Μέση Ανατολή: Iσραηλινό F-16 χτύπησε η Τεχεράνη – Μυστήριο γύρω από τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ μετά το Νορούζ, τι εξετάζουν CIA και Μοσάντ

Νέο επεισόδιο στη σύγκρουση Ιράν – Ισραήλ καταγράφηκε το πρωί του Σαββάτου, με την Τεχεράνη να υποστηρίζει ότι έπληξε ισραηλινό μαχητικό αεροσκάφος που πετούσε στον ιρανικό εναέριο χώρο, την ώρα που το Ισραήλ διαψεύδει ότι υπήρξε ζημιά στο αεροσκάφος. Σύμφωνα με ιρανικά και διεθνή μέσα, πρόκειται για το τρίτο παρόμοιο περιστατικό που επικαλείται η ιρανική πλευρά από την έναρξη του πολέμου.

Το ιρανικό πρακτορείο IRNA, επικαλούμενο τους Φρουρούς της Επανάστασης, μετέδωσε ότι οι ιρανικές δυνάμεις χτύπησαν ένα ισραηλινό αεροσκάφος κατά τη διάρκεια επιχείρησης στον ουρανό του Ιράν. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει ανεξάρτητη επιβεβαίωση ότι το αεροσκάφος υπέστη πραγματικό πλήγμα ή καταστροφή.

Μέση Ανατολή: Νέο κύμα ισραηλινών πληγμάτων σε Ιράν και Λίβανο – Στοχευμένες πυραυλικές επιθέσεις από την Τεχεράνη

Από την πλευρά του, ο ισραηλινός στρατός αναγνώρισε ότι ένα από τα μαχητικά του δέχθηκε αντιαεροπορικά πυρά ενώ επιχειρούσε στον ιρανικό εναέριο χώρο, αλλά ξεκαθάρισε ότι το αεροσκάφος εντόπισε εγκαίρως την απειλή, δεν υπέστη ζημιές και ολοκλήρωσε την αποστολή του κανονικά.

Η υπόθεση εντάσσεται στο ευρύτερο κλίμα έντονης στρατιωτικής κλιμάκωσης, καθώς η σύγκρουση έχει ήδη περάσει στην τέταρτη εβδομάδα, με συνεχείς αεροπορικές επιδρομές, πυραυλικά πλήγματα και αλληλοκατηγορίες για τις πραγματικές απώλειες κάθε πλευράς.

Σύμφωνα με ιρανικούς ισχυρισμούς, οι αμυντικές δυνάμεις της χώρας έχουν πλήξει περισσότερα από 200 εναέρια μέσα από την αρχή του πολέμου, ανάμεσά τους drones, πυραύλους κρουζ, αεροσκάφη ανεφοδιασμού και μαχητικά. Ο συγκεκριμένος αριθμός, πάντως, δεν έχει επιβεβαιωθεί από ανεξάρτητες πηγές και αντιμετωπίζεται ως ισχυρισμός της ιρανικής πλευράς.

Στο επίκεντρο των αμερικανικών και ισραηλινών υπηρεσιών πληροφοριών βρέθηκε την Παρασκευή ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, με αφορμή το Νορούζ, καθώς αναμενόταν να απευθύνει το παραδοσιακό πρωτοχρονιάτικο μήνυμα. Ωστόσο, αντί για δημόσια εμφάνιση ή βιντεοσκοπημένη παρέμβαση, δόθηκε στη δημοσιότητα μόνο ένα γραπτό μήνυμα, γεγονός που αναζωπύρωσε τα ερωτήματα για την κατάσταση της υγείας του, την τοποθεσία όπου βρίσκεται και τον βαθμό στον οποίο ασκεί πραγματικά την εξουσία στην Τεχεράνη.

Σύμφωνα με το Axios, η περιορισμένη δημόσια παρουσία του θεωρείται εν μέρει αναμενόμενη, καθώς το Ισραήλ έχει καταστήσει σαφές ότι αποτελεί βασικό στόχο. Την ίδια ώρα, ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ είχε υποστηρίξει τις προηγούμενες ημέρες ότι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ τραυματίστηκε σοβαρά στην επίθεση κατά την οποία σκοτώθηκε ο πατέρας του, χωρίς πάντως να υπάρχει δημόσια ανεξάρτητη επιβεβαίωση για την ακριβή κατάστασή του.

