Ιράν: Προτεραιότητα η ενίσχυση των σχέσεων με Τουρκία και Σαουδική Αραβία

Η προτεραιότητα της ιρανικής διπλωματίας είναι η ενίσχυση των σχέσεων με τον ισλαμικό κόσμο, κυρίως με τη Σαουδική Αραβία και την Τουρκία, δήλωσε ο Αλί Ακμπμάρ Σαλεχί, ο επικεφαλής του πυρηνικού προγράμματος της χώρας μετά την ανάληψη των καθηκόντων του χθες, Σάββατο, ως προσωρινός υπουργός Εξωτερικών, μετέδωσαν τα ιρανικά πρακτορεία ειδήσεων IRNA και Mehr.

“Για να επιτελέσουμε μια πραγματική και αποτελεσματική εξωτερική πολιτική, πρέπει να επικεντρώσουμε την προσοχή μας στον ισλαμικό κόσμο και τους γείτονές μας”.

“Η προτεραιότητα της διπλωματίας της Ισλαμικής Δημοκρατίας πρέπει να είναι οι γειτονικές χώρες και ο ισλαμικός κόσμος και σε αυτό το πλαίσιο το Ριάντ και η Άγκυρα έχουν μια ιδιαίτερη θέση”, δήλωσε ο Σαλεχί.

“Η Σαουδική Αραβία, με την ξεχωριστή θέση της στην περιοχή, αξίζει να έχει ιδιαίτερες σχέσεις με το Ιράν. Η Σαουδική Αραβία και το Ιράν, δύο χώρες με επιρροή στον ισλαμικό κόσμο μπορούν από κοινού να διευθετήσουν πολλά προβλήματα”, πρόσθεσε.

Σύμφωνα με αμερικανικά εμπιστευτικά έγγραφα που δημοσιοποίησε ο ιστότοπος WikiLeaks, η Σαουδική Αραβία φερόταν ανήσυχη από την ιρανική πυρηνική απειλή και ο βασιλιάς Αμπντάλα φέρεται να είχε ζητήσει από τις ΗΠΑ να “επιτεθούν στο Ιράν ώστε να τερματίσει το πυρηνικό του πρόγραμμα”.

Η Σαουδική Αραβία αντέδρασε δηλώνοντας ότι “δεν την αφορούν” τα έγγραφα αυτά, ενώ το Ιράν τα χαρακτήρισε “άνευ αξίας” που έχουν στόχο να “σπείρουν τη διχόνοια” στο μουσουλμανικό κόσμο.

Το Ιράν παρά τις διαβεβαιώσεις του ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα στοχεύει αποκλειστικά στην παραγωγή ενέργειας, προκαλεί ανησυχίες στη Δύση ότι επιδιώκει να κατασκευάσει πυρηνικά όπλα.

Παρά τον συνεχή διάλογο και μια βελτίωση των σχέσεων πρόσφατα, οι σχέσεις μεταξύ Ριάντ και Τεχεράνης παραμένουν μερικές φορές τεταμένες, καθώς το σουνιτικό σαουδαραβικό βασίλειο ανησυχεί επίσης για την αυξανόμενη επιρροή του σιιτικού Ιράν στη Μέση Ανατολή, κυρίως στο Ιράκ και τον Λίβανο.

“Η Τουρκία είναι μια ισχυρή χώρα, με στρατηγική θέση και κοινά ιδεολογικά και πολιτισμικά σημεία με το Ιράν. Κάθε σχέση με τη χώρα αυτή είναι προς το κοινό συμφέρον” των δύο κρατών, πρόσθεσε ο Σαλεχί.

Ο νέος υπουργός Εξωτερικών υπογράμμισε ακόμη τη σημασία των σχέσεων του Ιράν με “τη Συρία, το Ιράκ, το Αζερμπαϊτζάν, το Πακιστάν και το Αφγανιστάν”.

Επισήμανε την ανάγκη της “ανάπτυξης των σχέσεων με την Κίνα και τη Ρωσία που έχουν στρατηγική θέση στη διεθνή σκηνή”.

