Ολοκληρώθηκε η Σύνοδος της Ειρήνης για την επόμενη μέρα στη Μέση Ανατολή – «Πετύχαμε το αδύνατο, τώρα αρχίζει η ανοικοδόμηση της Γάζας» είπε ο Τραμπ

«Τώρα ξεκινά η ανοικοδόμηση» της Γάζας δήλωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ χαρακτηρίζοντας «υπέροχη» τη σημερινή ημέρα για τη Μέση Ανατολή, στη Σύνοδο για τη Γάζα που φιλοξενήθηκε στην Αίγυπτο και όπου οι διεθνείς διαμεσολαβητές υπέγραψαν μια διακήρυξη για το τέλος του πολέμου στον παλαιστινιακό θύλακα.

Ο Τραμπ διαβεβαίωσε ότι στο εξής στη Μέση Ανατολή θα βασιλεύει «η ειρήνη». «Καταφέραμε μαζί αυτό που όλος ο κόσμος νόμιζε αδύνατον. Επιτέλους, έχουμε ειρήνη στη Μέση Ανατολή», είπε.

Λίγες ώρες νωρίτερα, στην Ιερουσαλήμ, όπου τον υποδέχτηκαν σαν ήρωα, ο Τραμπ κήρυξε στο ισραηλινό κοινοβούλιο «το τέλος του μακρού εφιάλτη» για το Ισραήλ και τους Παλαιστινίους, με την κατάπαυση του πυρός στη Λωρίδα της Γάζας, την απελευθέρωση των τελευταίων 20 εν ζωή ομήρων και την αποφυλάκιση περίπου 2.000 Παλαιστίνιων κρατουμένων.

Στο Σαρμ ελ Σέιχ, ο Τραμπ και ο Αιγύπτιος ομόλογός του Άμπντελ Φάταχ αλ Σίσι ήταν οι συμπρόεδροι της Συνόδου για τη Γάζα, παρουσία 31 ηγετών χωρών και διεθνών οργανισμών.

Ούτε ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, ούτε εκπρόσωποι της Χαμάς ήταν παρόντες. Ωστόσο, ο Παλαιστίνιος πρόεδρος Μαχμούντ Αμπάς πήγε στο Σαρμ ελ Σέιχ και αντάλλαξε χειραψία με τον Αμερικανό πρόεδρο.

Ο τελευταίος υποδέχτηκε τους ηγέτες στο κόκκινο χαλί, χαμογελώντας και ανταλλάσσοντας χειραψία με όλους. Μπροστά από τη μεγάλη επιγραφή «Ειρήνη 2025», ο Τραμπ ύψωσε πολλές φορές τον αντίχειρά του, μπροστά στις κάμερες, σε ένδειξη επιδοκιμασίας.

Οι μεσολαβήτριες χώρες –ΗΠΑ, Αίγυπτος, Κατάρ, Τουρκία– υπέγραψαν με την ευκαιρία αυτή μια διακήρυξη για τη Γάζα, ως εγγυήτριες της συμφωνίας που έχει ως στόχο τον τερματισμό του πολέμου. «Το έγγραφο θα περιγράφει τους κανόνες και τις διατάξεις και πολλά άλλα πράγματα» είπε ο Τραμπ, επαναλαμβάνοντας δύο φορές: «Αυτό θα κρατήσει». Δεν έδωσε όμως άλλες διευκρινίσεις.

Νωρίτερα, στην Πλατεία των Ομήρων, στο Τελ Αβίβ, εκτυλίχθηκαν σκηνές αγαλλίασης, όταν απελευθερώθηκαν οι 20 όμηροι που είχαν απαχθεί στις 7 Οκτωβρίου 2023 από τη Χαμάς. Στη Ραμάλα, στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, έκρηξη χαράς συνόδευσε την άφιξη των λεωφορείων που μετέφεραν τους εκατοντάδες Παλαιστίνιους κρατουμένους που απελευθερώθηκαν από ισραηλινές φυλακές. Άλλα λεωφορεία κατευθύνθηκαν στο Χαν Γιουνές, στη νότια Λωρίδα της Γάζας, όπου τα περίμεναν χιλιάδες άνθρωποι, κρατώντας σημαίες της Παλαιστίνης και της Χαμάς.

