Κορωνοϊός: Τα τελευταία νέα από το μέτωπο των εμβολίων – Πώς αντιδρούν στις μεταλλάξεις – Επιφυλάξεις για την AstraZeneca

Το εμβόλιο είναι χωρίς αμφιβολία το μοναδικό ισχυρό όπλο στα χέρια της επιστήμης για να μπορέσει να αντιμετωπίσει την πανδημία του κορωνοϊού. Ωστόσο, οι μεταλλάξεις που έχουν εντοπιστεί προκαλούν ανησυχία στους επιστήμονες, ενώ μαίνεται η «μάχη» της ΕΕ με τις εταιρείες που δεν μπορούν να τηρήσουν τις υποσχέσεις που είχαν δώσει αναφορικά με την ποσότητα των δόσεων.

Επιφυλάξεις για το εμβόλιο της AstraZeneca

Το εμβόλιο της AstraZeneca κατά της νόσου Covid-19, το τρίτο που εγκρίθηκε στη Γαλλία, δεν συστήνεται για τους άνω των 65 ετών, ελλείψει διαθέσιμων αυτή τη στιγμή δεδομένων σχετικά με την αποτελεσματικότητά του σε αυτήν την ηλικιακή ομάδα, σύμφωνα με τη γνωμοδότηση της Ανώτατης Αρχής Υγείας της Γαλλίας (HAS), που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα.

«Υπάρχει έλλειψη δεδομένων για τους ασθενείς άνω των 65 ετών. Αυτά τα δεδομένα θα έλθουν τις επόμενες εβδομάδες, Στο μεταξύ, εμείς συστήνουμε τη χρήση του στους κάτω των 65 ετών», δήλωσε η πρόεδρος της HAS Ντομινίκ λε Γκουλουντέκ, κατά τη διάρκεια διαδικτυακής συνέντευξης τύπου.

«Αυτή η γνωμοδότηση θα επανεξεταστεί υπό το φως των συμπληρωματικών κλινικών δεδομένων, τα οποία αναμένουμε προσεχώς», υπογράμμισε η ίδια.

Επιπλέον, στον βαθμό που το εμβόλιο αυτό είναι «πολύ εύκολο να το χειριστεί κανείς, πολύ συγκρίσιμο με εκείνο της γρίπης στη χρήση του», η HAS συστήνει ότι θα μπορούσε να χορηγηθεί «από φαρμακοποιούς και μαίες, εκτός των νοσηλευτών και γιατρών», συνέχισε η λε Γκουλουντέκ.

Το εμβόλιο της AstraZeneca μπορεί να φυλαχθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα σε κλασικά ψυγεία, σε αντίθεση με τα άλλα δύο ήδη διαθέσιμα εμβόλια, εκείνα των Pfizer/BioNTech και Moderna, που πρέπει να αποθηκεύονται σε πολύ χαμηλή θερμοκρασία (-70 βαθμούς Κελσίου για το πρώτο και -20 βαθμούς Κελσίου για το δεύτερο).

Η γνωμοδότηση της HAS πρέπει τώρα να επικυρωθεί από την κυβέρνηση. Εφόσον αυτό γίνει, κάτι που είναι πολύ πιθανό, η Γαλλία θα ενταχθεί στον κατάλογο των χωρών που δεν συστήνουν το εμβόλιο της AstraZeneca για τους πιο ηλικιωμένους, σε αντίθεση με τις συστάσεις του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (EMA). Μεταξύ των χωρών αυτών είναι η Γερμανία, η Σουηδία, η Πολωνία και η Ιταλία.

Οι γνωμοδοτήσεις τους δεν σημαίνουν ότι το εμβόλιο δεν είναι αποτελεσματικό στους πιο ηλικιωμένους, αλλά ότι δεν μπορούν να αξιολογήσουν αυτήν την αποτελεσματικότητα βάσει των τωρινών δεδομένων.