Ο Σαλεχί εξέφρασε την ευχή η “Ευρωπαϊκή Ένωση να μετατρέψει την πολιτική της αντιπαράθεσης με το Ιράν σε μια πολιτική συνεννόησης, η οποία θα είναι προς όφελος των δύο πλευρών”.

“Το Ιράν θέλει να έχει εποικοδομητικές σχέσεις με όλες τις χώρες των οποίων αναγνωρίζει την ύπαρξη”, πρόσθεσε.

Το Ιράν δεν αναγνωρίζει το κράτος του Ισραήλ.

Οι σχέσεις μεταξύ της Τεχεράνης και της Ουάσινγκτον, οι οποίες δεν διατηρούν διπλωματικές επαφές τα τελευταία 30 χρόνια, επιδεινώθηκαν μετά την επιβολή των νέων οικονομικών κυρώσεων σε βάρος του Ιράν για την άρνησή του να σταματήσει τις ευαίσθητες πυρηνικές του δραστηριότητες όπως ο εμπλουτισμός ουρανίου.

Το Ιράν και οι μεγάλες δυνάμεις (ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Γαλλία Βρετανία και η Γερμανία) επανέλαβαν στις αρχές Δεκεμβρίου στη Γενεύη τις συνομιλίες τους για τα πυρηνικά. Αναμένεται να συναντηθούν εκ νέου στα τέλη Ιανουαρίου στην Κωνσταντινούπολη.

Παράλληλα σήμερα ο πρώην υπουργός Εξωτερικών Μανουσέρ Μοτακί χαρακτήρισε “προσβλητική” και αντίθετη στους “κανόνες του Ισλάμ” την πρόσφατη αποπομπή του από τον πρόεδρο Μαχμούντ Αχμαντινεζάντ ενώ πραγματοποιούσε επίσημη επίσκεψη στη Σενεγάλη.

“Η αποπομπή ενός υπουργού ενώ βρίσκεται σε αποστολή παραβιάζει τους κανόνες του Ισλάμ και της διπλωματίας, είναι προσβλητική και αντίθετη στις πρακτικές της πολιτικής”, τόνισε σύμφωνα με δηλώσεις του που μετέδωσε το ειδησεογραφικό πρακτορείο Mehr.

Ο Μοτακί, επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας από το 2005, αποπέμφθηκε στις 13 Δεκεμβρίου και αντικαταστάθηκε προσωρινά από τον επικεφαλής του ιρανικού Οργανισμού Πυρηνικής Ενέργειας.

Καμιά εξήγηση δεν δόθηκε για την απόφαση αυτή η οποία λήφθηκε την ώρα που το Ιράν άρχισε εκ νέου στις αρχές Δεκεμβρίου τις συνομιλίες για το επίμαχο πυρηνικό του πρόγραμμα.

“Αυτό που είναι ακόμη πιο αχαρακτήριστο είναι ότι δεν ενημερώθηκα για την ημερομηνία της τελετής παράδοσης στο υπουργείο”, είπε ο Μοτακί εξηγώντας γιατί απουσίαζε από τη χθεσινή τελετή ανάληψης των καθηκόντων του Σαλεχί.

Η απομάκρυνση του Μοτακί μπορεί να ερμηνευτεί ως βούληση του προέδρου Αχμαντινεζάντ να ισχυροποιήσει την επιβολή του στην εξωτερική πολιτική που έχει καθοριστικό ρόλο στο διάλογο για τα πυρηνικά με τις μεγάλες δυνάμεις, μεταδίδουν ιρανικά μέσα ενημέρωσης.

Σύμφωνα με αρκετές εφημερίδες, η αποπομπή αυτή μπορεί να είναι το αποτέλεσμα μιας σύγκρουσης που είχε σχέση με την απόφαση του Αχμαντινεζάντ να εμπιστευτεί σε λίγους στενούς συμβούλους του ορισμένες διπλωματικές αποστολές ευαίσθητης σημασίας, οι οποίες υπάγονται απευθείας στον έλεγχό του.

• Ιράν
• Σαουδική Αραβία
• Τουρκία