Μητσοτάκης στα… Εμιράτα: Mission: (Not So) Impossible – Κινητικότητα… αποχωρήσεων σε ΝΔ και ΠΑΣΟΚ – Η αντιπολίτευση Ανδρουλάκη είναι δύσκολη τέχνη με… Διαμαντόπουλου και τα άλλα παιδιά 

Σε μια χώρα όπου το πολιτικό σκηνικό θυμίζει περισσότερο σεκάνς από το Mad Max παρά οργανωμένη δημοκρατία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αποφασίζει να κάνει ένα ταξίδι-εξπρές στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Και αν ο Τομ Κρουζ εκτελούσε τα ακροβατικά του για να σώσει τον κόσμο, εδώ το Mission Impossible είναι να σώσεις την πολιτική εικόνα, εν μέσω συλλαλητηρίων και λαϊκής οργής.

Στο Άμπου Ντάμπι, ο Πρωθυπουργός θα συναντηθεί με τον σεΐχη Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ αλ-Ναχιάν, σε ένα ραντεβού που κλείστηκε τελευταία στιγμή, ως μέρος του μεγάλου στρατηγικού σχεδίου αντιμετώπισης της Τουρκίας. Μόνο που οι συναντήσεις με τους εμίρηδες γίνονται πλέον με μεγαλύτερη συχνότητα από τα υπουργικά συμβούλια. Μήπως αντί για διπλωματία έχουμε μπει στη φάση Fast & Furious: Desert Diplomacy;

Ο θρίαμβος της ελπίδας πάνω στην εμπειρία

Η Σύνοδος Κορυφής για την άμυνα της Ε.Ε. πλησιάζει και οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι κρατούν – ορθώς – μικρό καλάθι. Όπως είχε πει και ο Γκρούτσο Μαρξ, «Η πολιτική είναι η τέχνη της αναζήτησης προβλημάτων, της εύρεσης τους παντού, της λανθασμένης διάγνωσής τους και της εφαρμογής λάθος λύσεων». Η Ελλάδα, με αμυντικές δαπάνες στο 3% του ΑΕΠ, δύσκολα θα ευνοηθεί από τις εξαιρέσεις των δημοσιονομικών κανόνων. Μικρό καλάθι, λοιπόν, και όχι Indiana Jones και το Χαμένο Ταμείο της Ευρώπης.

Κάθε αυτοκρατορία πέφτει από μέσα αλλά όχι από τους… ξεχασμένους 

Η ΝΔ μετρά ακόμα μία παραίτηση, αυτή τη φορά του πρώην βουλευτή Καστοριάς Ζήση Τζηκαλάγια, ο οποίος καταγγέλλει τον Πρωθυπουργό για «λανθασμένη πολυετή πολιτική συμπεριφορά». Μάλλον κάποιος διάβασε πολύ Μακιαβέλι και αποφάσισε ότι το «Διαίρει και βασίλευε» δεν λειτουργεί πια.

Οι αποχωρήσεις συνεχίζονται με ένα περίεργο μοτίβο: όσο πιο κοντά είσαι στον Καραμανλή ή στον Σαμαρά, τόσο πιθανότερο είναι να βρεις την πόρτα της εξόδου. Το σκηνικό θυμίζει Game of Thrones, μόνο που εδώ ο «χειμώνας» δεν έρχεται, έχει ήδη φτάσει. Αλλά είναι τόσο ξεχασμένοι όλοι αυτοί που φεύγουν που είναι σαν να μην ήταν ποτέ στη ΝΔ…

Ακροδεξιό comeback – Χειρότερο και από reboot του Χόλιγουντ

Ο Ηλίας Κασιδιάρης, με άδεια από τις φυλακές Δομοκού, εμφανίστηκε σε διαδήλωση και έκανε διαδικτυακή φιέστα. Αν η πολιτική ήταν ταινία, θα έπρεπε να του απονεμηθεί το Όσκαρ καλύτερης ερμηνείας στο ρόλο του πολιτικού μάρτυρα.