Το εμβόλιο της AstraZeneca θα χορηγηθεί στη Γαλλία σε «δύο συγκεκριμένους πληθυσμούς», σύμφωνα με την πρόεδρο της HAS. «Πρώτα, σε όλους τους επαγγελματίες υγείας και των κοινωνικό-ιατρικών υπηρεσιών, όποιος κι αν είναι ο τόπος άσκησης του επαγγέλματός τους… κυρίως διότι έχουμε ανάγκη να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή και είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένοι», εξήγησε η Ντομινίκ λε Γκουλουντέκ.

«Κατά δεύτερον, στις ηλικιακές ομάδες μεταξύ 50 και 65 ετών, αρχής γενομένης από εκείνους που παρουσιάζουν συννοσηρότητες», συμπλήρωσε.

«Ελπίζουμε σε περίπου 10 εκατομμύρια δόσεις (αυτού του εμβολίου) εντός των επόμενων 3 μηνών, κάτι που θα βοηθήσει να εμβολιάσουμε επιπλέον 5 εκατομμύρια ανθρώπους».

Μόσιαλος: Εξαιρετική αποτελεσματικότητα του ρωσικού εμβολίου «Sputnik V»

Την ίδια ώρα, πολύ θετικά είναι τα αποτελέσματα από τη χορήγηση του ρωσικού εμβολίου «Sputnik V» κατά του κορωνοϊού. Όπως αναφέρει σε ανάρτησή του ο Ηλίας Μόσιαλος, καθηγητής Πολιτικής Υγείας στο London School of Economics (LSE), δημοσιεύτηκαν σήμερα στη βρετανική ιατρική επιθεώρηση «The Lancet» τα πρώτα αποτελέσματα από τη δοκιμή φάσης ΙΙΙ του ρωσικού εμβολίου COVID-19, «Sputnik V».

Σύμφωνα με τον καθηγητή, η αποτελεσματικότητα του εμβολίου, με βάση τον αριθμό των επιβεβαιωμένων περιπτώσεων COVID-19, 21 ημέρες μετά την πρώτη δόση του εμβολίου (δηλαδή την ημέρα που θα λάμβαναν τη δεύτερη δόση), καταγράφηκε ως 91,6% (με διαστήματα εμπιστοσύνης 85,6 –95,2).

Λιγότερο αποτελεσματικό απέναντι στο νοτιοαφρικανικό στέλεχος το εμβόλιο της Pfizer

Το εμβόλιο των Pfizer-BioNTech κατά του κορωνοϊού μπορεί να είναι λιγότερο ικανό να προστατεύει από τη μόλυνση με το παραλλαγμένο νοτιοαφρικανικό στέλεχος του ιού, το οποίο έχει μια ανησυχητική μετάλλαξη, σύμφωνα με τα αποτελέσματα βρετανικής μελέτης που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα.

Τα προκαταρκτικά δεδομένα, τα οποία δεν έχουν ακόμη εξετασθεί από ομοτίμους και περιλαμβάνουν μικρό αριθμό ασθενών, υποδηλώνουν επίσης ότι μια σημαντική αναλογία ανθρώπων ηλικίας άνω των 80 ετών μπορεί να μην είναι επαρκώς προστατευμένοι από τα νέα παραλλαγμένα στελέχη του ιού μέχρι να έχουν κάνει και τις δύο δόσεις του εμβολίου, ανακοίνωσαν οι ερευνητές που ηγήθηκαν της μελέτης.

«Ιδιαίτερα ανησυχητική … είναι η εμφάνιση της μετάλλαξης E484K (που βρέθηκε στη νοτιοαφρικανική παραλλαγή), η οποία μέχρι στιγμής έχει βρεθεί μόνο σε σχετικά μικρό αριθμό ατόμων», λέει ο Ράβι Γκούπτα, καθηγητής στο Ινστιτούτο Θεραπευτικής Ανοσολογίας και Λοιμωδών Νόσων του πανεπιστημίου του Κέμπριτζ, που συνδιηύθυνε τη μελέτη.

«Η δουλειά μας δείχνει ότι το εμβόλιο είναι πιθανό να είναι λιγότερο αποτελεσματικό στην αντιμετώπιση αυτής της μετάλλαξης».

