Αντιδράσεις για το ισραηλινό ρεσάλτο στον στολίσκο για τη Γάζα κοντά στην Κρήτη

Σφοδρές πολιτικές και διπλωματικές αντιδράσεις προκαλεί η ισραηλινή επιχείρηση σε σκάφη του Global Sumud Flotilla, τα οποία μετέφεραν ανθρωπιστική βοήθεια με προορισμό τη Γάζα. Σύμφωνα με φιλοπαλαιστινιακές οργανώσεις, τουλάχιστον 22 σκάφη του στολίσκου αναχαιτίστηκαν από ισραηλινές δυνάμεις σε διεθνή ύδατα, κοντά στην Κρήτη.

Οι διοργανωτές της αποστολής κατήγγειλαν την επέμβαση ως «πειρατεία», υποστηρίζοντας ότι οι επιβαίνοντες συνελήφθησαν παράνομα ενώ βρίσκονταν εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από τη Γάζα. Από την πλευρά του, το ισραηλινό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι περίπου 175 ακτιβιστές από περισσότερα από 20 σκάφη συνελήφθησαν και μεταφέρονταν στο Ισραήλ.

Η καταγγελία του Global Sumud Flotilla

Το Global Sumud Flotilla ανέφερε ότι, μέχρι τις 04:30 GMT της Πέμπτης, τουλάχιστον 22 σκάφη είχαν «δεχτεί επίθεση από ισραηλινές δυνάμεις κατά πλήρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου». Σύμφωνα με τα δεδομένα παρακολούθησης του στολίσκου, τα περισσότερα από τα υπόλοιπα σκάφη συνέχιζαν να πλέουν κοντά στις νοτιοδυτικές ακτές της Κρήτης.

Η αποστολή είχε ξεκινήσει περίπου δύο εβδομάδες νωρίτερα, με 58 σκάφη από την Ισπανία, τη Γαλλία και την Ιταλία. Στόχος των διοργανωτών ήταν να σπάσουν τον ισραηλινό ναυτικό αποκλεισμό της Γάζας και να μεταφέρουν ανθρωπιστική βοήθεια στον παλαιστινιακό πληθυσμό.

Το GSF ανέφερε ακόμη ότι ισραηλινές ναυτικές δυνάμεις αναχαίτισαν σκάφη, μπλόκαραν επικοινωνίες και προχώρησαν σε συλλήψεις πολιτών. Στην ανακοίνωσή του έκανε λόγο για «παράνομη αρπαγή ανθρώπων στην ανοιχτή θάλασσα κοντά στην Κρήτη».

Η θέση του Ισραήλ

Το Ισραήλ επιμένει ότι η επιχείρηση έγινε με βάση το διεθνές δίκαιο. Το ισραηλινό υπουργείο Εξωτερικών υποστήριξε ότι οι ακτιβιστές μεταφέρονταν «ειρηνικά προς το Ισραήλ» με ισραηλινά πλοία, ενώ χαρακτήρισε τον στολίσκο «τίποτα άλλο παρά ένα κόλπο δημοσίων σχέσεων: μια πρόκληση χωρίς ανθρωπιστική βοήθεια».

Σύμφωνα με την ισραηλινή πλευρά, πίσω από την πρωτοβουλία βρίσκεται η Χαμάς, με στόχο να υπονομευθεί η μετάβαση του ειρηνευτικού σχεδίου του προέδρου Τραμπ στη δεύτερη φάση. Η ισραηλινή επιχειρηματολογία κινείται στη γραμμή ότι ο στολίσκος είχε πολιτικό και επικοινωνιακό χαρακτήρα, όχι ανθρωπιστικό.

Το ελληνικό ΥΠΕΞ και η θέση της κυβέρνησης

Στην Αθήνα, το υπουργείο Εξωτερικών φέρεται να υποστηρίζει ότι τα ισραηλινά σκάφη κινήθηκαν εκτός ελληνικών χωρικών υδάτων. Σύμφωνα με όσα μετέφερε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, δεν υπήρξε συνεννόηση της ελληνικής πλευράς με τις ισραηλινές ναυτικές δυνάμεις.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος ανέφερε επίσης ότι οι ελληνικές Αρχές είχαν δικαίωμα παρέμβασης μόνο σε περίπτωση επιχείρησης έρευνας και διάσωσης. Μετά από επικοινωνία του ελληνικού ΥΠΕΞ με το ισραηλινό υπουργείο Εξωτερικών, τα ισραηλινά πλοία φέρονται να αποχωρούσαν από την περιοχή και να επέστρεφαν στη βάση τους.

