Μάρτι: “Λάθος του ICTY η καταστροφή των αποδείξεων”

Ο ειδικός εισηγητής του Συμβουλίου της Ευρώπης, Ντικ Μάρτι, δήλωσε ότι δεν κατηγορεί το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης για την πρώην Γιουγκοσλαβία (ICTY) για συνομωσία, αλλά θεωρεί ότι το δικαστήριο έκανε λάθος καταστρέφοντας τα αποδεικτικά στοιχεία από τις έρευνες για το εμπόριο ανθρώπινων οργάνων, που είχαν διεξαχθεί στην περιοχή Ρίπα, κοντά στο Μπούρελ στη βόρεια Αλβανία.

“Οπωσδήποτε δεν είναι φυσιολογική διαδικασία που ακολουθεί ένα δικαστήριο. Όταν συλλέγεις αποδείξεις και θεωρείς ότι δεν είναι επαρκείς ή ότι δεν έχεις την αρμοδιότητα να συνεχίσεις την έρευνα, δεν καταστρέφεις τα αποδεικτικά στοιχεία, αν μάλιστα δεν έχουν παραγραφεί τα αδικήματα. Οι αποδείξεις φυλάσσονται, επειδή κάποια στιγμή μπορεί να εμφανιστούν νέες που μπορεί να προσδώσουν διαφορετική σημασία στις παλαιότερες”, τόνισε ο κ. Μάρτι σε δηλώσεις του στο περιοδικό ΝΙΝ του Βελιγραδίου.

“Συνεπώς, δεν κατηγορώ το ICTY για συνομωσία, νομίζω ότι έκανε λάθος”, υπογράμμισε ο ειδικός εισηγητής του ΣτΕ, ο οποίος συνέταξε την έκθεση για το εμπόριο ανθρώπινων οργάνων, βάσει της οποίας η Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης υιοθέτησε χθες ψήφισμα, με το οποίο ζητεί από τη διεθνή κοινότητα, τις αρχές του Βελιγραδίου, της Πρίστινας και των Τιράνων να λάβουν μέτρα για τη διαλεύκανση της υπόθεσης και άλλων εγκλημάτων που διαπράχθηκαν στη διάρκεια των συγκρούσεων στο Κόσοβο και την περίοδο που ακολούθησε.

Ο κ. Μάρτι είπε ότι με βάση τα ευρήματα της έκθεσής του πρέπει να ξεκινήσει έρευνα. “Δεν έχω αρμοδιότητες ανακριτή ή δημόσιου κατήγορου. Το έργο μου συνδέεται με την πολιτική δραστηριότητα ενός οργανισμού που υπερασπίζεται τα ανθρώπινα δικαιώματα. Οπότε, η έκθεση δεν είναι κατηγορητήριο, αλλά μία συλλογή ευρημάτων, με βάση τα οποία τα αρμόδια όργανα θα πρέπει να ξεκινήσουν έρευνα. Τώρα, αν με ρωτάτε ως πρώην ανακριτή ή εισαγγελέα, θα πω ότι με βάση τις καταθέσεις και τα στοιχεία που συλλέξαμε, θα έπρεπε εδώ και καιρό να έχει αρχίσει η έρευνα”, είπε.

Σε ερώτηση γιατί στην έκθεσή του δεν κατονομάζει τις πηγές του, ο Ελβετός γερουσιαστής τόνισε ότι οι μάρτυρες έθεσαν σε κίνδυνο τις ζωές τους και ακόμη δεν έχουν λάβει εγγυήσεις ότι θα παραμείνουν προστατευμένοι.

«Πρώτα, θα ήθελα να υπενθυμίσω ότι υπάρχει μία σειρά εκθέσεων που έχουν ετοιμάσει υπηρεσίες πληροφοριών διαφορετικών χωρών, το FBI των ΗΠΑ, η βρετανική M16, η ιταλική SISMI, η γερμανική BND και άλλες. Είναι μελέτες για τα εγκλήματα. Και οφείλονται στους μάρτυρές μας. Διακινδύνευσαν τις ζωές τους», ανέφερε ο κ. Μάρτι.

Ο ειδικός εισηγητής του ΣτΕ σημείωσε ότι «στο Κόσοβο, προς το παρόν δεν έχει υπάρχει νόμος για την προστασία μαρτύρων και ότι στη διάρκεια της δίκης των αδερφών Χαραντινάι, κανένας από τους 40 μάρτυρες που μίλησαν με τους ανακριτές δεν κατέθεσε στη δίκη και ότι ορισμένοι δολοφονήθηκαν».

“Οι μάρτυρες θα μιλήσουν, όταν θα λάβουν τις εγγυήσεις ότι θα έχουν την απαραίτητη προστασία όχι μόνο κατά τη διάρκεια της δίκης, αλλά και μετά”, τόνισε.

Στο ψήφισμα που υιοθετήθηκε χθες ζητείται και η υιοθέτηση ενός αποτελεσματικού προγράμματος, για την προστασία εκείνων που, στο πλαίσιο της έρευνας του κ. Μάρτι, κατέθεσαν αποκαλυπτικά στοιχεία.