Κατά τη μελέτη, που δόθηκε στη δημοσιότητα, χρησιμοποιήθηκαν δείγματα αίματος από 26 ανθρώπους που είχαν δεχθεί την πρώτη δόση του εμβολίου της Pfizer τρεις εβδομάδες πριν για να ελεγχθεί αν το εμβόλιο θα προστάτευε από δύο παραλλαγμένα στελέχη του ιού SARS-CoV-2 -την παραλλαγή του Ηνωμένου Βασιλείου, γνωστή ως B1.1.7, και τη Νοτιοαφρικανική παραλλαγή, η οποία φέρει τη μετάλλαξη E484K.

Όταν ελέγχθηκαν τα δείγματα ορού του αίματος, όλοι εκτός από 7 από τους συμμετέχοντες είχαν επίπεδα αντισωμάτων αρκετά υψηλά για να εξουδετερώσουν τον ιό – δηλαδή να προστατεύσουν από τη μόλυνση, δήλωσαν οι ερευνητές.

Όταν ωστόσο οι επιστήμονες πρόσθεσαν όλες τις σημαντικές μεταλλάξεις που υπάρχουν στην παραλλαγή B1.1.7, διαπίστωσαν πως επηρεάζεται η αποτελεσματικότητα του εμβολίου, καθώς χρειάζονται κατά μέσο όρο διπλάσια υψηλές συγκεντρώσεις αντισωμάτων για να εξουδετερωθεί ο ιός.

Όταν προστέθηκε η μετάλλαξη E484K, απαιτούνταν ακόμη υψηλότερα επίπεδα αντισωμάτων για την εξουδετέρωση του ιού- κατά μέσο όρο χρειαζόταν να αυξηθούν στο δεκαπλάσιο, δήλωσαν οι ερευνητές.

Ο Ντέιμι Κόλιερ, ο οποίος συνδιηύθυνε την εργασία, δήλωσε πως τα ευρήματα δείχνουν πως «σημαντική αναλογία ανθρώπων ηλικίας άνω των 80 ετών μπορεί να μην έχουν αναπτύξει προστατευτικά εξουδετερωτικά αντισώματα κατά της μόλυνσης τρεις εβδομάδες μετά την πρώτη δόση του εμβολίου».

Δεδομένα από κλινικές δοκιμές, που δόθηκαν στη δημοσιότητα την περασμένη εβδομάδα για δύο άλλα εμβόλια κατά της Covid-19 -από τις Novavax και τη Johnson & Johnson-, δείχνουν επίσης πως το παραλλαγμένο στέλεχος του κορωνοϊού, που ταυτοποιήθηκε πρώτα στη Νότια Αφρική, μειώνει την ικανότητά τους να προστατεύουν από τη νόσο.

Τι λένε οι ειδικοί για τα εμβόλια

Την Τρίτη στη εκπομπή «Τάκης Χατζής DIRECT» στον Alpha, οι ειδικοί μίλησαν για τα εμβόλια και την αποτελεσματικότητά τους.

«Χτίζουμε ένα τείχος ανοσίας. Ο στόχος μας είναι μέχρι το καλοκαίρι έστω μέχρι τον Μάιο να εμβολιαστούν οι μεγάλοι και οι ευάλωτοι για να ελαττωθεί το φορτίο στο σύστημα υγείας», είπε ο καθηγητής λοιμωξιολογίας του πανεπιστημίου Πατρών, Χαράλαμπος Γώγος.

Για την ασφάλεια των εμβολίων: «Τα εμβόλια είναι ασφαλέστατα και αποτελεσματικότατα, παραπάνω απ’ ότι περιμέναμε. Δεν στηριζόμαστε πια μόνο στις κλινικές μελέτες που τελείωσαν και ήταν ασφαλείς, έχουμε εκατομμύρια δόσεις που έχουν γίνει στον αληθινό κόσμο, όχι σε επιλεγμένους ασθενείς», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Αναφορικά με το ποιο από τα εμβόλιο είναι το καλύτερο, είπε ότι «είναι όλα το ίδιο αποτελεσματικά».

Για το αν οι μεταλλάξεις μπορούν να φέρουν τρίτη δόση του εμβολίου είπε: «Αυτή τη στιγμή τα δεδομένα που έχουμε είναι ότι τα δύο υπάρχοντα εμβόλια της Pfizer και της Moderna καλύπτουν τη Βρετανική μετάλλαξη.

