Καμία άλλη δεν ήταν σαν αυτήν!

Καμία άλλη δεν ήταν σαν αυτήν!

Σαν κι’ αυτήν μία στο εκατομμύριο. Τέτοια ταλαντούχα, ευφυής, δυνατή γυναίκα δεν εμφανίζεται συχνά, πόσο μάλλον στον χώρο του κινηματογράφου. Πόσες μπορούν να περηφανευτούν ότι η καριέρα τους διήρκησε πάνω από 60 χρόνια;

Γράφει ο Νίκος Μουρατίδης

Εξήντα χρόνια ταινίες και θέατρο και το 1977, σε ηλικία 69 ετών, πήρε και το μεγάλο βραβείο καριέρας από το Ινστιτούτο του Αμερικάνικου Σινεμά. Ήταν η πρώτη γυναίκα που κατάφερε αυτό το επίτευγμα, όπως ήταν και η πρώτη γυναίκα που κατάφερε να γίνει πρόεδρος της ακαδημίας των Oscar το 1941. Υποδυόταν συνήθως αντιπαθείς ηρωίδες και η τεχνική της έχει αντιγραφεί από αμέτρητες μεταγενέστερες ηθοποιούς.

Τα πρώτα χρόνια

Η Bette Davis γεννήθηκε σαν σήμερα 5 Απριλίου – το 1908 και πέθανε στις 6 Οκτωβρίου 1989, σε ηλικία 81 χρόνων. Θεωρείται ιερό τέρας του αμερικάνικου κινηματογράφου, μια και έπαιξε όλων των ειδών τους ρόλους με την ίδια ευκολία και πειστικότητα. Από κλασσικές ηρωίδες εποχής μέχρι σύγχρονες γυναίκες. Από ρομαντικές φιγούρες μέχρι γκραν γκινιόλ. Γι’ αυτό και είχε προταθεί 11 φορές για το βραβείο Oscar και το κέρδισε 2, με τις ταινίες: “Μια επικίνδυνη γυναίκα” (1935) και “Ζέζεμπελ” (1938).

Η ιστορία της ξεκινάει εντυπωσιακά. Όταν ήταν νεαρή παρακολούθησε σε θέατρο της Νέας Υόρκης την Αγριόπαπια του Ίψεν και έτσι αποφάσισε να γίνει ηθοποιός. Κι’ όταν διάβασε το βιβλίο του Ονορέ ντε Μπαλζάκ, Η εξαδέλφη Μπέτι (La cousin Bette), άλλαξε το όνομά της. Έτσι η Ρουθ Ελίζαμπεθ Ντέιβις έγινε η Μπέτι Ντέιβις. Στην σχολή ήταν συμμαθήτρια με την Katherine Hepburn και την Lucille Ball. Το 1929 ξεκίνησε να παίζει στο θέατρο και το 1930 την κάλεσαν στην Universal να κάνει δοκιμαστικό. Παρόλο του ότι απείχε από το στερεότυπο της ομορφιάς των σταρ του Hollywood της εποχής, της υπόγραψαν αμέσως συμβόλαιο.

Η περιπέτεια αρχίζει

Οι πέντε πρώτες ταινίες της δεν είχαν επιτυχία με αποτέλεσμα να μην της ανανεώσουν το συμβόλαιο. Το 1932 παίζει στην ταινία “The man who played God”, οι κριτικές την υμνούν και την ίδια χρονιά υπογράφει συμβόλαιο με τη Warner – όπως επίσης παντρεύεται τον αγαπημένο της Χάρμον Όσκαρ Νέλσον. Η Warner φημιζόταν για τις γκανγκστερικές ταινίες που έθιγαν το κατεστημένο της αμερικανικής κοινωνίας του ‘30, με αποτέλεσμα να μην αξιοποιείται σωστά το ταλέντο της και έτσι άρχισε να δυσανασχετεί και να ζητάει καλύτερους ρόλους.