Το κρίσιμο σημείο της υπόθεσης αφορά τη διάκριση ανάμεσα στα ελληνικά χωρικά ύδατα και την περιοχή ευθύνης έρευνας και διάσωσης. Η κυβέρνηση δείχνει να τοποθετείται θεσμικά στο πρώτο επίπεδο, ενώ τα κόμματα της αντιπολίτευσης ζητούν απαντήσεις για το δεύτερο.

Η παρέμβαση Κωνσταντοπούλου στη Βουλή

Το θέμα μεταφέρθηκε και στη Βουλή, με την πρόεδρο της Πλεύσης Ελευθερίας Ζωή Κωνσταντοπούλου να εξαπολύει επίθεση κατά της κυβέρνησης. Η ίδια έπαιξε στην Ολομέλεια ηχητικό μήνυμα 59 δευτερολέπτων, το οποίο, σύμφωνα με την ίδια, προερχόταν από τις ισραηλινές δυνάμεις προς τα σκάφη του Global Sumud Flotilla.

Η κ. Κωνσταντοπούλου είπε ότι ήθελε να ακουστεί πως «πλοία που βρέθηκαν κάτω από την Πελοπόννησο και πάνω από την Κρήτη προσεγγίστηκαν από πολεμικό πλοίο του Ισραήλ σε διεθνή ύδατα που είναι όμως και ύδατα του πεδίου είναι πεδίο έρευνας και διάσωσης της ελληνικής επικράτειας».

Στη συνέχεια υπογράμμισε: «Αυτά τα ειρηνικά πλοία που πάνε να δώσουν παιδική τροφή στη Γάζα υπέστησαν πειρατεία».

Η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας ανέφερε επίσης ότι «είκοσι δύο από τα πλοία αυτά, αυτή τη στιγμή υπέστησαν έφοδο από τον ισραηλινό στρατό» και πρόσθεσε ότι «υπήρξε επέμβαση πολεμικού πλοίου του Ισραήλ κάτω από την Πελοπόννησο και κάτω από την Κρήτη».

Απευθυνόμενη στον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, η κ. Κωνσταντοπούλου είπε: «Εσείς, που έχετε καλές σχέσεις με το Ισραήλ κ. Παπασταύρου, και ήσασταν εκείνος που την ώρα που το Ισραήλ έσπασε την εκεχειρία πήγατε να συναντηθείτε με τον ομόλογό σας τον ισραηλινό, θα μας εξηγήσετε τι συμβαίνει σε αυτή τη χώρα; Έχουμε ανεξάρτητη κυβέρνηση ή έχουμε πιόνια του Ισραηλινού κράτους την ώρα που η δικαιοσύνη αποφαίνεται ότι υπάρχει ζήτημα κατασκοπείας μέσω των υποκλοπών σε βάρος της χώρας και του μισού υπουργικού συμβουλίου;».

Η απάντηση Καιρίδη

Στους ισχυρισμούς της κ. Κωνσταντοπούλου απάντησε ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΝΔ, Δημήτρης Καιρίδης, ο οποίος έκανε λόγο για «κακοπαιγμένο» θέατρο, μέσα σε κλίμα έντασης στην Ολομέλεια.

Για την ουσία της υπόθεσης σημείωσε ότι «στα διεθνή ύδατα, είτε είναι δυτικά της Κρήτης, είτε νότια της Κρήτης, είτε νότια της Σικελίας οπουδήποτε απαξ και είναι διεθνή υπάρχουν δικαιώματα και υποχρεώσεις».

Ο κ. Καιρίδης υποστήριξε επίσης ότι «οι ελληνικές αρχές έσπευσαν να προσφέρουν διάσωση, γύρισαν πίσω επειδή οι ίδιοι δεν ήθελαν να διασωθούν όπως δήλωσαν στο ελληνικό λιμενικό».