Νωρίτερα, στην καρδιά της Ιερουσαλήμ, κάτω από τον έντονο χειροκρότημα των βουλευτών και των επισκεπτών της Κνεσέτ, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανέβηκε στο βήμα του ισραηλινού κοινοβουλίου. Η στιγμή χαρακτηρίστηκε ήδη ως «ιστορική», όχι μόνο γιατί συνέπεσε με την απελευθέρωση των 20 ομήρων από τη Χαμάς, αλλά γιατί αποτέλεσε το επιστέγασμα μιας μακράς, αιματηρής περιόδου συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή.

«Είναι μέρα χαράς, ελπίδας και ανανεωμένης πίστης, να ευχαριστήσουμε τον Παντοδύναμο Θεό», ξεκίνησε ο Τραμπ, μέσα σε μια ατμόσφαιρα έντονης συγκίνησης. Η ομιλία του, που μεταδόθηκε ζωντανά σε όλο τον κόσμο, φέρει όλα τα χαρακτηριστικά ενός πολιτικού και ταυτόχρονα ηγετικού μηνύματος συμφιλίωσης, αναγνώρισης και στρατηγικής μεταβολής.

Η συμφωνία της απελευθέρωσης και το τέλος μιας εποχής

«Μετά από δύο έτη σκότους και αιχμαλωσίας, 20 όμηροι γύρισαν στο σπίτι τους», είπε ο Αμερικανός πρόεδρος, προκαλώντας παρατεταμένα χειροκροτήματα. Ο Τραμπ αναφέρθηκε στην απελευθέρωση των ομήρων όχι μόνο ως διπλωματική επιτυχία, αλλά ως ηθική αποκατάσταση ενός τραύματος που βασάνιζε το Ισραήλ.

«Τα όπλα έχουν σιγήσει. Ο ήλιος έχει ανατείλει σε μια καινούργια ειρήνη στη Μέση Ανατολή», συνέχισε, υπογραμμίζοντας πως το τέλος των εχθροπραξιών δεν είναι απλώς αποτέλεσμα πολιτικών συμφωνιών, αλλά καρπός πίστης, επιμονής και διεθνούς συνεργασίας.

Ο Τραμπ μίλησε για το «τέλος μιας εποχής τρομοκρατίας και θανάτου» και για την «απαρχή μιας αρμονίας για το Ισραήλ». Με φράσεις που συνδυάζουν πολιτική αποφασιστικότητα και συναισθηματικό βάθος, προανήγγειλε την είσοδο της περιοχής σε μια «χρυσή εποχή» — μια νέα φάση, όπου η ασφάλεια, η συνεργασία και η ανάπτυξη θα είναι η νέα κανονικότητα.

Η σκηνή στην Κνεσέτ: Χειροκροτήματα, συγκίνηση και αναφορές στον Νετανιάχου

Η ομιλία του Τραμπ ξεκίνησε σε μια κατάμεστη αίθουσα. Οι βουλευτές, πολλοί από τους οποίους κρατούσαν μικρές σημαίες του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών, σηκώθηκαν όρθιοι για να τον υποδεχθούν. Στην πρώτη σειρά, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο στενότερος ίσως πολιτικός του σύμμαχος στη Μέση Ανατολή, παρακολουθούσε συγκινημένος.

«Δεν είναι ο πιο εύκολος άνθρωπος ο Νετανιάχου για να κάνεις συμφωνία», είπε χαμογελώντας ο Τραμπ, προκαλώντας γέλια και χειροκροτήματα. Αμέσως μετά, στράφηκε προς τον Ισραηλινό ηγέτη: «Μπίμπι, παρακαλώ, σήκω όρθιος». Το ακροατήριο ξέσπασε σε παρατεταμένο χειροκρότημα, καθώς ο Νετανιάχου σηκώθηκε και χαιρέτισε τον Αμερικανό πρόεδρο. «Σε ευχαριστώ πάρα πολύ, Μπίμπι, φοβερή δουλειά», πρόσθεσε ο Τραμπ.

Ήταν μια στιγμή πολιτικής συμβολικής δύναμης: δύο ηγέτες, οι οποίοι μετρούν χρόνια στενής συνεργασίας, στεκόντουσαν πλάι-πλάι σε μια στιγμή που μπορεί να μείνει στην ιστορία ως η απαρχή ενός νέου κεφαλαίου στις αμερικανοϊσραηλινές σχέσεις.

Η ευγνωμοσύνη προς τις αραβικές χώρες και η νέα περιφερειακή ισορροπία

«Θέλω να ευχαριστήσω τις αραβικές χώρες για τη συνδρομή τους στην επίτευξη συμφωνίας με τη Χαμάς», δήλωσε ο Τραμπ, επιβεβαιώνοντας ότι η νέα εποχή που ευαγγελίζεται δεν περιορίζεται στο Ισραήλ.