Το αμερικανικό μέσο αναφέρει επίσης ότι ΗΠΑ και Ισραήλ έχουν ενδείξεις πως ο νέος ανώτατος ηγέτης παραμένει εν ζωή, καθώς Ιρανοί αξιωματούχοι επιχείρησαν να κανονίσουν δια ζώσης επαφές μαζί του, χωρίς όμως αυτές να καταστούν εφικτές λόγω των αυξημένων μέτρων ασφαλείας. Παράλληλα, σύμφωνα με αξιωματούχους που επικαλείται το Axios, εξακολουθεί να υπάρχει αβεβαιότητα για το αν είναι πράγματι εκείνος που λαμβάνει τις κεντρικές αποφάσεις για τη διαχείριση του πολέμου.

Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ αναδείχθηκε στη θέση του ανώτατου ηγέτη μετά τον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ στις αρχές Μαρτίου, ενώ η πρώτη του δημόσια αντίδραση μετά την ανάληψη των καθηκόντων του είχε περιοριστεί επίσης σε γραπτό μήνυμα. Το Reuters έχει μεταδώσει ότι στις 20 Μαρτίου εκδόθηκε νέο μήνυμα για το περσικό νέο έτος μέσω Telegram, όμως η απουσία εικόνας ή βίντεο συνέχισε να τροφοδοτεί τη συζήτηση για την πραγματική του κατάσταση.

Σύμφωνα με το Axios, αλλά και μετέπειτα αναφορές διεθνών μέσων, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών προσπαθούν να χαρτογραφήσουν ποιος κρατά στην πράξη τα ηνία στην Τεχεράνη, ειδικά μετά και τη δολοφονία του Αλί Λαριτζανί, ο οποίος φερόταν να είχε αναλάβει ενδιάμεσο, de facto ρόλο ηγεσίας μετά τον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ.

Σε κεκλεισμένων των θυρών ενημέρωση στο Κογκρέσο, ο διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ και ο επικεφαλής της Υπηρεσίας Πληροφοριών Άμυνας στρατηγός Τζέιμς Άνταμς εκτίμησαν ότι το ιρανικό καθεστώς αντιμετωπίζει σοβαρή κρίση στη δομή διοίκησης και ελέγχου, χωρίς ωστόσο να υπάρχουν μέχρι στιγμής ενδείξεις άμεσης κατάρρευσης.

Αναλυτές εκτιμούν ότι, ακόμη κι αν δεν υπάρχουν αποδείξεις πως ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ αδυνατεί να ασκήσει τα καθήκοντά του, το πέπλο μυστικότητας γύρω από τις κινήσεις και τις δημόσιες εμφανίσεις του ενισχύει την αίσθηση ότι η ιρανική ηγεσία λειτουργεί αυτή τη στιγμή υπό ακραία πίεση και σε συνθήκες βαθιάς ανασφάλειας.

Σχέδια για έλεγχο των πυρηνικών υλικών της Τεχεράνης εξετάζει η Ουάσινγκτον

Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται να επεξεργάζεται σενάρια και εναλλακτικές για τη διασφάλιση ή ακόμη και την απόσπαση των πυρηνικών υλικών του Ιράν, σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε το CBS News, την ώρα που η στρατιωτική επιχείρηση υπό την ηγεσία ΗΠΑ και Ισραήλ κατά της Τεχεράνης εισέρχεται σε μια ιδιαίτερα αβέβαιη φάση.

Μέχρι στιγμής, δεν έχει αποσαφηνιστεί το πότε θα μπορούσε να υλοποιηθεί μια τέτοια επιχείρηση, εφόσον τελικά δοθεί σχετική εντολή από τον Αμερικανό πρόεδρο. Όπως αναφέρεται, ο Τραμπ δεν έχει λάβει ακόμη οριστική απόφαση.

