«Καμπανάκι» από το Politico: Οι δυτικές χώρες βλέπουν τον Γ΄ Παγκόσμιο Πόλεμο να πλησιάζει

Οι ψηφοφόροι σε κορυφαία συμμαχικά κράτη στηρίζουν σε γενικές γραμμές την αύξηση των αμυντικών δαπανών, αλλά διστάζουν όταν έρχονται αντιμέτωποι με τα πολιτικά ανταλλάγματα. Οι δυτικές χώρες πιστεύουν ολοένα και περισσότερο ότι ο κόσμος οδεύει προς έναν παγκόσμιο πόλεμο, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της The POLITICO Poll, τα οποία καταγράφουν αυξανόμενη δημόσια ανησυχία για τον κίνδυνο και το κόστος μιας νέας εποχής συγκρούσεων. Σε όλες τις πέντε χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα — ΗΠΑ, Καναδάς, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία και Γερμανία — η συντριπτική πλειονότητα των ερωτηθέντων θεωρεί ότι ο κόσμος γίνεται πιο επικίνδυνος. Το ενδεχόμενο ξεσπάσματος ενός Γ΄ Παγκοσμίου Πολέμου θεωρείται πιθανότερο παρά απίθανο μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια από Αμερικανούς, Καναδούς, Γάλλους και Βρετανούς.

Το ποσοστό των ψηφοφόρων που προβλέπουν μια νέα παγκόσμια σύγκρουση έχει αυξηθεί σημαντικά από τότε που οι ανεξάρτητοι δημοσκόποι της Public First έθεσαν το ίδιο ερώτημα τον Μάρτιο του 2025. «Οι αλλαγμένες στάσεις της δυτικής κοινής γνώμης μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο αντανακλούν μια δραματική μετάβαση σε έναν πιο ανασφαλή κόσμο, όπου ο πόλεμος θεωρείται πιθανός και οι συμμαχίες ασταθείς», δήλωσε ο Seb Wride, επικεφαλής δημοσκοπήσεων της Public First. Ωστόσο, η The POLITICO Poll αποκάλυψε επίσης περιορισμένη διάθεση από τη δυτική κοινή γνώμη να κάνει θυσίες για να χρηματοδοτήσει περισσότερες στρατιωτικές δαπάνες. Παρότι υπάρχει ευρεία υποστήριξη για την αύξηση των αμυντικών προϋπολογισμών κατ’ αρχήν στο Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία, τη Γερμανία και τον Καναδά, αυτή η υποστήριξη μειώνεται αισθητά όταν γίνεται σαφές ότι αυτό μπορεί να σημαίνει αύξηση του δημόσιου χρέους, περικοπές σε άλλες υπηρεσίες ή αύξηση φόρων.

«Η έρευνά μας δείχνει ότι η αυξανόμενη ανησυχία για πόλεμο δεν δίνει στους ηγέτες λευκή επιταγή για μεγάλες αμυντικές δαπάνες», είπε ο Wride. «Αντίθετα, οι ψηφοφόροι είναι πλέον λιγότερο πρόθυμοι να αποδεχθούν τα αναγκαία ανταλλάγματα για τη βελτίωση της στρατιωτικής ασφάλειας. Έτσι, οι Ευρωπαίοι ηγέτες βρίσκονται σε αδιέξοδο — δεν μπορούν να βασιστούν στις ΗΠΑ, δεν μπορούν να το χρησιμοποιήσουν ως δικαιολογία για εσωτερικές επενδύσεις, και βρίσκονται υπό αυξημένη πίεση να αντιμετωπίσουν επειγόντως μια πραγματικότητα όπου η σύγκρουση μοιάζει πιο κοντινή από πριν».

Τα ευρήματα, που βασίζονται σε έρευνες σε περισσότερους από 2.000 ψηφοφόρους σε κάθε χώρα μεταξύ 6 και 9 Φεβρουαρίου, αποκαλύπτουν την πρόκληση που αντιμετωπίζουν οι ηγέτες του ΝΑΤΟ καθώς προσπαθούν να ενισχύσουν την ασφάλεια σε μια περίοδο περιορισμένων δημόσιων οικονομικών. Αυτός ο αγώνας θα διαμορφώσει τις συζητήσεις μεταξύ πολιτικών από όλο τον κόσμο, καθώς κατευθύνονται στη Γερμανία για την ετήσια Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου που ξεκινά την Παρασκευή.

