Μία μελλοντική πανδημία μπορεί να αποτραπεί με ελάχιστα χρήματα

Αυτή είναι η άποψη της Γκρο Χάρλεμ Μπρούντλαντ, πρώην Γενικής Διευθύντριας του Παγκοσμίου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), η οποία υποστηρίζει πως αν ξοδευτούν 4,22 ευρώ κάθε χρόνο για κάθε άνθρωπο στον πλανήτη, μπορεί να αποφευχθεί μία μελλοντική πανδημία. Πρόκειται για ένα πολύ μικρό ποσό, που στα περισσότερα κράτη θα μπορούσε ίσως εύκολα να διατεθεί.

Η δήλωσή της αυτή δεν ήταν τυχαία. Ήρθε αμέσως μετά από μία έκθεση της εταιρείας ερευνών και αναλύσεων Mckinsey, η οποία έχει δημοσιεύσει διάφορες εκθέσεις στο παρελθόν, στην οποία εκτιμά ότι για τη θωράκιση από μία μελλοντική πανδημία θα χρειαστούν πολύ λιγότερα χρήματα από τα 9,30 τρισεκατομμύρια ευρώ που έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί για τον κορωνοϊό. Η πρόληψη, η σωστή οργάνωση και η γνώση μπορούν να βοηθήσουν ώστε να μην ξαναζήσουμε τις τραγικές στιγμές που ζούμε λόγω του Covid-19.

Η σωστή συνεργασία φέρνει αποτελέσματα

Πόσες και πόσες φορές δεν έχει αποδειχθεί ότι το χρήμα δεν είναι το παν. Πόσα και πόσα χρήματα δεν «χάθηκαν» κάπου στη διαδρομή ή σπαταλήθηκαν σε λάθος ενέργειες. Η ουσία βρίσκεται στο σωστό σχεδιασμό ενός πλαισίου που θα υποστηρίζει την εκάστοτε κίνηση.

Ένα πρότζεκτ που φαίνεται πως είναι σωστά οργανωμένο και δίνει ελπίδες πως θα έχει καλά αποτελέσματα είναι το Trinity Challenge. Σε αυτό το πρότζεκτ συνεργάζονται εταιρείες τεχνολογίας όπως η Google και η Microsoft, ινστιτούτα υγείας και εκπαιδευτικά ιδρύματα όπως το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ. Όλοι οι εμπλεκόμενοι σε αυτή τη συνεργασία έχουν ήδη διαθέσει 10,9 εκατομμύρια ευρώ στην έρευνα και την ανάλυση δεδομένων.

Μία από τις στρατηγικές του Trinity Challenge είναι η σωστή ενημέρωση και χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Οι προσπάθειές τους επικεντρώνονται στη σωστή ενημέρωση των ανθρώπων και στον περιορισμό των ψευδών ειδήσεων. Μάλιστα για την καλύτερη διαχείριση μίας μελλοντικής πανδημίας έχουν δημιουργήσει ένα σχέδιο τριών βημάτων: αναγνώριση, αντίδρασης, ανάρρωση». Μία ακόμη πρωτοβουλία είναι ο μηχανισμός Covax που έχει δημιουργήσει ο ΠΟΥ και προσβλέπει στην εξασφάλιση δύο δισεκατομμυρίων εμβολίων μέχρι το τέλος του 2021, για τους συνανθρώπους μας που ανήκουν στις ευπαθείς ομάδες.

Τέτοιοι μηχανισμοί και συστήματα όπως το Covax μπορούν να βοηθήσουν στη σωστή απορρόφηση των χρημάτων, από τομείς που μπορούν πραγματικά να βοηθήσουν, όπως είναι η έρευνα, η πρόληψη και τα δίκτυα διανομής (φαρμάκων, εμβολίων κ.α.).

Έξυπνες επενδύσεις στην Υγεία

Σίγουρα έχουν ειπωθεί πολλά για τον Μπιλ Γκέιτς σε αυτή την πανδημία. Ένα από αυτά που έχει πει ο ιδρυτής της Microsoft είναι πως χρειάζεται μία παγκόσμια συνεργασία και ένα παγκόσμιο σχέδιο υγείας ώστε να προστατευθούν οι άνθρωποι από μία μελλοντική πανδημία. Μία τέτοια συνεργασία είναι και το Trinity Challenge, όπου με μόνο 4,22 ευρώ ετησίως μπορούν να γίνουν θαύματα. Μπορεί στις πιο φτωχές χώρες του κόσμου αυτό το ποσό να φαντάζει μεγάλο, όμως στις αναπτυγμένες χώρες τα 4,22 ευρώ δίνονται συνήθως για ένα καφέ, για παιχνίδια online καζίνο ή άλλες καθημερινές αγορές.