Η αναφορά αυτή δεν ήταν τυχαία. Ο Αμερικανός πρόεδρος ήθελε να υπογραμμίσει πως η απελευθέρωση των ομήρων, και ευρύτερα η εκεχειρία, δεν προήλθαν μόνο από πίεση ή ισχύ, αλλά και από μια πρωτοφανή συνεργασία ανάμεσα σε κράτη που, μέχρι πρόσφατα, βρίσκονταν σε ιστορική αντιπαλότητα.

«Όλα αρχίζουν να αλλάζουν προς το καλύτερο από αυτή τη χρονική στιγμή», τόνισε, αποδίδοντας εύσημα στον ειδικό απεσταλμένο του στη Μέση Ανατολή, Στιβ Γουίτκοφ: «Είναι πολύ ωραίος τύπος, όλοι τον αγαπούν, τον σέβονται».

Η φράση αυτή, αν και ειπωμένη με το γνώριμο χιούμορ του Τραμπ, κρύβει μια στρατηγική σημασία: αναγνώριση της διπλωματικής ομάδας που διαπραγματεύτηκε μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας και έφερε ειρήνη εκεί που επικρατούσε το χάος.

Μικρά επεισόδια και ανθρώπινες στιγμές

Κατά τη διάρκεια της ομιλίας, η ένταση ανέβηκε για λίγο όταν ένας βουλευτής διακόπηκε από την ασφάλεια και αποβλήθηκε από την αίθουσα. Ο Τραμπ, χωρίς να χάσει την ψυχραιμία του, σχολίασε: «Αυτό ήταν πολύ αποτελεσματικό», προκαλώντας χαμόγελα στο ακροατήριο.

Λίγο αργότερα, έκανε μια συγκινητική αναφορά στην κόρη του, Ιβάνκα Τραμπ: «Αγαπά το Ισραήλ», είπε. «Πιστεύω ότι η κόρη μου με τον γαμπρό μου είναι πολύ ευτυχισμένοι. Αν δεν είναι, θα έχουμε πρόβλημα», πρόσθεσε, προκαλώντας ξανά γέλια.

Η παρουσία της οικογένειας Τραμπ στη Μέση Ανατολή έχει πάντοτε έναν ιδιαίτερο συμβολισμό. Η Ιβάνκα και ο σύζυγός της, Τζάρεντ Κούσνερ, είχαν καθοριστικό ρόλο στις Συμφωνίες του Αβραάμ, που αποτέλεσαν τη βάση για την εξομάλυνση των σχέσεων Ισραήλ–αραβικών κρατών.

Ο Μάρκο Ρούμπιο και η «νέα διπλωματία» των ΗΠΑ

Ο Αμερικανός πρόεδρος έκανε και μια αναπάντεχη αναφορά στον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, λέγοντας πως «θα μείνει στην ιστορία ως ο καλύτερος υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ».

Η φράση αυτή προκάλεσε έκπληξη σε πολλούς, καθώς ο Τραμπ σπάνια δίνει τόσο απλόχερα δημόσια εύσημα. Ωστόσο, αποτυπώνει την πίστη του σε μια εξωτερική πολιτική που συνδυάζει αποφασιστικότητα και «αμερικανικό πραγματισμό», όπως την αποκάλεσε ο ίδιος.

«Θέλω να σταματώ τους πολέμους» – Ο πρόεδρος της αποτροπής

Η ομιλία πήρε συγκινητική τροπή όταν ο Τραμπ δήλωσε: «Θέλω να σταματάω τους πολέμους και φαίνεται ότι λειτουργεί αυτό. Οκτώ πόλεμοι ολοκληρώθηκαν επί της προεδρίας μου. Αισθάνομαι υπέροχα όταν λέω τη φράση “οι όμηροι είναι πίσω”».

Το ακροατήριο σηκώθηκε όρθιο, χειροκροτώντας. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ συνέχισε: «Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι πάντα δίπλα στο Ισραήλ και ποτέ δεν ξεχνούν».

Η φράση αυτή συνοψίζει τη στρατηγική πυξίδα της αμερικανικής πολιτικής στη Μέση Ανατολή: ισχυρή υποστήριξη προς το Ισραήλ, αλλά και προώθηση μιας ισορροπημένης ειρήνης με τους Παλαιστίνιους.