Σύμφωνα με δύο πηγές που επικαλείται το αμερικανικό δίκτυο, ο σχεδιασμός εστιάζει μεταξύ άλλων στην πιθανή ενεργοποίηση δυνάμεων της Κοινής Διοίκησης Ειδικών Επιχειρήσεων (JSOC), της επίλεκτης μονάδας που έχει συνδεθεί με ιδιαίτερα ευαίσθητες αποστολές αντιμετώπισης της διάδοσης όπλων.

Ο ίδιος ο Τραμπ, σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social το βράδυ της Παρασκευής, υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται πολύ κοντά στην επίτευξη των στόχων τους στη Μέση Ανατολή, στο πλαίσιο των επιχειρήσεων κατά του, όπως το χαρακτήρισε, «τρομοκρατικού καθεστώτος» του Ιράν.

Μέση Ανατολή: «Οι ΗΠΑ ετοιμάζουν χερσαία επέμβαση στο Ιράν», λέει το CBS – Ισραήλ και ΗΠΑ έπληξαν τις πυρηνικές εγκαταστάσεις της Νατάνζ

Οι συζητήσεις γύρω από το ιρανικό πυρηνικό υλικό εξελίσσονται παράλληλα με μια σύγκρουση που αρχικά επικεντρώθηκε στην αποδυνάμωση των συμβατικών στρατιωτικών δυνατοτήτων της Τεχεράνης, όπως οι αεράμυνες, τα πυραυλικά συστήματα και οι κρίσιμες υποδομές που συνδέονται με τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης.

Το πρώτο κύμα επιθέσεων από ΗΠΑ και Ισραήλ είχε στόχο να περιορίσει σημαντικά τη δυνατότητα αντίδρασης του Ιράν στην ευρύτερη περιοχή. Ωστόσο, παρά τα πλήγματα από αέρος, η Τεχεράνη κατάφερε να εξαπολύσει αντεπιθέσεις κατά του Ισραήλ και συμμάχων των ΗΠΑ στον Κόλπο, ενώ προκάλεσε σοβαρές αναταράξεις και στις αποστολές πετρελαίου, απειλώντας πλοία.

Παράλληλα, το κόστος της σύγκρουσης για τις αμερικανικές δυνάμεις αποδεικνύεται βαρύ. Έξι Αμερικανοί στρατιωτικοί σκοτώθηκαν και δεκάδες τραυματίστηκαν σε επίθεση με ιρανικό drone σε βάση στο Κουβέιτ, ενώ ακόμη ένας στρατιωτικός έχασε τη ζωή του στη Σαουδική Αραβία. Την περασμένη εβδομάδα, άλλοι έξι Αμερικανοί σκοτώθηκαν όταν συνετρίβη αεροσκάφος ανεφοδιασμού στο Ιράκ.

Πλέον, η προσοχή της αμερικανικής κυβέρνησης φαίνεται να μετατοπίζεται σε έναν πιο σταθερό και στρατηγικό στόχο: να διασφαλίσει ότι το Ιράν δεν θα μπορεί πλέον να αναπτύξει πυρηνικά όπλα.

Σύμφωνα με στοιχεία της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA), μέχρι το περασμένο καλοκαίρι το Ιράν διέθετε περίπου 441 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου κατά 60%, επίπεδο που θεωρείται πολύ κοντά στο υλικό που μπορεί να αξιοποιηθεί για στρατιωτική χρήση. Μεγάλο μέρος αυτού του αποθέματος εκτιμάται ότι παραμένει θαμμένο κάτω από πυρηνικές εγκαταστάσεις που είχαν πληγεί από αμερικανική επιχείρηση.

Αμερικανοί αξιωματούχοι ξεκαθαρίζουν ότι το ενδεχόμενο κατάσχεσης των αποθεμάτων υψηλού εμπλουτισμού δεν έχει αποκλειστεί. Μάλιστα, η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ, ανέφερε νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα ότι αυτή η επιλογή «παραμένει στο τραπέζι» για τον πρόεδρο.