«Η φαρμακοβιομηχανία προσπαθεί να δημιουργήσει ένα εμβόλιο που να μπορεί να δώσει μία δράση αντιγονική που να καλύπτει τις συγκεκριμένες αλλαγές που υπάρχουν στο γονιδίωμα», ανέφερε.

Ο πρόεδρος του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου Αθανάσιος Εξαδάκτυλος μιλώντας για την περιπέτεια που είχε με τον κορωνοϊό λέγοντας ότι νόσησε ελαφρά όπως προβλέπεται για όσους έχουν κάνει μόνο την πρώτη δόση του εμβολίου της Pfizer.

«Λέγεται ότι ακόμα και αν κανείς νοσήσει την επόμενη ημέρα του εμβολιασμού, θα περιμένει να έχει μία ελαφρύτερη νόσο απ’ ότι αν δεν είχε εμβολιαστεί, σε αυτή την περίπτωση αυτό επαληθεύτηκε», είπε χαρακτηριστικά.

Ο ίδιος μάλιστα μίλησε για τη δεύτερη δόση του εμβολίου λέγοντας ότι «για τη δεύτερη δόση υπάρχει μία μικρή ασάφεια. Οι οδηγίες οι οποίες υπάρχουν από πλευράς του αμερικανικού οργανισμού των λοιμώξεων λένε ότι αν θέλετε την κάνετε ή μπορείτε να την παρατείνετε έως και 3 μήνες από την πρώτη δόση».

Επιπλέον, ο πρόεδρος του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου τόνισε ότι όσοι έχουν κάνει μπότοξ ή κάποια πλαστική επέμβαση, μπορούν να κάνουν άφοβα το εμβόλιο κατά του κορωνοϊού, καθώς δεν υπάρχουν δεδομένα που να τους το απαγορεύουν.

Γιατί δεν έρχονται στην Ελλάδα τα εμβόλια της Ρωσίας και της Κίνας

Στο «DIRECT» ήταν καλεσμένος και ο καθηγητής πολιτικής υγείας στο LSE και εκπρόσωπος της χώρας στους διεθνής οργανισμούς, Ηλίας Μόσιαλος ο οποίος αναφέρθηκε αναλυτικά στο θέμα των εμβολίων.

«Αν οι Ευρωπαίοι είχαν κινηθεί λίγο νωρίτερα αναφορικά με την έγκριση των εμβολίων, πιθανώς η Ευρώπη να είχε προλάβει να πάρει περισσότερες ποσότητες, αυτό δεν σημαίνει όπως ότι δεν έχει διασφαλίσει τις συγκεκριμένες ποσότητες».

Για την παραγωγή των εμβολίων ο καθηγητής είπε: «Σε επίπεδο ΕΕ, αυτή τη στιγμή υπάρχουν παραγγελίες που αντιστοιχούν σε 880 εκατ. πολίτες, κοντά στον διπλάσιο αριθμό των πολιτών των Ευρωπαϊκών κρατών μελών της ΕΕ για τα πέντε εμβόλια για τα οποία έχει ανακοινωθεί ότι είναι αποτελεσματικά ή σχετικώς αποτελεσματικά και έχουν γίνει παραγγελίες και για άλλα εμβόλια για τα οποία θα μάθουμε τους επόμενους μήνες. Οπότε θέμα επάρκειας δεν υπάρχει, το θέμα είναι το χρονοδιάγραμμα παράδοσης και εδώ είδαμε ότι υπήρχαν κάποιες καθυστερήσεις, κυρίως με την AstraZeneca, έγιναν μικρές διορθώσεις».

«Το σημαντικό είναι τι θα γίνει από τον Απρίλιο και μετά γιατί εκεί πρέπει να μας πουν οι εταιρείες αν θα μπορέσουν να ικανοποιήσουν τις υποχρεώσεις για το δεύτερο τρίμηνο και κυρίως μετά το τρίτο τρίμηνο», σημείωσε.

Αναφορικά με το ρωσικό και το κινεζικό εμβόλιο, ο καθηγητής εξήγησε ότι οι χώρες αυτές δεν έχουν καταθέσει τα δεδομένα στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων έτσι ώστε να τα εξετάσει και να κρίνει αν είναι ασφαλή ή όχι.

