήσεις τακτικής, στη θάλασσα η κατάσταση μυρίζει μπαρούτι. Το Ιράν ανακοίνωσε τη διεξαγωγή στρατιωτικών ασκήσεων με πραγματικά πυρά στα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου. Οι «εικονικές ναυτικές επιθέσεις» της Τεχεράνης συμπίπτουν με την άφιξη της αμερικανικής αρμάδας στην περιοχή.

Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (Centcom) έχει αναπτύξει μια εντυπωσιακή δύναμη που περιλαμβάνει:

• Το πυρηνοκίνητο αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln με 5.000 ναύτες.

• Το αντιτορπιλικό USS Delbert D. Black με κατευθυνόμενους πυραύλους.

• Μια μοίρα μαχητικών F-15E Strike Eagle, η οποία έχει επιχειρησιακή εμπειρία σε επιθέσεις κατά ιρανικών στόχων.

Συνολικά, ο αριθμός των αμερικανικών πολεμικών πλοίων στην περιοχή υπολογίζεται σε δέκα, με τον Ντόναλντ Τραμπ να προαναγγέλλει ότι και άλλα μέσα βρίσκονται καθ’ οδόν, απαιτώντας από το Ιράν να προσέλθει στο τραπέζι για μια συμφωνία που θα αποκλείει τα πυρηνικά όπλα.

Το σχέδιο των κομάντο και το φάντασμα του Κάρτερ

Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα των New York Times, το Πεντάγωνο έχει ήδη έτοιμο σχέδιο δράσης που προβλέπει «χειρουργικά» πλήγματα και εφόδους ειδικών δυνάμεων (κομάντο) στις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις.

Ωστόσο, η εφημερίδα επισημαίνει ότι ο Αμερικανός πρόεδρος είναι ιδιαίτερα προσεκτικός. Το δημοσίευμα τονίζει πως «το Ιράν δεν είναι Βενεζουέλα» και ότι ο Τραμπ δεν επιθυμεί να γίνει ο σύγχρονος Τζίμι Κάρτερ, ο οποίος χρεώθηκε την ιστορική αποτυχία της επιχείρησης διάσωσης των ομήρων από την αμερικανική πρεσβεία στην Τεχεράνη το 1980. Μια τέτοια αποτυχία θα μπορούσε να στοιχίσει πολιτικά στον Τραμπ, κάτι που φαίνεται να ζυγίζει προσεκτικά πριν δώσει το «πράσινο φως» για οποιαδήποτε στρατιωτική εμπλοκή.

• Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ
• ΗΠΑ
• Ιράν
• Μέση Ανατολή
• Ντόναλντ Τραμπ