Χωρίς καμία ένδειξη επικείμενου τέλους στον τετραετή ολοκληρωτικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, και με τις ΗΠΑ να αναλαμβάνουν στρατιωτική δράση στο Ιράν, τη Συρία, τη Βενεζουέλα και στην Αφρική υπό τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, πολλοί ψηφοφόροι βλέπουν αυξανόμενο κίνδυνο παγκόσμιας σύγκρουσης. Το φαινόμενο είναι ιδιαίτερα έντονο στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου το 43% πιστεύει ότι ένας νέος παγκόσμιος πόλεμος είναι «πιθανός» ή «πολύ πιθανός» έως το 2031 — από 30% τον Μάρτιο του 2025. Σχεδόν οι μισοί Αμερικανοί — 46% — θεωρούν ότι ένας νέος παγκόσμιος πόλεμος είναι «πιθανός» ή «πολύ πιθανός» έως το 2031 — από 38% πέρυσι. Μεταξύ των πέντε χωρών, μόνο οι Γερμανοί πιστεύουν συνολικά ότι ένας τρίτος παγκόσμιος πόλεμος δεν είναι πιθανός μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια.

Όσον αφορά τη συμμετοχή μεμονωμένων χωρών σε στρατιωτικές επιχειρήσεις, οι Αμερικανοί ερωτηθέντες ήταν οι πιο πιθανό να πιστεύουν ότι η χώρα τους θα βρίσκεται σε πόλεμο μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια, ακολουθούμενοι από ερωτηθέντες στο Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία. Αυτό υποδηλώνει ότι οι πυρηνικές δυνάμεις του ΝΑΤΟ ίσως είναι περισσότερο προετοιμασμένες για σύγκρουση από άλλα κράτη και ότι η εικόνα του Τραμπ ως «προέδρου της ειρήνης» δεν πείθει τους ψηφοφόρους στο εσωτερικό.

Τουλάχιστον ένας στους τρεις σε ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία και Καναδά πιστεύει ότι είναι «πιθανό» ή «πολύ πιθανό» να χρησιμοποιηθεί πυρηνικό όπλο σε πόλεμο μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια. Η Ρωσία θεωρείται η μεγαλύτερη απειλή για την ειρήνη στην Ευρώπη, ενώ οι Καναδοί βλέπουν την Αμερική του Τραμπ ως τον μεγαλύτερο κίνδυνο για την ασφάλεια. Στη Γαλλία, τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, η δεύτερη μεγαλύτερη απειλή θεωρούνται οι ΗΠΑ, πολύ συχνότερα από την Κίνα.

Ποιο θα είναι το κόστος;

Η πλειονότητα των ψηφοφόρων σε Γαλλία, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο και Καναδά δήλωσε ότι η χώρα τους πρέπει να δαπανήσει περισσότερα για την άμυνα, με το αίσθημα αυτό να είναι ισχυρότερο στο Ηνωμένο Βασίλειο και τον Καναδά. Ωστόσο, το ερώτημα είναι πώς θα χρηματοδοτηθεί. Η The POLITICO Poll διαπίστωσε ότι η υποστήριξη για περισσότερες αμυντικές δαπάνες μειώνεται όταν οι πολίτες καλούνται να εξετάσουν αν η χρηματοδότηση θα προέλθει από περικοπές σε άλλους προϋπολογισμούς, αύξηση δανεισμού ή αύξηση φόρων. Το γαλλικό και το γερμανικό κοινό είναι πλέον λιγότερο πιθανό να στηρίξουν αυξημένους αμυντικούς προϋπολογισμούς στο πλαίσιο τέτοιων ανταλλαγμάτων σε σχέση με πέρυσι.

Στη Γερμανία, οι αμυντικές δαπάνες ήταν από τις λιγότερο δημοφιλείς χρήσεις χρημάτων, ξεπερνώντας μόνο την εξωτερική βοήθεια. Το 2025, το 40% των Γάλλων και το 37% των Γερμανών δήλωσαν ότι θα στήριζαν αυξημένες αμυντικές δαπάνες όταν αναφέρονταν τα ανταλλάγματα. Φέτος, το ποσοστό αυτό μειώθηκε στο 28% στη Γαλλία και στο 24% στη Γερμανία. Και στις δύο χώρες είναι πλέον πιθανότερο οι πολίτες να αντιτίθενται σε αυξημένες αμυντικές δαπάνες όταν πρέπει να εξετάσουν πώς θα καλυφθεί το κόστος.

Η The POLITICO Poll έδειξε επίσης σημαντικό σκεπτικισμό σχετικά με τη δημιουργία ενός μόνιμου στρατού της ΕΕ υπό ενιαία κεντρική διοίκηση, μια ιδέα που έχει αναφερθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η πρόταση συγκέντρωσε υποστήριξη μόλις από το 22% των πολιτών στη Γερμανία και το 17% στη Γαλλία. Η υποχρεωτική στρατιωτική θητεία ήταν πιο δημοφιλής στη Γερμανία και τη Γαλλία, όπου περίπου οι μισοί πολίτες στηρίζουν την ιδέα.

• Άμυνα
• Γαλλία
• Γερ​μανία
• έρευνα
• πόλεμος