Ωστόσο, μια τέτοια επιχείρηση θεωρείται εξαιρετικά δύσκολη και επικίνδυνη. Ο γενικός διευθυντής της IAEA, Ραφαέλ Γκρόσι, μιλώντας στο CBS News, σημείωσε πως πρόκειται για κυλίνδρους που περιέχουν εξαφθοριούχο ουράνιο υψηλού βαθμού μόλυνσης, κάτι που καθιστά τον χειρισμό τους εξαιρετικά περίπλοκο. Όπως τόνισε, δεν πρόκειται για αδύνατη αποστολή, αλλά για μια επιχείρηση με πολύ υψηλό βαθμό δυσκολίας.

Την ίδια ώρα, η αμερικανική κοινότητα πληροφοριών είχε εκτιμήσει την περασμένη άνοιξη ότι το Ιράν δεν είχε ενεργό προσπάθεια κατασκευής πυρηνικού όπλου, ενώ η Τεχεράνη επιμένει ότι το πρόγραμμά της έχει αποκλειστικά ειρηνικό χαρακτήρα. Παρ’ όλα αυτά, η IAEA έχει επισημάνει πως το Ιράν είναι το μοναδικό κράτος χωρίς πυρηνικά όπλα που εμπλουτίζει ουράνιο σε επίπεδο 60%.

Από την έναρξη της σύγκρουσης, ο Τραμπ έχει επαναλάβει πως η αποτροπή απόκτησης πυρηνικού όπλου από το Ιράν αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους της αμερικανικής στρατηγικής.

Αξίζει να σημειωθεί ότι πριν από την έναρξη του πολέμου, ΗΠΑ και Ιράν είχαν πραγματοποιήσει αρκετούς γύρους έμμεσων επαφών για τον περιορισμό του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος. Σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ Αλμπουσάιντι, στις συνομιλίες είχε τεθεί ακόμη και το ενδεχόμενο αραίωσης του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου σε χαμηλότερα επίπεδα και μετατροπής του σε καύσιμο.

Ωστόσο, ο Τραμπ έχει επιμείνει στη θέση ότι το Ιράν θα πρέπει να σταματήσει πλήρως κάθε μορφή εμπλουτισμού ουρανίου, ακόμη και σε χαμηλότερα ποσοστά, απαίτηση που η ιρανική πλευρά απορρίπτει.

Οι ΗΠΑ ετοιμάζουν χερσαία επέμβαση στο Ιράν

Ο Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει το ενδεχόμενο να αναπτύξει χερσαίες δυνάμεις στη Mέση Ανατολή, δήλωσαν πηγές που επικαλείται το αμερικανικό δίκτυο CBS αντιπαραθέτοντας τη δήλωση του Αμερικανού προέδρου «όχι, δεν στέλνω στρατεύματα πουθενά, αλλά κι αν το είχα αποφασίσει, σίγουρα δεν θα σας το έλεγα».

Ενισχύονται οι Δυνάμεις στην περιοχή

Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι 2.500 πεζοναύτες, μαζί με το αμφίβιο πλοίο εφόδου Boxer και τα συνοδευτικά πολεμικά πλοία, θα αναπτυχθούν στην περιοχή, ενώ η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου υπογράμμισε ότι ο πρόεδρος και το Πεντάγωνο «είχαν προβλέψει ότι θα χρειαστούν τέσσερις με έξι εβδομάδες για να ολοκληρωθεί η αποστολή».

Με τις ενισχύσεις από την 82η Αερομεταφερόμενη Μεραρχία καθ’ οδόν στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, το CBS συνοψίζει ότι η ομάδα Πεζοναυτών που αναχώρησε από την Ιαπωνία αναμένεται σε πέντε έως επτά ημέρες, ενώ περίπου 2.500 πεζοναύτες αναμένονται σε τουλάχιστον 30 ημέρες στη Μέση Ανατολή, αφού νωρίτερα ανακοινώθηκε αποστολή ενισχύσεων.

O σχεδιασμός, όπως αναφέρει, έχει επικεντρωθεί στην πιθανή ανάπτυξη δυνάμεων από την Κοινή Διοίκηση Ειδικών Επιχειρήσεων, την επίλεκτη στρατιωτική μονάδα που έχει αναλάβει τις πιο ευαίσθητες αποστολές κατά της διάδοσης των πυρηνικών όπλων.