Κατάφερε και την πήραν να πρωταγωνιστήσει στην ταινία “Of human bondage”. Ο ρόλος αυτός είναι μιας αντιπαθητικής κι αδίστακτης γυναίκας, τόσο που καμιά απ’ τις σταρ της εποχής εκείνης δεν ήθελε να τον παίξει. Όταν η ταινία βγήκε στους κινηματογράφους, οι κριτικοί την αποθέωσαν αναφέροντας ότι πρόκειται για “την καλύτερη ερμηνεία που έχει δοθεί ποτέ από Αμερικανίδα ηθοποιό στη μεγάλη οθόνη”. Από εκεί και πέρα όλα τα βλέμματα στράφηκαν επάνω της.

Ακολούθησαν κι’ άλλοι ρόλοι, 2 Oscar, πλήθος συνεργασίες, κορυφαίοι σκηνοθέτες και ταινίες όπως: Jezebel, The Sisters, Dark Victory, Juarez, The Old Maid, The private lives of Elisabeth & Essex, The Letter, All This and Heaven Too!, The Little Foxes, Now Voyager, Watch on The Rhine, Old Aquaintance, Mr. Skeffington, The Corn is Green κ.α. Ήταν πια ένα δυνατό πρώτο όνομα και θεωρούνταν το πιο ταλαντούχο πλάσμα του σινεμά. Βέβαια όλα αυτά δεν τα πέτυχε έτσι απλά ή μόνο με το ταλέντο της· έκανε φασαρίες, δικαστικές διαμάχες, τσακωνόταν με τους σκηνοθέτες, ερωτευόταν, χώριζε, δημιουργούσε αντιπάλους… με κοινό παρονομαστή όμως τις θεϊκές κριτικές του τύπου για τις ερμηνείες της. Το κοινό την λάτρευε, το ίδιο και τα ΜΜΕ.

Όλα ήταν επεισοδιακά

Από το τέλος του Παγκοσμίου Πολέμου και μετά, και αφού βρισκόταν σε σχέση ισχύος, έκανε μια-δυο λανθασμένες επιλογές, έμεινε έγκυος στο πρώτο της παιδί και οι ταινίες της άρχισαν να μην είναι κερδοφόρες. Μετά τη γέννηση της κόρης της όμως, έπαιξε στην ταινία June Bride, σημείωσε μεγάλη επιτυχία και έτσι ανανέωσε το συμβόλαιό της με τη Warner και με μισθό $10.285 την εβδομάδα, κάνοντάς την – εκείνη την εποχή – την πιο ακριβοπληρωμένη γυναίκα στις ΗΠΑ. Εκείνη την περίοδο τσακώθηκε για πολλοστή φορά με τον Jack Warner, έσπασε το συμβόλαιό της και έφυγε από την εταιρία.

Στο Χόλυγουντ υπήρχε η πεποίθηση ότι οι επιτυχίες της είχαν πλέον τελειώσει. Είχε δημιουργήσει τη φήμη ότι ήταν δύστροπη κι οι παραγωγοί δύσκολα θα της εμπιστεύονταν πλέον σενάρια. Παράλληλα ο γάμος της με τον Γουίλιαμ Σέρι όδευε προς το τέλος του και το διαζύγιο ήταν αναπόφευκτο. Η τύχη της χαμογέλασε και πάλι κι’ έτσι στα τέλη του 1949 δέχεται τον ρόλο της Μάργκο Τσάνινγκ στην ταινία All About Eve. Έδωσε την ερμηνεία της ζωής της και οι κριτικές για την ταινία, που προβλήθηκε το 1950, ήταν διθυραμβικές, τόσο που η Ντέιβις ευχαρίστησε τον Μάνκιεβιτς που την έσωσε από το χείλος της καταστροφής. Η ταινία ήταν ένας εμπορικός θρίαμβος αλλά και υμνήθηκε από τους κριτικούς. Ήταν μάλιστα υποψήφια για 14 βραβεία Oscar – και τελικά κέρδισε τα 6.

