Καύσωνας-εφιάλτης σαρώνει την Ευρώπη: 18 νεκροί, ρεκόρ ζέστης και πόλεις σε συναγερμό – Τι θα γίνει με την Ελλάδα

Αντιμέτωπη με ένα εξαιρετικά έντονο και πρόωρο κύμα καύσωνα βρίσκεται η Ευρώπη, με τη Δυτική Ευρώπη να καταγράφει θερμοκρασίες-ρεκόρ για την εποχή και τις αρχές να έχουν τεθεί σε αυξημένη επιφυλακή. Ήδη από τα τέλη Μαΐου, χώρες όπως η Βρετανία, η Γαλλία, η Ισπανία, η Ιταλία και η Πορτογαλία βιώνουν συνθήκες που παραπέμπουν σε προχωρημένο καλοκαίρι.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, τουλάχιστον 18 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους από τις ακραίες θερμοκρασίες, ενώ οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι το φαινόμενο ενδέχεται να αποτελεί προάγγελο ενός μακρού και ιδιαίτερα θερμού καλοκαιριού.

Ο φετινός καύσωνας αποδίδεται σε ένα φαινόμενο γνωστό ως θερμικός θόλος, κατά το οποίο θερμές και ξηρές αέριες μάζες από τη Βόρεια Αφρική μετακινούνται προς την Ευρώπη και παγιδεύονται κάτω από ένα ισχυρό σύστημα υψηλών πιέσεων.

Το φαινόμενο λειτουργεί σαν ατμοσφαιρικό «καπάκι», εμποδίζοντας την ανανέωση του αέρα και ενισχύοντας διαρκώς τη ζέστη. Οι ειδικοί τονίζουν ότι μια τέτοια ένταση τόσο νωρίς, ήδη από τον Μάιο, είναι ιδιαίτερα ασυνήθιστη.

Καιρός: Ο θερμικός θόλος καίει την Ευρώπη, «ήπια» η κατάσταση στην Ελλάδα – Πάνω από τους 30 βαθμούς το τριήμερο του Αγίου Πνεύματος

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, το κύμα ζέστης ενισχύεται από έναν συνδυασμό παραγόντων: τις υψηλότερες θερμοκρασίες στην επιφάνεια του Βόρειου Ατλαντικού, την εκτεταμένη ξηρασία των εδαφών, τα επίμονα συστήματα υψηλών πιέσεων και τη μακροπρόθεσμη επίδραση της κλιματικής αλλαγής.

Στη Βρετανία, οι υψηλές θερμοκρασίες έχουν ήδη συνδεθεί με 11 θανάτους, ενώ το θερμόμετρο ξεπέρασε τους 35 βαθμούς Κελσίου στο Λονδίνο, καταρρίπτοντας ιστορικά ρεκόρ Μαΐου. Η χώρα βιώνει και ασυνήθιστα θερμές νύχτες, με τις θερμοκρασίες να παραμένουν πάνω από τους 20 βαθμούς, κάτι εξαιρετικά σπάνιο για τα βρετανικά δεδομένα.

Η ανησυχία στη Βρετανία είναι ακόμη μεγαλύτερη, καθώς πολλές κατοικίες, χώροι εργασίας και υποδομές δεν είναι σχεδιασμένα για παρατεταμένα κύματα ακραίας ζέστης. Η έλλειψη κλιματισμού σε μεγάλο μέρος των κτιρίων καθιστά τη χώρα ιδιαίτερα ευάλωτη.

Στη Γαλλία, τουλάχιστον επτά άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους λόγω των ακραίων συνθηκών, ενώ σε αρκετές περιοχές οι θερμοκρασίες έφτασαν έως και τους 39 βαθμούς Κελσίου. Δεκάδες νομοί τέθηκαν σε πορτοκαλί συναγερμό, με το Παρίσι και τα γύρω διαμερίσματα να βρίσκονται σε κατάσταση αυξημένης ετοιμότητας.

Έκτακτα μέτρα εφαρμόστηκαν και στην ευρύτερη περιοχή της Île-de-France, καθώς ο καύσωνας πλήττει ακόμη και περιοχές που συνήθως επηρεάζονται από τη δροσερή επίδραση του Ατλαντικού Ωκεανού.

Στην Ισπανία, οι θερμοκρασίες θυμίζουν ήδη Ιούλιο και Αύγουστο, φτάνοντας τοπικά ακόμη και τους 40 βαθμούς Κελσίου. Οι υψηλότερες τιμές καταγράφονται κυρίως στην Ανδαλουσία, την Εξτρεμαδούρα και την κοιλάδα του Έβρου, ενώ αρκετές πόλεις σημειώνουν ιστορικά ρεκόρ για τον μήνα Μάιο.

Σε κατάσταση συναγερμού βρίσκεται και η Ιταλία, όπου μεγάλες πόλεις όπως η Ρώμη, η Φλωρεντία, η Μπολόνια και το Τορίνο έχουν τεθεί στο υψηλότερο επίπεδο προειδοποίησης για τον καύσωνα. Οι ιταλικές αρχές προειδοποιούν ότι οι επιπτώσεις της ζέστης δεν αφορούν μόνο τις ευπαθείς ομάδες, αλλά και υγιείς πολίτες, όταν οι ακραίες θερμοκρασίες διατηρούνται για πολλές συνεχόμενες ημέρες.

Στην Πορτογαλία, ο υδράργυρος έφτασε τους 40,3 βαθμούς Κελσίου, σημειώνοντας νέο ρεκόρ για τον Μάιο. Το κύμα ζέστης διαρκεί από τα μέσα του μήνα, ενώ οι προβλέψεις δείχνουν ότι μπορεί να συνεχιστεί και στις αρχές Ιουνίου.

Οι βορειότερες χώρες της Ευρώπης θεωρούνται ιδιαίτερα ευάλωτες, παρότι οι υψηλότερες θερμοκρασίες καταγράφονται συχνά στον Νότο. Ο λόγος είναι ότι οι υποδομές, οι κατοικίες, τα μέσα μεταφοράς και οι υπηρεσίες υγείας δεν έχουν προσαρμοστεί σε παρατεταμένες περιόδους υψηλών θερμοκρασιών.

Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι οι παρατεταμένοι καύσωνες συνδέονται με αυξημένη θνησιμότητα και περισσότερες εισαγωγές στα νοσοκομεία, κυρίως μεταξύ ηλικιωμένων, ατόμων με χρόνια νοσήματα ή ψυχικές διαταραχές, αλλά και ανθρώπων που ζουν σε συνθήκες φτώχειας ή σε κατοικίες με ανεπαρκή αερισμό.

Η Ευρώπη θερμαίνεται ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο, ενώ οι μεγάλες πόλεις επιβαρύνονται επιπλέον από το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας, όπου δρόμοι και κτίρια απορροφούν και διατηρούν τη θερμότητα, ανεβάζοντας τη θερμοκρασία αρκετούς βαθμούς πάνω από τις γύρω αγροτικές περιοχές.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι το φετινό πρόωρο κύμα καύσωνα αποτελεί ακόμη μία ένδειξη της αυξανόμενης συχνότητας και έντασης των ακραίων θερμικών επεισοδίων στην Ευρώπη, με θερμοκρασίες που ξεπερνούν σημαντικά τα φυσιολογικά επίπεδα για την εποχή.

• Βρετανία
• Ευρώπη
• θερμικός θόλος
• καύσωνας