Το Ιράν χτύπησε την αμερικανική βάση Ντιέγκο Γκαρσία

Στόχος ιρανικής πυραυλικής επίθεσης έγινε η αμερικανοβρετανική στρατιωτική βάση στη νήσο Ντιέγκο Γκαρσία στον Ινδικό Ωκεανό, όπως μεταδίδει η εφημερίδα Wall Street Journal που επικαλείται πληροφορίες από Αμερικανούς αξιωματούχους.

Ιράν: ΗΠΑ και Ισραήλ στοχοθέτησαν την εγκατάσταση εμπλουτισμού ουρανίου στη Νατάνζ

Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν σήμερα το πρωί επίθεση εναντίον της πυρηνικής εγκατάστασης εμπλουτισμού ουρανίου στη Νατάνζ του Ιράν, μετέδωσε το πρακτορείο Tasnim.

Σύμφωνα με την ίδια πηγή, δεν υπάρχει διαρροή ραδιενεργού υλικού και οι κάτοικοι της περιοχής δεν κινδυνεύουν.

Ανάλυση Reuters: Ο Τραμπ χάνει τον πόλεμο με το Ιράν

Ο Ντόναλντ Τραμπ συμπληρώνει την τρίτη εβδομάδα του πολέμου με το Ιράν, την ώρα που η σύγκρουση εξελίσσεται σε μια ολοένα πιο δύσκολη κρίση για την Ουάσινγκτον, με τις τιμές της ενέργειας να παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, τους παραδοσιακούς συμμάχους να κρατούν αποστάσεις και την αμερικανική κυβέρνηση να δέχεται πίεση για την επόμενη κίνησή της.

Σύμφωνα με αναλύσεις διεθνών μέσων, ο Τραμπ εμφανίζεται να βρίσκεται χωρίς σαφή στρατηγική εξόδου, καθώς το Ιράν εξακολουθεί να διατηρεί ικανότητα αντίδρασης, να πλήττει κρίσιμους στόχους και να επηρεάζει τη ναυσιπλοΐα και την ενεργειακή ασφάλεια στην περιοχή. Ο Ααρον Ντέιβιντ Μίλερ, πρώην διαπραγματευτής για τη Μέση Ανατολή, εκτίμησε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος έχει ουσιαστικά παγιδευτεί στη σύγκρουση και δυσκολεύεται να βρει διέξοδο.

Την ίδια ώρα, αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου επιμένουν ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις έχουν αποδώσει, υποστηρίζοντας πως έχουν εξουδετερωθεί κορυφαία στελέχη του Ιράν, έχει πληγεί σημαντικό μέρος των στρατιωτικών του δυνατοτήτων και έχουν περιοριστεί οι βαλλιστικοί πύραυλοι της Τεχεράνης. Ωστόσο, η συνολική εικόνα στο πεδίο παραμένει ρευστή, καθώς η σύγκρουση έχει ήδη επιφέρει ευρύτερες γεωπολιτικές και οικονομικές αναταράξεις.

Στο ενεργειακό μέτωπο, ο αντίκτυπος είναι ήδη ορατός. Η Ουάσινγκτον προχώρησε στην παραχώρηση 45,2 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου από τα στρατηγικά της αποθέματα, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης διεθνούς προσπάθειας σταθεροποίησης της αγοράς, ενώ η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας έχει ανακοινώσει συνολική απελευθέρωση άνω των 400 εκατομμυρίων βαρελιών λόγω της αναστάτωσης στις αγορές.

Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες δείχνουν πιο απομονωμένες διπλωματικά, καθώς αρκετοί σύμμαχοι αρνήθηκαν να στηρίξουν έμπρακτα τις αμερικανικές κινήσεις για τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ. Ο ίδιος ο Τραμπ επιτέθηκε δημόσια στο ΝΑΤΟ, κατηγορώντας συμμάχους ότι δεν ανταποκρίνονται επαρκώς στην κρίση, την ώρα που ευρωπαϊκές κυβερνήσεις συνεχίζουν να ζητούν αποκλιμάκωση.

• CIA
• F-16
• Ιράν
• Ισραήλ
• μαχητικό αεροσκάφος
• Μοτζταμπά Χαμενεΐ
• Φρουροί της Επανάστασης