Καλά Χριστούγεννα, κυρ- Αλέξανδρε

…Κυριακή απόγευμα, κι εγώ, έχοντας απαυδήσει από τα άροτρα της βίας και της ιλαρότητας, αγωνιούσα για τον Παναιτωλικό, που πάσχιζε για την πρώτη νίκη του μες τα λασπόνερα του Αγρινίου. Τότε είδα στις σημειώσεις μου να φωσφορίζει κάτι για τον Ντοστογιέφσκι. Και καθώς αγκομαχούσε ακόμα η ομάδα μου, πήγα στην βιβλιοθήκη κι έπεσα πάνω σ΄ ένα ξεχασμένο εκδοτικό αριστούργημα:

 «Το Εγκλημα και η Τιμωρία- Θ. Δοστογέφσκη»-Μετάφραση(από τα γαλλικά) Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, πρόλογος Εμμανουήλ Ροϊδης-Εκδόσεις Ιδεόγραμμα…Ετσι, ακριβώς: Δοστογέφσκη. Πήρα ευλαβικά το βιβλίο κι άρχισα να γυροφέρνω στις σελίδες του απολαμβάνοντας την βυζαντινίζουσα καθαρεύουσα του Παπαδιαμάντη- «ένας πεζός ψαλμός» η γλώσσα του,  λέει ο Α.Φ. Χριστίδης.

Ε, το  ένα φέρνει τ΄άλλο. Και καθώς ο Παναιτωλικός τα είχε καταφέρει, πετάχτηκα στα γειτονιές του Σκιαθίτη, προσπαθώντας να ξεφύγω από  τις ριπές του Αμαρουσίου, τις υλακές του Ερντογάν και την δήθεν αμέριστη στήριξη των Ευρωπαίων στη χώρα μας («Επαρχιώτικο παζάρι» η Ευρώπη, έχει  πεί ο Μαρσέλ Γκωσέ, αυτός ο παλιός καταστασιακός, συνεργάτης του Καστοριάδη αργότερα, και συγγραφέας του σπουδαίου βιβλίου «Η απομάγευση του κόσμου»,  εκδ. Πατάκη).

Εκεί, λοιπόν, που τριγυρνούσα στα σοκάκια του Παπαδιαμάντη ,σταμάτησα σ΄ένα διήγημά του με τίτλο «Τα Χριστούγεννα του τεμπέλη». Κι εκεί είδα από τα παλιά διαβάσματα να έχω υπογραμμίσει μεταξύ άλλων, το εξής:

«Μου φαίνεται πως αυτοί  οι μαστόροι,  αυτοί  οι  αρχόντοι, αυτή η κοινωνία πολύ κακά έχουν  διωρισμένα τα πράγματα» (Με ωμέγα παρακαλώ. Γιατί έτσι  το έγραφαν οι παλιοί)…

Εντάξει. Είναι  κλισέ να θυμάσαι τον Παπαδιαμάντη τα Χριστούγεννα ή το Πάσχα, με το κρασάκι, τη μοναξιά του και το εκκλησάκι τού Ελισσαίου στο Μοναστηράκι, αλλά -τι να κάνουμε;- κλισέ ή όχι, εγώ βυθίστηκα ηδέως στον  κόσμο του, κι έτσι με βρήκαν οι βραδινές ειδήσεις και τα αθλητικά της ΕΡΤ, με τα γνωστά ερεβώδη και δύσοσμα του ποδοσφαίρου από  τον Βόλο.

Όταν  άφησα στη άκρη τα «Απαντα» του Παπαδιαμάντη, είδα λίγο τα ποδοσφαιρικά της οθόνης, αλλά δεν άντεξα και την έσβησα. Τότε θυμήθηκα ένα ποίημα του Μάνου Ελευθερίου για τον ταπεινό  Σκιαθίτη, με τίτλο «Αγρυπνία για το  σκοτεινό  τρυγόνι στην εκκλησία του προφήτη Ελισσαίου»(Εκδ. Καστανιώτης):

«Καθώς εσήμαινε ο  όρθρος, Και τα νερά ιερουργούσαν ακόμη μες στον ύπνο του, Εκείνος φανταζόταν μουσικές που είχε κρυμμένες στα δίχτυα  της ψυχής του»…

…Κάπως έτσι πήγε μεσάνυχτα,  με τις ειδήσεις στην άκρη και  τον Ντοστογιέφσκι σε αναμονή. Στο  μυαλό μου συνεχώς «ο περιούσιος Παπαδιαμάντης». Κι αυθόρμητα ψιθύρισα μες στη νύχτα: «Καληνύχτα κυρ-Αλέξανδρε. Καλά Χριστούγεννα»…