Κατά την αγαπημένη τακτική των λαϊκιστών, παρουσιάζει τον εαυτό του ως διωκόμενο και ανακαλύπτει συνομωσίες εναντίον του, την ώρα που επιτίθεται στους υπόλοιπους ακροδεξιούς ως «δεκανίκια» του συστήματος. Και κάπως έτσι, έχουμε μπροστά μας την ελληνική εκδοχή του Joker: ξεκινά από το περιθώριο, γίνεται ήρωας των δυσαρεστημένων και σπέρνει τον όλεθρο.

Φινάλε με αίτηση αποφυλάκισης

Και για να μην ξεχνιόμαστε, ο Κασιδιάρης κατέθεσε νέα αίτηση αποφυλάκισης, επικαλούμενος την «καλή συμπεριφορά» του και τη «φιλανθρωπική δράση» του. Ίσως νομίζει ότι βρισκόμαστε στο Shawshank Redemptionκαι πως, αργά ή γρήγορα, θα καταφέρει να ξεφύγει από τη φυλακή σαν τον Άντι Ντουφρέν.

Μόνο που στην πραγματική ζωή, το να βαφτίζεις τη ρητορική μίσους ως «κοινωνική δράση» δεν οδηγεί σε happy end. Εκτός αν μιλάμε για Pulp Fiction, γιατί εκεί τουλάχιστον, στο τέλος, πάντα υπάρχει μια βίαιη ανατροπή.

Κινητικότητα…

 Εντάξει, δεν την λές κινητικότητα μεγάλης έντασης αλλά έχει κι αυτή τη σημασία της. Για κάτι αποχωρήσεις, λέμε. Δύο από τη ΝΔ και μία από το ΠΑΣΟΚ. Εχουμε και λέμε:

Αποχώρησε από τη ΝΔ ο πρώην βουλευτής Καστοριάς Ζήσης Τσικαλάγιας. Με επιστολή του προς τον πρωθυπουργό σημειώνει σε σκληρή γλώσσα: «Καθίσταται πλέον επιβεβλημένη(σ.σ.η αποχώρηση) από τη δική σου λανθασμένη πολυετή πολιτική συμπεριφορά».

Στο ίδιος μήκος κύματος, ο πρώην βουλευτής Πιερίας Δημήτρης Χριστογιάννης. Με επιστολή του προς την Γραμματέα του κόμματος Μαρία Συρεγγέλα λέει ότι αισθάνεται ξένο σώμα στη ΝΔ και ασκεί αυστηρή κριτική στον πρωθυπουργό για την διαγραφή του Αντώνη Σαμαρά.

Τέλος, σε ο,τι αφορά τη ΝΔ, δριμύτατη κριτική για τα Τέμπη άσκησε ο πρώην υπουργός Κώστας Τζαβάρας, ο οποίος έχει από καιρό κόψει κάθε επαφή με τη ΝΔ του Μητσοτάκη.

Δεν ξέρουμε τι θα κάνουν οι προαναφερθέντες, αλλά γνωρίζουμε καλά ότι και οι τρείς διατηρούν άριστες σχέσεις με τον Αντώνη Σαμαρά…

Σχερικά με το ΠΑΣΟΚ, αποχώρησε η Στέλλα Ζολώτα, υποψήφια στις εκλογές του 2023 στα Τρίκαλα, δηλώνοντας αποχωρεί από το ΠΑΣΟΚ γιατί…είναι ΠΑΣΟΚ! Η κυρία Ζολώτα διαφώνησε οργισμένη με το like της Αννας Διαμαντοπούλου στην ανάρτηση του πανεπιστημιακού Στάθη Καλύβα για τις συγκεντρώσεις της Παρασκευής.

