Μισθοί, συντάξεις και αφορολόγητο στον «κόφτη»

Κανένας αξιωματούχος, Έλληνας ή Ευρωπαίος, δεν περιμένει να κλείσει η αξιολόγηση στο Eurogroup της Πέμπτης. Αναμένουν, όμως, να υπάρξει μια «τακτοποίηση» των εκκρεμών ζητημάτων, με στόχο το επόμενο Eurogroup (20 Φεβρουαρίου) να επικυρώσει την όποια συμφωνία. Οι θεσμοί γνωρίζουν τις προτάσεις της κυβέρνησης, με τις διαφορές να μην είναι αγεφύρωτες. Η ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης έχει να κάνει και με τις αποφάσεις του ΔΝΤ (το οποίο βρίσκεται σε ένταση με την γερμανική κυβέρνηση καθώς υπάρχει σημαντική διαφωνία ως προς την βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους), αλλά και με την επικοινωνιακή διαχείριση της συμφωνίας –όχι τόσο στην Ελλάδα όσο σε χώρες της ΕΕ (Ολλανδία, Γαλλία, Γερμανία) που έχουν εκλογές!

Το ότι θα έχουν επαφές ο πρωθυπουργός και οι Έλληνες διαπραγματευτές με Ευρωπαίους αξιωματούχους, αναμενόμενο – το αντίθετο θα ήταν είδηση! Επαφές που είναι συχνές, ο χρονικός τους ορίζοντας δεν περιορίζεται σε ημερομηνίες πριν ή μετά το Eurogroup και στόχο έχουν το κλείσιμο της δεύτερης αξιολόγησης. Στο Μαξίμου εκτιμούν ότι η ολοκλήρωση της αξιολόγησης και η ένταξη στην Ποσοτική Χαλάρωση δίνει τον απαραίτητο πολιτικό χρόνο ανατροπής της κατάστασης που επικρατεί στην κοινωνία –ήδη τα βραχυπρόθεσμα μέτρα εγκρίθηκαν. 

Στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης βρίσκονται συγκεκριμένα μέτρα. Όχι προς νομοθέτηση αλλά προς ένταξη στον ενισχυμένο δημοσιονομικό κόφτη που θα ενεργοποιηθεί, αν χρειαστεί, από το 2019 και μετά. Η κυβέρνηση προτείνει επέκταση μόνο για έναν χρόνο, υποστηρίζοντας ότι ο ένας χρόνος είναι υπεραρκετός για να διαπιστώσουν όλοι ότι δεν χρειάζονται (ή χρειάζονται…) και άλλα μέτρα. Οι θεσμοί, βέβαια, αντιπροτείνουν ότι «αφού είστε τόσοι σίγουροι η επέκταση να ισχύει για τέσσερα χρόνια»!

Χάσμα, όχι, όμως, αγεφύρωτο, όπως υποστηρίζει αξιωματούχος του υπουργείου Οικονομικών, αποτελούν τα πρωτογενή πλεονάσματα. Ο Σόιμπλε προτείνει 3,5% για δέκα χρόνια, ενώ οι Γάλλοι 3,5% για πέντε χρόνια! Η κυβέρνηση επιμένει ότι καμιά χώρα δεν μπορεί να «παράγει» τόσο υψηλά πλεονάσματα για τόσα πολλά συνεχόμενα χρόνια. Τα πρωτογενή πλεονάσματα, βέβαια, συνδυάζονται με τα μεσοπρόθεσμα μέτρα για το χρέος, για τα οποία, σύμφωνα με συγκλίνουσες πληροφορίες, έχουν καταθέσει πρόταση οι Έλληνες αρμόδιοι. Στα πρωτογενή θα υπάρξει έντονη πολιτική αντιπαράθεση, καθώς η ΝΔ προτείνει 2% –ενώ η ίδια, βέβαια, ως κυβέρνηση, υπέγραφε πρωτογενή ύψους 4,5%! Η σημερινή πρόταση της Ελλάδας θα επιμένει σε χαμηλότερα από 3,5% πλεονάσματα, και για λιγότερα από τα πέντε χρόνια, αλλά δεν έχουν διαρρεύσει λεπτομέρειες.

Το πρόβλημα της κυβέρνησης είναι το πώς θα περάσει στην κοινωνία ο «κόφτης». Η κυβέρνηση, πάντως, είναι αποφασισμένη να μην υπογράψει νέα μέτρα, καθώς καταλαβαίνει ότι δεν μπορεί ούτε η ίδια πολιτικά να αντέξει κάτι τέτοιο, αλλά ούτε –πολύ περισσότερο– η οικονομία και η κοινωνία. Γι’ αυτό και έχει προσανατολίσει όλες τις προσπάθειές της στον «κόφτη», για τον οποίο –καλώς ή κακώς, θα δείξει…– έχει την πεποίθηση ότι δεν θα χρειαστεί να ενεργοποιηθεί. Και, εκτός αυτού, ο «κόφτης» δεν είναι του παρόντος. Ο «κόφτης» θα περιλαμβάνει περικοπές δαπανών αλλά και μείωση του αφορολόγητου, όπως αποκάλυψε ο υπουργός Οικονομίας, Δ. Παπαδημητρίου – άσχετα αν ο ίδιος το διέψευσε (δεν μπορούσε να κάνει και αλλιώς…) στη συνέχεια. Οι περικοπές δαπανών που είναι στο τραπέζι κινούνται σε τρεις άξονες: 
– Πρώτον, μισθών. 
– Δεύτερον, συντάξεων. Εδώ, το κρίσιμο σημείο είναι η κατάργηση της λεγόμενης «προσωπικής διαφοράς» -έτσι έχει ονομαστεί η διαφορά μεταξύ του ποσού που προκύπτει από τον παλιό τρόπο και τον καινούργιο τρόπο υπολογισμού της σύνταξης– η οποία πολλές φορές είναι σημαντική).
– Τρίτον, λειτουργικά έξοδα του Δημοσίου.

Το πόσο θα μειωθεί το αφορολόγητο δεν θα καθοριστεί σήμερα, αλλά θα όταν θα διαπιστωθεί [2020] το δημοσιονομικό κενό. Μέχρι τότε «ποιος ζει, ποιος πεθαίνει», που λέει συνεχώς και στέλεχος του Μαξίμου. Και αυτό φαίνεται να αποτελεί γενικότερη «γραμμή» της κυβέρνησης, σε όλη την πολιτική της. Πράγματι, με το διεθνές τοπίο να αλλάζει από μέρα σε μέρα, σε όλα τα πεδία, με τρόπο τόσο απρόβλεπτο, όχι μόνο το 2020, αλλά και το 2019 και το 2018 μοιάζουν αιώνες μακριά από σήμερα…

• Eurogroup
• ΔΝΤ
• Ευκλείδης Τσακαλώτος