Έρχεται η κάμψη

Τα χρόνια περνούν και στις αρχές της δεκαετίας του ’60 η δημοτικότητά της είχε υποστεί μεγάλο πλήγμα, καθώς τα καλά σενάρια λιγόστευαν όλο και περισσότερο για αυτήν που είχε ήδη κλείσει τα πενήντα. Αλλά ευτυχώς, ο Θεός της υποκριτικής που την προστάτευε, το 1962 της έστειλε μια πρόταση να συμπρωταγωνιστήσει μαζί με την μεγάλη της αντίπαλο, την Joan Crawford, στην ταινία τρόμου “What Ever happened to Baby Jane”. Και επειδή το σενάριο την συγκλόνισε, παραμέρισε τον εγωισμό της και συνεργάστηκε με τη μισητή της αντίπαλο χωρίς να δημιουργήσει προβλήματα κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων. Η ταινία είχε μεγάλη επιτυχία κι η Μπέτι Ντέιβις έγινε η βασίλισσα του γραν-γκινιόλ. Για τη δεκαετία του ’60, οι περισσότερες ταινίες που γύρισε τότε ήταν έργα τρόμου.

Το τέλος πλησιάζει

Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ’70 συνέχισε, δουλεύοντας όμως κυρίως σε τηλεοπτικές παραγωγές, ενώ στις ελάχιστες κινηματογραφικές της ταινίες εμφανιζόταν ως καρατερίστα. Το 1983, μετά την ολοκλήρωση της τηλεταινίας Right of way, της διέγνωσαν καρκίνο του μαστού και της έκαναν μαστεκτομή. Δυο εβδομάδες μετά την εγχείρηση υπέστη εγκεφαλικό. Η υγεία της ήταν σε κρίσιμη κατάσταση και όλοι νόμιζαν ότι θα πέθαινε. Εκείνη την εποχή η κόρη της Μπάρμπαρα έγραψε κι εξέδωσε το βιβλίο My mother’s keeper, στο οποίο παρουσίαζε τη μητέρα της αυταρχική κι αλκοολική.

Όταν η Ντέιβις συνήλθε, με μικρή παράλυση στην αριστερή γνάθο και στο αριστερό της χέρι, αποκλήρωσε την κόρη της και δεν της ξαναμίλησε μέχρι και τον θάνατό της το 1989. Ο πρώην σύζυγος της Ντέιβις, Γκάρι Μέριλ, κι άλλοι οικογενειακοί φίλοι, διέψευσαν τα γεγονότα του βιβλίου υποστηρίζοντας ότι η Μπάρμπαρα το έγραψε οδηγούμενη από φιλαργυρία.

Το 1989 ανακάλυψε ότι ο καρκίνος είχε υποτροπιάσει, ανέκαμψε όμως για λίγο καιρό, πράγμα που της επέτρεψε να ταξιδέψει στην Ισπανία όπου την τίμησαν με βραβείο καριέρας, αλλά κατά τη διάρκεια της διαμονής της εκεί η υγεία της χειροτέρευσε. Όντας αδύναμη να επιστρέψει στην Αμερική ταξίδεψε μέχρι τη Γαλλία, όπου και εισήχθη σε αμερικανικό νοσοκομείο στην πόλη Νεϊγί επί του Σηκουάνα (Neuilly sur Seine). Πέθανε στις 6 Οκτωβρίου 1989. Η ταφή της έγινε στο Los Angeles και στην ταφόπλακά της αναγράφεται “She did it the hard way” (Τα κατάφερε με τον δυσκολότερο τρόπο).

---

Η Bette Davis έχει πει:

• “Η ευχαρίστηση της αγάπης δεν διαρκεί παρά μια στιγμή μόνο. Ο πόνος της αγάπης κρατάει μια ζωή.”

• “Το σεξ είναι μια πλάκα που κάνει ο θεός στους ανθρώπους.”

• “Όταν ένας άντρας λέει τη γνώμη του είναι άντρας. Όταν μια γυναίκα λέει τη γνώμη της είναι bitch.”

• “Αν δεν έχεις μισηθεί ποτέ από το παιδί σου, δεν υπήρξες πραγματικός γονιός.”

Και ο ύμνος για τα μάτια της: Kim Carnes – “Bette Davis Eyes”

• Bette Davis