Ο Καλύβας, μιλώντας για τις συγκεντρώσεις αυτές, είδε ότι εξυφαίνεται… σχέδιο εκτροπής και ανωμαλίας. Μιλάμε για κινδυνολογία του αισχίστου είδους…

Αυτά, λοιπόν. Κι απ’ ο,τι βλέπουμε, μάλλον θα πυκνώσουν οι αποχωρήσεις στελεχών, πρώην βουλευτών κ.α. κυρίως από τη ΝΔ. Στο βάθος γράφει Λεωφόρος Αντώνη Σαμαρά…

“Είναι η πολιτική, ανόητε”

Η κυβέρνηση διαβεβαιώνει ότι δεν θέλει να μπει στη διαδικασία να μιλήσει για προβοκάτσια – αλλά, όπως κάθε καλό θρίλερ με πολιτικές ίντριγκες, οι διαρροές από το Μαξίμου ήδη το κάνουν. “Μην κοιτάτε εμάς, κοιτάξτε τους άλλους” είναι η κλασική στρατηγική αποφυγής ευθυνών, με μια εσάνς από House of Cards. Κι όμως, κάποιοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι, τόσο ον όσο και οφ δε ρέκορντ, ψιθυρίζουν ότι η αντιπολίτευση βλέπει τα συλλαλητήρια ως ευκαιρία για κοινωνική έκρηξη – ή τουλάχιστον ποντάρει στην παραπληροφόρηση για να τη διαμορφώσει.

Από την άλλη, οι διοργανωτές των διαδηλώσεων – οι οικογένειες των θυμάτων – μιλούν για μια «τεράστια ελληνική διαδήλωση» που θα διεξαχθεί με αξιοπρέπεια και χωρίς κομματικές σημαίες. Κοιτάξτε ψηλά στον ουρανό, λένε. Το ερώτημα είναι, όμως, ποιος κοιτάζει ψηλά και ποιος κοιτάζει τον διπλανό του, αναζητώντας τον επόμενο ένοχο.

Το 53% διαφωνεί, το 44% επίσης

Τα δεδομένα της κοινής γνώμης μπερδεύουν την εικόνα ακόμα περισσότερο. Μια έρευνα της Interview δείχνει ότι το 53% πιστεύει πως τα Τέμπη έχουν γίνει εργαλείο πολιτικής εκμετάλλευσης, ενώ το 44% διαφωνεί. Τι μας λέει αυτό; Ότι, σε μια χώρα όπου όλοι έχουν άποψη για τα πάντα, ακόμα και για τα αδιαμφισβήτητα, οι διαδηλώσεις αυτές θα είναι ένα μικροσκοπικό, ζωντανό δείγμα του χάους της ελληνικής κοινωνίας. “Η δημοκρατία είναι η χειρότερη μορφή διακυβέρνησης, εκτός από όλες τις άλλες”, έλεγε ο Ουίνστον Τσόρτσιλ, και μάλλον είχε δίκιο.

Οι πλατείες, το καζάνι και το μείγμα των κινήτρων

Τι θα ζητούν, λοιπόν, όσοι κατέβουν στους δρόμους; Μερικοί θα είναι εκεί για τη δικαιοσύνη. Άλλοι γιατί απλώς ο θυμός έχει γίνει το default mode της ελληνικής καθημερινότητας. Υπάρχουν εκείνοι που βλέπουν το πολιτικό σύστημα ως μια ατελείωτη σκηνή από το Joker, όπου «όλοι είναι διεφθαρμένοι» και η μόνη απάντηση είναι το χάος. Και, φυσικά, δεν λείπουν και εκείνοι που περιμένουν να εκμεταλλευτούν το “ρεύμα” για να παραμείνουν στον αφρό της επικαιρότητας – οι πολιτικοί που βλέπουν τη συγκυρία σαν ένα καλό προεκλογικό trailer.

Το σκηνικό θυμίζει περισσότερο The Dark Knight: “You either die a hero, or you live long enough to see yourself become the villain”. Οι διαδηλωτές έρχονται με διαφορετικά κίνητρα, αλλά αυτό που θα μείνει στο τέλος θα είναι η εικόνα που θα επικρατήσει – και η πολιτική ερμηνεία που θα της δοθεί.

Η επόμενη μέρα: μια διαφωνία σε εξέλιξη

Όσοι πιστεύουν ότι το Σάββατο το πρωί θα υπάρχει μια κοινή αφήγηση για το τι έγινε την Παρασκευή, μάλλον δεν έχουν καταλάβει πώς δουλεύει η ελληνική δημόσια συζήτηση. Οι «πολλοί» είναι πλέον δύσπιστοι απέναντι στα πάντα. Αλλά δεν φαίνεται να συμφωνούν στο πώς πρέπει να είναι η επόμενη μέρα.

