Ντόναλντ Τραμπ: 7 δισ. δολάρια για τη Γάζα από εννέα χώρες – «Θα μάθουμε για το Ιράν σε περίπου 10 μέρες»

Με τη συμμετοχή εκπροσώπων από περισσότερες από 40 χώρες και παρατηρητών από άλλες δώδεκα, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, εγκαινίασε στην Ουάσινγκτον το νέο Συμβούλιο Ειρήνης, στο πλαίσιο του 20 σημείων ειρηνευτικού σχεδίου του για τη Γάζα, εκφράζοντας ανοιχτή απειλή προς την Τεχεράνη. Το εγχείρημα φιλοδοξεί να αποτελέσει καταλύτη για μόνιμη ειρήνη στη Μέση Ανατολή, την ώρα που η κατάπαυση του πυρός παραμένει εύθραυστη και οι διεθνείς ισορροπίες δοκιμάζονται.

Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκονται ο αφοπλισμός της Χαμάς, η σταδιακή απόσυρση των ισραηλινών στρατευμάτων, η δημιουργία ενός πολυεθνικού μηχανισμού σταθεροποίησης και, κυρίως, η χρηματοδότηση της ανοικοδόμησης της Γάζας, η οποία εκτιμάται ότι θα απαιτήσει περίπου 70 δισεκατομμύρια δολάρια.

Δεσμεύσεις άνω των 17 δισ. δολαρίων – Το χρηματοδοτικό παζλ

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι εννέα χώρες έχουν ήδη δεσμευθεί να διαθέσουν περισσότερα από 7 δισεκατομμύρια δολάρια για την ανασυγκρότηση. Πρόκειται για το Καζακστάν, το Αζερμπαϊτζάν, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μαρόκο, το Μπαχρέιν, το Κατάρ, τη Σαουδική Αραβία, το Ουζμπεκιστάν και το Κουβέιτ.

Παράλληλα, οι ΗΠΑ δεσμεύονται να συνεισφέρουν 10 δισεκατομμύρια δολάρια, χωρίς ωστόσο να αποσαφηνίζεται ακόμη το ακριβές πλαίσιο αξιοποίησης των πόρων. Το Γραφείο Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων του ΟΗΕ φέρεται να συγκεντρώνει επιπλέον 2 δισεκατομμύρια δολάρια για άμεση ανθρωπιστική υποστήριξη.

Συνολικά, οι μέχρι στιγμής δεσμεύσεις υπολείπονται σημαντικά των αναγκών, στοιχείο που καταδεικνύει ότι το χρηματοδοτικό σκέλος θα αποτελέσει κρίσιμο τεστ αξιοπιστίας.

Διεθνείς δυνάμεις σταθεροποίησης και ρόλος της περιοχής

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη δημιουργία πολυεθνικής δύναμης σταθεροποίησης και αστυνόμευσης. Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ υποστήριξε ότι η Αίγυπτος και η Ιορδανία παρέχουν «πολύ σημαντική βοήθεια», συμπεριλαμβανομένης εκπαίδευσης και υποστήριξης για τη συγκρότηση αξιόπιστης παλαιστινιακής αστυνομικής δύναμης.

Ωστόσο, δεν δόθηκαν συγκεκριμένα στοιχεία για τον αριθμό στρατευμάτων που θα αναπτυχθούν ή για το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης, αφήνοντας ανοιχτά ερωτήματα για την επιχειρησιακή δομή και τη νομιμοποιητική βάση του εγχειρήματος.

Φιλοδοξίες, Νόμπελ και… σπόντες

Κατά την εναρκτήρια ομιλία του, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ επανέλαβε ότι το εγχείρημα είναι «απλό στη διατύπωση αλλά δύσκολο στην πράξη»: ειρήνη. Δεν παρέλειψε να αναφερθεί, με δόση πικρίας, στο γεγονός ότι δεν έχει τιμηθεί με Νόμπελ Ειρήνης, σημειώνοντας ότι παραμένει προσηλωμένος «στο να σώζει ζωές».