Φον Ντερ Λάιεν: Εντός του καλοκαιριού θα εμβολιάσουμε το 70% των Ευρωπαίων

H πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν, σε συνέντευξή της στην ιταλική εφημερίδα La Repubblica, η οποία δημοσιεύθηκε την Τρίτη, αναφέρεται στον εμβολιασμό των πολιτών της Ένωσης κατά του κορωνοϊού και στις καθυστερήσεις των φαρμακοβιομηχανιών. Η ιταλική εφημερίδα, ανήρτησε ήδη στην διαδικτυακή της έκδοση, τα πιο σημαντικά αποσπάσματα της συνέντευξης.

«Εντός του καλοκαιριού θα εμβολιάσουμε το 70% των ευρωπαίων»,, δήλωσε η πρόεδρος της Κομισιόν. Σε ότι αφορά την φαρμακοβιομηχανία AstraZeneca, πρόσθεσε: «περιμένουμε να αναπληρώσει τις δόσεις που έκοψε το πρώτο τρίμηνο». Υπογραμμίζει, δε, ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα μπορέσει να ελέγξει τα στοιχεία τα οποία αφορούν τα εμβόλια που παράχθηκαν στην Ευρώπη και πωλήθηκαν σε χώρες εκτός Ε.Ε., από τον Δεκέμβριο μέχρι σήμερα. «Όταν θα έχουμε στα χέρια μας τα πλήρη στοιχεία, τα οποία θα αντικαταστήσουν τις φήμες, θα επανέλθουμε στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης με την AstraZeneca και θα της ζητήσουμε να αναλάβει τις ευθύνες της», δήλωσε η Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν.

Τόνισε, επίσης, ότι «προς το παρόν δεν υπάρχει μια λογική εξήγηση για τις καθυστερήσεις» και ότι «η Ευρώπη ζητά διαφάνεια σχετικά με το τι έχει παραχθεί, τι έχει εξαχθεί και τι υπάρχει στις αποθήκες». Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θεωρεί, πάντως, ότι «με την AstraZeneca, τα χειρότερα πέρασαν και είναι σίγουρα θετικό το ότι η εταιρία έδειξε βούληση να επιταχύνει την παράδοση εμβολίων».

Παράλληλα, η Γερμανίδα επικεφαλής της Κομισιόν ανέφερε ότι μέχρι τώρα στις χώρες μέλη έχουν παραδοθεί 18 εκατομμύρια δόσεις εμβολίου, τον Φλεβάρη θα προστεθούν άλλα 33 εκατομμύρια και τον Μάρτιο άλλα 55 εκατομμύρια δόσεις. Σύμφωνα με την πρόβλεψή της, το δεύτερο τρίμηνο του έτους θα παραδοθούν, συνολικά, 300 εκατομμύρια δόσεις από τις τρεις εταιρίες που έχουν ήδη λάβει το «ελεύθερο» για το εμβόλιό τους. Αν, τέλος, οι εταιρίες Johnson &Johnson και Curevac λάβουν την αναγκαία έγκριση από τις αρμόδιες αρχές, θα προστεθούν άλλα 80 εκατομμύρια δόσεις,

«Στο τέλος θα λάβουμε 2,3 δισεκατομμύρια εμβόλια, το τριπλάσιο απ΄ ότι χρειαζόμαστε και θα μπορέσουμε και να βοηθήσουμε γειτονικές χώρες της Ένωσης», τονίζει η Φον Ντερ Λάιεν.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τέλος, υπογραμμίζει ότι χωρίς τα 2,7 δισεκατομμύρια ευρώ αρχικής επένδυσης των Βρυξελλών, οι φαρμακοβιομηχανίες θα χρειάζονταν περισσότερο χρόνο για να παράξουν και να διαθέσουν το εμβόλιο, και ότι «όλες οι εταιρίες που βρίσκονται στην αγορά, συμπεριλαμβάνονται στις παραγγελίες που έχει κάνει η Ε.Ε.».

• εμβόλια
• κορωνοϊός
• μεταλλάξεις