Μαρ-α-Λάγκο: Τραμπ, Ζελένσκι και Πούτιν… εξ αποστάσεως, σε διπλωματικό μπρα-ντε-φερ – «Νιώθω αισιόδοξος, η συμφωνία ίσως “κλείσει”»

Το τηλεφώνημα Τραμπ–Πούτιν, λίγη ώρα πριν από τη συνάντηση του Αμερικανού προέδρου με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι στη Φλόριντα, δεν είναι απλή λεπτομέρεια πρωτοκόλλου. Είναι μια χειρονομία ισχύος, μια σκηνοθετημένη προεισαγωγή που δείχνει τη νέα ιεραρχία του τραπεζιού: ο Πούτιν πρώτα, ο Ζελένσκι μετά. Και το γεγονός ότι ο Τραμπ έσπευσε να χαρακτηρίσει τη συνομιλία «καλή και παραγωγική» ενισχύει την αίσθηση ότι η αμερικανική διπλωματία επιστρέφει στη λογική του “μεγάλου παζαριού”.

Αν η σκηνή θυμίζει κάτι, είναι μια νέα Γιάλτα —όχι στις αίθουσες της Κριμαίας, αλλά στη χρυσοποίκιλτη τραπεζαρία του Μαρ-α-Λάγκο, όπου η διεθνής ισορροπία παίζεται σαν τηλεοπτικό θέαμα. Όπως τότε, έτσι και τώρα, οι «μεγάλοι» σχεδιάζουν την ειρήνη πάνω από τα κεφάλια των μικρότερων.

Ο Ζελένσκι σε λεπτή ισορροπία

Στην ατζέντα του Ουκρανού προέδρου βρίσκονται εγγυήσεις ασφαλείας, οικονομική στήριξη και, φυσικά, τα εδαφικά ζητήματα. Η Μόσχα επιμένει σε αναγνώριση εδαφικών κερδών και στην αποκήρυξη του ΝΑΤΟ, ενώ το Κίεβο προσπαθεί να παγώσει τον χάρτη στα τωρινά όρια.
Η Ουάσιγκτον έχει προτείνει μια «οικονομική ζώνη συμβιβασμού» στο Ντονμπάς —μια φόρμουλα ασαφής, αλλά πολιτικά χρήσιμη, που επιτρέπει και στις δύο πλευρές να δηλώσουν νίκη.

Ο Ζελένσκι ανησυχεί, όπως και οι Ευρωπαίοι, ότι ο Τραμπ θα μπορούσε να “πουλήσει” την Ουκρανία στο όνομα μιας «γρήγορης ειρήνης» και να αφήσει την Ευρώπη να επωμιστεί το κόστος της ανοικοδόμησης. Άλλωστε, η Ρωσία εξακολουθεί να ελέγχει το 12% της ουκρανικής επικράτειας, συμπεριλαμβανομένου του 90% του Ντονμπάς.

Ο Λαβρόφ «δείχνει» την Ευρώπη ως εμπόδιο

Την ίδια ώρα, ο Σεργκέι Λαβρόφ ανεβάζει τους τόνους, χαρακτηρίζοντας την ΕΕ «κύριο εμπόδιο για την ειρήνη» και προειδοποιώντας ότι τυχόν ευρωπαϊκή στρατιωτική παρουσία στην Ουκρανία θα θεωρηθεί νόμιμος στόχος. Είναι η γνώριμη τακτική της Μόσχας: να μετατρέπει την ευρωπαϊκή στήριξη προς το Κίεβο από «αμυντική βοήθεια» σε «πράξη πολέμου», επιχειρώντας να διασπάσει το ευρωπαϊκό μέτωπο.

Κι έτσι, όσο ο Τραμπ συνδιαμορφώνει το πλαίσιο από το Μαρ-α-Λάγκο, ο Λαβρόφ κατοχυρώνει το αφήγημα της ρωσικής νομιμοποίησης —ότι η Ευρώπη είναι ο ταραχοποιός, όχι η Ρωσία.

Ποιος λείπει από το τραπέζι

Η πραγματική ίντριγκα είναι ποιος δεν συμμετέχει. Η Ευρώπη εμφανίζεται περισσότερο ως παρατηρητής και χρηματοδότης, παρά ως συνδιαμορφωτής. Ο Λαβρόφ εκμεταλλεύεται αυτή την απουσία για να επιβάλει τον όρο ότι η ΕΕ πρέπει να «πειθαρχήσει» στις μεγάλες δυνάμεις.
Η εικόνα θυμίζει μια Σάικς–Πικό χωρίς χάρτες: όχι διαμελισμό εδαφών, αλλά διαμοιρασμό ρόλων και επιρροής.

Οι δηλώσεις Τραμπ: «Νιώθω αισιόδοξος»

«Πρέπει να γίνει σήμερα η συμφωνία. Και οι δύο πρόεδροι θέλουν το τέλος του πολέμου, και θα γίνει», δήλωσε ο Ντόναλντ Τραμπ, προσθέτοντας:
«Έχω τελειώσει οκτώ πολέμους, αλλά αυτός είναι ο δυσκολότερος από όλους. Νιώθω πως οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν φερθεί πραγματικά υπέροχα και θέλουν ειρήνη».

Το ύφος παραμένει χαρακτηριστικό: προεδρική αυτοαναφορικότητα, επιχειρηματικό branding και διπλωματία ως επικοινωνιακό event. Το Μαρ-α-Λάγκο μετατρέπεται σε σκηνή, η ειρήνη σε αφήγηση – κι η ισορροπία του κόσμου σε προϊόν που διαπραγματεύεται μπροστά στις κάμερες.

Εν κατακλείδι

Το τηλεφώνημα Τραμπ–Πούτιν πριν από τη συνάντηση με Ζελένσκι δεν είναι τυχαίο. Είναι ένα μήνυμα για το ποιος χαράσσει τη γραμμή και ποιοι απλώς καλούνται να την αποδεχτούν ή να τη «διαπραγματευτούν».

• Βλαντιμίρ Πούτιν
• Βολοντίμιρ Ζελένσκι
• Ντόναλντ Τραμπ