Η Νορβηγία θα φιλοξενήσει ειδική εκδήλωση του Συμβουλίου, ενώ η Ιαπωνία θα οργανώσει συνάντηση συγκέντρωσης πόρων για τις χώρες της περιοχής. Προσκλήσεις έχουν απευθυνθεί και προς την Κίνα και τη Ρωσία, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει επιβεβαιωθεί η συμμετοχή τους.

Στην αίθουσα βρέθηκε και ο πρόεδρος της FIFA, Τζιάνι Ινφαντίνο, με τον Αμερικανό πρόεδρο να σχολιάζει σκωπτικά ότι «είναι αρχηγός του ποδοσφαίρου», προκαλώντας χαμόγελα.

Μήνυμα προς το Ιράν: «Δεν μπορούν να αποκτήσουν πυρηνικό όπλο»

Ιδιαίτερη βαρύτητα είχαν οι αναφορές του στο Ιράν. Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ έκανε λόγο για «καλές» συνομιλίες με την Τεχεράνη, αφήνοντας ωστόσο σαφές μήνυμα ότι η αμερικανική θέση παραμένει αμετακίνητη.

«Πρέπει να πετύχουμε μια ουσιαστική συμφωνία, διαφορετικά θα συμβούν άσχημα πράγματα», τόνισε, σημειώνοντας ότι «θα μάθουμε για το Ιράν σε περίπου 10 ημέρες».

Όπως υπογράμμισε, «δεν μπορεί να υπάρξει ειρήνη στη Μέση Ανατολή αν διαθέτουν πυρηνικό όπλο». Η θέση αυτή, είπε, έχει καταστεί σαφής προς την ιρανική πλευρά «με πολύ έντονο τρόπο».

Η Ουάσιγκτον επιχειρεί να συνδέσει την προσπάθεια σταθεροποίησης της Γάζας με μια ευρύτερη γεωπολιτική εξίσωση στην περιοχή, όπου η ασφάλεια, η αποτροπή πυρηνικής κλιμάκωσης και η οικονομική ανοικοδόμηση αντιμετωπίζονται ως αλληλένδετοι παράγοντες.

Σκεπτικισμός και παρατηρητές

Περισσότερες από 40 χώρες και η Ευρωπαϊκή Ένωση επιβεβαίωσαν τη συμμετοχή τους. Ωστόσο, κράτη όπως η Γερμανία, η Ιταλία, η Σουηδία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ελλάδα συμμετέχουν ως παρατηρητές, χωρίς να έχουν ενταχθεί επισήμως στο Συμβούλιο.

Η διευρυμένη φιλοδοξία του σχεδίου έχει προκαλέσει ανησυχίες ότι το Συμβούλιο Ειρήνης ενδέχεται να λειτουργήσει ως παράλληλος μηχανισμός έναντι του Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών. Ο ίδιος ο Πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε ότι ελπίζει το νέο σχήμα να «ωθήσει τον ΟΗΕ να αναλάβει δράση», υπογραμμίζοντας πως ο διεθνής οργανισμός «έχει μεγάλο δυναμικό που δεν έχει αξιοποιηθεί».

Ένα στοίχημα με παγκόσμιες προεκτάσεις

Το Συμβούλιο Ειρήνης δεν περιορίζεται, πλέον, στη Γάζα. Σύμφωνα με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ, η πρωτοβουλία φιλοδοξεί να συμβάλει στην επίλυση συγκρούσεων και σε άλλες περιοχές του πλανήτη. Το αν θα εξελιχθεί σε ουσιαστικό εργαλείο σταθερότητας ή σε ακόμη ένα φιλόδοξο αλλά ασαφές διεθνές σχήμα, θα κριθεί από την ταχύτητα υλοποίησης, τη διαφάνεια των πόρων και τη συμμετοχή των μεγάλων δυνάμεων.

• Ντόναλντ Τραμπ