ΗΠΑ και Ιράν σε διπλωματικό «θρίλερ»: Ανοιχτό το ενδεχόμενο διαπραγματεύσεων πριν το «deadline»

Η διπλωματική σκακιέρα μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν βρίσκεται σε μια εξαιρετικά εύθραυστη ισορροπία, μετά την ολοκλήρωση ενός εξαντλητικού γύρου συνομιλιών στο Πακιστάν. Παρά το γεγονός ότι η μαραθώνια συνάντηση στο Ισλαμαμπάντ, η οποία διήρκεσε 21 ώρες, δεν κατέληξε σε μια τελική συμφωνία, οι δίαυλοι επικοινωνίας παραμένουν ανοικτοί. Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και η αμερικανική διοίκηση αξιολογούν πλέον τα επόμενα βήματα, με την ημερομηνία της 21ης Απριλίου να λειτουργεί ως το κρίσιμο ορόσημο, καθώς τότε λήγει η ισχύουσα εκεχειρία.

Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδει το CNN, η Ουάσιγκτον εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο μιας δεύτερης δια ζώσης συνάντησης με εκπροσώπους της Τεχεράνης μέσα στις επόμενες ημέρες. Οι προκαταρκτικές διεργασίες εστιάζουν στην εύρεση της κατάλληλης τοποθεσίας, με τη Γενεύη και το Ισλαμαμπάντ να παραμένουν στο τραπέζι των επιλογών: Η αμερικανική πλευρά τονίζει ότι η οργάνωση μιας νέας συνάντησης θα εξαρτηθεί από τη βούληση του Ιράν να αποδεχθεί τους αυστηρούς όρους που θέτει ο Λευκός Οίκος.

Το «αγκάθι» του ουρανίου και η πίεση στα λιμάνια

Το βασικό σημείο τριβής παραμένει το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Αν και οι δύο πλευρές φαίνεται να συγκλίνουν στην ιδέα ενός «παγώματος» των δραστηριοτήτων, η διαφωνία εντοπίζεται στη διάρκεια της αναστολής του εμπλουτισμού ουρανίου. Το χρονικό πλαίσιο εφαρμογής αυτού του μέτρου αποτελεί το μεγαλύτερο εμπόδιο για την επίτευξη μιας βιώσιμης λύσης, με τις ΗΠΑ να ζητούν μακροχρόνιες δεσμεύσεις τις οποίες το Ιράν διστάζει να επικυρώσει.

Παράλληλα με το διπλωματικό πεδίο, η ένταση μεταφέρθηκε χθες, Δευτέρα του Πάσχα, και στο πεδίο των ναυτικών επιχειρήσεων. Οι Ηνωμένες Πολιτείες προχώρησαν σε έναν αιφνιδιαστικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, κλιμακώνοντας την πίεση προς την Τεχεράνη. Σε συνδυασμό με το γεγονός ότι τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ουσιαστικά κλειστά, η κατάσταση προκαλεί έντονη αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές. Ο Ντόναλντ Τραμπ και ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς εκτιμούν ότι το Ιράν, εξασθενημένο από τις εβδομάδες συγκρούσεων, δεν θα έχει άλλη επιλογή από το να υποχωρήσει.

Οι δηλώσεις Τραμπ και ο ρόλος των μεσολαβητών

Ο Αμερικανός πρόεδρος, σε χθεσινές του δηλώσεις, ανέφερε ότι υπήρξε επικοινωνία από την πλευρά της Τεχεράνης, αφήνοντας να εννοηθεί ότι το Ιράν επιθυμεί «πολύ» μια συμφωνία. Η ασάφεια των δηλώσεών του, ωστόσο, διατηρεί την ατμόσφαιρα της αβεβαιότητας, καθώς ο ίδιος εμφανίζεται πότε αισιόδοξος και πότε αδιάφορος για την έκβαση των συνομιλιών. Την ίδια στιγμή, χώρες όπως η Τουρκία, η Αίγυπτος και το Ομάν συνεχίζουν τις μεσολαβητικές τους προσπάθειες, επιχειρώντας να γεφυρώσουν το χάσμα.

Η Τουρκία ειδικότερα φαίνεται να παίζει κομβικό ρόλο στην προετοιμασία ενός νέου γύρου επαφών: Η Κωνσταντινούπολη έχει ήδη εξεταστεί ως πιθανή τοποθεσία συνάντησης. Οι επόμενες ώρες θα είναι καθοριστικές, καθώς η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί αν η στρατιωτική πίεση μέσω του ναυτικού αποκλεισμού θα οδηγήσει σε διπλωματική υποχώρηση ή σε μια νέα, πιο επικίνδυνη φάση της κρίσης στη Μέση Ανατολή.

• ΗΠΑ
• Ιράν
• Πόλεμος στη Μέση Ανατολή
• Στενά του Ορμούζ