Η αντίδραση του ΠΑΣΟΚ

Ο υπεύθυνος ΚΤΕ Εξωτερικών του ΠΑΣΟΚ, Δημήτρης Μάντζος, χαρακτήρισε τα περιστατικά δυτικά της Κρήτης και νότια της Πελοποννήσου «νέα σοβαρή παραβίαση του διεθνούς δικαίου της θάλασσας και της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας».

Ο κ. Μάντζος ζήτησε από την κυβέρνηση να απαντήσει σε συγκεκριμένα ερωτήματα: «Σε ποιο γεωγραφικό σημείο έλαβαν χώρα οι ενέργειες των ισραηλινών σκαφών; Ήταν εντός περιοχής αρμοδιότητας των ελληνικών αρχών για έρευνα και διάσωση, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο; Ήταν σε γνώση της Ελληνικής Κυβέρνησης η ενέργεια των ισραηλινών σκαφών; Ποιος ο ρόλος και η αντίδραση των ελληνικών αρχών στο πεδίο; Σε ποιες ενέργειες προτίθεται να προχωρήσει η Ελληνική Κυβέρνηση έναντι αυτής της παράνομης ενέργειας;».

ΣΥΡΙΖΑ και ΚΚΕ ζητούν απαντήσεις

Ο ΣΥΡΙΖΑ καταδίκασε την ισραηλινή ενέργεια, χαρακτηρίζοντάς την «κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου και απαράδεκτη, πειρατική ενέργεια». Το κόμμα ζήτησε από τη διεθνή κοινότητα, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τους διεθνείς οργανισμούς να αναλάβουν πρωτοβουλίες, ενώ κάλεσε την ΕΕ να αναστείλει τη συμφωνία σύνδεσης ΕΕ και Ισραήλ.

Το ΚΚΕ, από την πλευρά του, καταδίκασε «τη νέα πειρατική επίθεση του κράτους τρομοκράτη του Ισραήλ», αναφέροντας ότι η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να δώσει συγκεκριμένες απαντήσεις, καθώς το περιστατικό συνέβη ανοιχτά της Κρήτης, σε διεθνή ύδατα και σε ελληνική περιοχή ευθύνης έρευνας και διάσωσης.

Η υπόθεση του Global Sumud Flotilla ανοίγει τρία παράλληλα μέτωπα. Το πρώτο αφορά τη Γάζα και την προσπάθεια φιλοπαλαιστινιακών οργανώσεων να αμφισβητήσουν στην πράξη τον ισραηλινό ναυτικό αποκλεισμό. Το δεύτερο αφορά το διεθνές δίκαιο της θάλασσας και τα όρια δράσης κρατικών δυνάμεων σε διεθνή ύδατα. Το τρίτο αφορά την Ελλάδα, καθώς η επέμβαση έγινε σε θαλάσσια ζώνη κοντά στην Κρήτη και έφερε στο προσκήνιο το ζήτημα της ελληνικής περιοχής ευθύνης έρευνας και διάσωσης.

Η κυβέρνηση επιμένει ότι η επέμβαση έγινε εκτός ελληνικών χωρικών υδάτων. Η αντιπολίτευση μεταφέρει τη συζήτηση στο επίπεδο της ελληνικής αρμοδιότητας έρευνας και διάσωσης και ζητά να διευκρινιστεί αν η Αθήνα γνώριζε, αν υπήρξε επικοινωνία με το Ισραήλ και ποια ήταν η επιχειρησιακή αντίδραση των ελληνικών Αρχών.

Το περιστατικό ενισχύει την πολιτική πίεση προς την κυβέρνηση, σε μια περίοδο κατά την οποία ο πόλεμος στη Γάζα εξακολουθεί να επηρεάζει την ευρωπαϊκή και ελληνική δημόσια συζήτηση. Παράλληλα, αναδεικνύει το ευαίσθητο πεδίο στο οποίο συναντώνται η ανθρωπιστική κρίση, η ναυτική ασφάλεια, οι σχέσεις Ελλάδας και Ισραήλ και οι υποχρεώσεις που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο.

• Global Sumud Flotilla
• ανθρωπιστική βοήθεια
• Γάζα
• Ισραήλ
• Κρήτη