«Ο εφιάλτης του πολέμου λαμβάνει τέλος»

Σε μια από τις πιο ηχηρές στιγμές της ομιλίας του, ο Τραμπ υπογράμμισε: «Ο μακρύς εφιάλτης του πολέμου λαμβάνει τέλος και για τους Ισραηλινούς και για τους Παλαιστίνιους».

Η φράση αυτή προκάλεσε κύμα συγκίνησης. Ήταν η πρώτη φορά που ο Αμερικανός πρόεδρος αναφέρθηκε με τόση σαφήνεια και στα δύο έθνη, ως ίσους αποδέκτες της ειρήνης. Ήταν ένα μήνυμα συμφιλίωσης, που φάνηκε να συγκινεί ακόμα και τους πιο σκεπτικιστές μέσα στην αίθουσα.

Η αναφορά στην αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση κατά του Ιράν 

Ο Τραμπ επιβεβαίωσε δημόσια ότι η αμερικανική επιχείρηση κατά των ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην αλλαγή των δεδομένων στη Μέση Ανατολή.

«Αν δεν χτυπούσαμε τα πυρηνικά των Ιρανών, δεν θα είχαμε σήμερα αυτή τη συμφωνία», δήλωσε, ευχαριστώντας δημόσια τον αρχηγό των αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων, πτέραρχο Νταν Κέιν.

«Είναι ένας πραγματικός στρατηγός, όχι στρατηγός της τηλεόρασης», πρόσθεσε, με εμφανή διάθεση να διαφοροποιηθεί από τις πολιτικοποιημένες στρατιωτικές φιγούρες του παρελθόντος. «Με αυτή την επιχείρηση αφαιρέσαμε ένα μεγάλο σύννεφο πάνω από τη Μέση Ανατολή και από το Ισραήλ».

Η δήλωση αυτή θεωρείται κομβική, καθώς αποτελεί την πρώτη επίσημη παραδοχή ότι οι ΗΠΑ προχώρησαν σε προληπτικό πλήγμα εναντίον του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, με στόχο να αποτρέψουν έναν νέο πόλεμο.

Η Κνεσέτ όρθια: πολιτικό μήνυμα με ιστορική βαρύτητα

Καθ’ όλη τη διάρκεια της ομιλίας, η ατμόσφαιρα στην Κνεσέτ ήταν ηλεκτρισμένη. Οι βουλευτές σηκώνονταν διαρκώς όρθιοι, άλλοτε για να χειροκροτήσουν και άλλοτε για να επευφημήσουν.

Πολλοί φώναζαν το προσωνύμιο του πρωθυπουργού: «Μπίμπι! Μπίμπι!» — μια σπάνια στιγμή λαϊκής εκδήλωσης μέσα στην ίδια την έδρα του κοινοβουλίου.

«Η ειρήνη είναι δύσκολη, αλλά αξίζει κάθε προσπάθεια. Ο κόσμος βλέπει. Ο κόσμος αλλάζει. Και σήμερα, εδώ, στο Ισραήλ, βλέπουμε την αρχή αυτού του νέου κόσμου».

«Το τέλος του πολέμου είναι ευκαιρία για τους Παλαιστίνιους να φύγουν από το μονοπάτι της βίας και της τρομοκρατίας», είπε ο Τραμπ. «Ευχαριστώ τα αραβικά κράτη που θα βοηθήσουν στην ανακοιδόμηση της Γάζας. Πιστεύω ότι θα υπάρξει ανοικοδόμηση της Γάζας», υπογράμμισε ο Τραμπ, ενώ απευθυνόμενος στον Νετανιάχου είπε «Μπίμπι, είναι καλό και για το Ισραήλ να γίνει αυτό».

«Αντί να χτίζουμε κτίρια και οχυρά, πρέπει να χτίζουμε σπίτια και υποδομές», υπογράμμισε ο Τραμπ, αναφερόμενος στο τέλος του πολέμου στη Γάζα αλλά και στις συμφωνίες του Αβραάμ.

«Είμαι καλός στο να κάνω συμφωνίες», τόνισε ο Τραμπ και επισήμανε: «Θέλουμε να ζήσουμε εν ειρήνη, δεν θέλουμε απειλές». «Εμείς είμαστε έτοιμοι όποτε είστε και εσείς», είπε αναφερόμενος στο Ιράν. «Θα πρέπει να έχουμε ένα κοινό μέλλον». «Είμαι περήφανος που είμαι ο καλύτερος φίλος που είχε ποτέ το Ισραήλ».

• Σαρμ Ελ Σέιχ