Πολλαπλασιάζοντας τα 4,22 ευρώ με τα 7,8 δις κατοίκους του πλανήτη φτάνουμε σχεδόν στα 33 δις ευρώ, τα οποία θα μπορούσαν να συγκεντρωθούν από τις κυβερνήσεις των χωρών. Τα 33 δις που θα δοθούν για την πρόληψη είναι πολύ λιγότερα από τα τρις που θα χρειαστούν για την αντιμετώπιση μίας μελλοντικής πανδημίας.

Μάλιστα, δεν χρειάζεται οι πολίτες των χωρών να πληρώσουν με νέα φορολόγηση αυτά τα χρήματα. Οι κυβερνήσεις μπορούν να προβλέψουν στους προϋπολογισμούς τους ένα ποσοστό, το οποίο θα πηγαίνει για τον σκοπό αυτό. Για παράδειγμα η Ελλάδα θα μπορούσε ίσως να διαθέσει 42 εκατομμύρια ευρώ κάνοντας κάποιες πολύ μικρές κρατήσεις από τον προϋπολογισμό για την Υγεία.

Επίσης, τα χρήματα αυτά είναι μία σταγόνα στον ωκεανό σε σχέση με τα χρήματα που έχουν χαθεί από την παγκόσμια και την εθνική οικονομία της κάθε χώρας, μέσω της παύσης των εργασιών και της καραντίνας. Το ζήτημα είναι οι εκάστοτε κυβερνήσεις να αντιληφθούν τη σημασία της πρόληψης και να πράξουν το λογικά ορθό.

Μπορεί να υπάρξουν άσχημες επιπτώσεις στο μέλλον

Όπως πολλοί ειδικοί, έτσι και η Μπρούντλαντ προειδοποιεί πως αν δεν υπάρξει ισχυρή βούληση και σωστός σχεδιασμός, η ιστορία είναι μοιραίο να επαναληφθεί.

Είναι μαθηματικά βέβαιο ότι και στο μέλλον θα εμφανιστεί κάποιος άγνωστος ιός που θα απειλήσει την ανθρωπότητα. Όμως αν είμαστε σωστά προετοιμασμένοι σε παγκόσμιο επίπεδο, οι συνέπειές του θα είναι πολύ μικρότερες από αυτές του κορωνοϊού. Αν όμως μείνουμε άπραγοι και γίνει κάτι ανάλογο στο μέλλον, μπορεί να υπάρξει παγκόσμια οργή και κατακραυγή.

Οδηγοί σε αυτό πρέπει να είναι οι ανεπτυγμένες χώρες, οι οποίες σε ένδειξη αλληλεγγύης πρέπει να οργανώσουν από τώρα την άμυνα της ανθρωπότητας και να προστατέψουν τις πιο φτωχές χώρες από μία μελλοντική πανδημία.

Η αλληλεγγύη και η συνεργασία σε παγκόσμιο επίπεδο έχει αποδειχθεί αποτελεσματική και στο παρελθόν άλλωστε, όταν το στα τέλη της δεκαετίας του ’70 επετεύχθη η εξάλειψη του ιού της ευλογιάς, που ακόμη και σήμερα αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες νίκες της επιστήμης και της ανθρωπότητας. Κάτι ανάλογο επιχειρείται να γίνει και τώρα, με την επιστήμη να καταβάλει υπεράνθρωπες προσπάθειες για τη δημιουργία ενός ασφαλούς εμβολίου και τους πολίτες να συμμορφώνονται με τα απαραίτητα μέτρα.

Σε όλη αυτή την προσπάθεια δεν χωρούν μικροπολιτικές τακτικές και διαξιφισμοί. Πρέπει όλοι να είμαστε ενωμένοι τόσο ενάντια στον σημερινό ιό, όσο και σε μία μελλοντική πανδημία, χωρίς να βάζουμε το προσωπικό πολιτικό μας όφελος πάνω από το γενικό καλό.

• πανδημία