“Μπορείς να ξεγελάς μερικούς ανθρώπους όλη την ώρα και όλους τους ανθρώπους μερικές φορές, αλλά δεν μπορείς να ξεγελάς όλους τους ανθρώπους όλη την ώρα”, είπε κάποτε ο Αβραάμ Λίνκολν. Ίσως, όμως, στην Ελλάδα του 2024, μπορούμε να προσθέσουμε μια παραλλαγή: μπορείς να κάνεις τους πάντες να διαφωνούν για το ίδιο ακριβώς γεγονός, ακόμα κι όταν το έχουν ζήσει με τα ίδια τους τα μάτια.

«Ψυχραιμία» στα λόγια, επίθεση στην πράξη

Το Μέγαρο Μαξίμου προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη συμπόνια και στην πολιτική σκοπιμότητα, θυμίζοντας το περίφημο Dr. Jekyll and Mr. Hyde. Από τη μία, υπάρχει η ανάγκη να δείξει κατανόηση απέναντι στους συγγενείς των θυμάτων και στους πολίτες που απαιτούν δικαιοσύνη. Από την άλλη, η κυβέρνηση υιοθετεί μια πιο σκληρή ρητορική προς την αντιπολίτευση, κατηγορώντας την για πολιτική εκμετάλλευση. Ο Πρωθυπουργός, κατά το The Godfather, φαίνεται να στέλνει το μήνυμα: «Δεν είναι προσωπικό, είναι απλώς πολιτική». Η 28η Φεβρουαρίου προβλέπεται μια κρίσιμη ημέρα, με τα επιτελεία να προετοιμάζονται για κάθε πιθανό σενάριο.

Ο Σαμαράς και το ρίσκο της «σταθερότητας»

Ενώ η κυβέρνηση προσπαθεί να κρατήσει την εικόνα της «ομαλότητας» ως άυλο αγαθό, ο Αντώνης Σαμαράς ρίχνει λάδι στη φωτιά, υπενθυμίζοντας πως η σταθερότητα δεν είναι συνώνυμη της σιωπής. «Για όνομα του Θεού!», λέει, κατακεραυνώνοντας την κυβερνητική στάση απέναντι στις οικογένειες των θυμάτων. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, από την άλλη, επιμένει πως «δεν κινδυνεύει η δημοκρατία από μια ειρηνική διαδήλωση» – φράση που μοιάζει περισσότερο με προληπτική υπεράσπιση παρά με δήλωση ψυχραιμίας. Κάπως έτσι, το σκηνικό θυμίζει μια διασκευή του JFK: πολλοί μιλούν για αλήθεια, αλλά ελάχιστοι θέλουν πραγματικά να τη μάθουν.

Σενάριο για Όσκαρ ή φθηνό πολιτικό σποτ;

Στην πολιτική, όπως και στο σινεμά, το καλό σενάριο είναι αυτό που σε κρατά σε αγωνία μέχρι το τέλος. Το ΠΑΣΟΚ, στη χθεσινή συνεδρίαση του Πολιτικού Κέντρου, επιχείρησε να γράψει το δικό του αφήγημα απέναντι στην κυβέρνηση, δίνοντας έμφαση στη θεσμική αντιπολίτευση και απορρίπτοντας τη ρητορική του Μαξίμου ότι «η μόνη εναλλακτική στον Μητσοτάκη είναι το χάος». Θα μπορούσε να είναι ένα πολιτικό Inception: μια πραγματικότητα μέσα σε μια άλλη, όπου η ΝΔ παρουσιάζει ως εφιάλτη κάθε πιθανή εναλλακτική, ενώ το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να κρατήσει μια “καθαρή” στάση. Όμως, όσο και αν θέλει να δείξει ενωμένο, η ανάγκη για «ενιαία γραμμή» δεν αναφέρεται ποτέ σε κόμματα που είναι πραγματικά ενωμένα – γιατί απλώς δεν χρειάζεται.

Το ΠΑΣΟΚ στην αντιπολίτευση: The Prestige ή απλό ταχυδακτυλουργικό τρικ;

Ο Νίκος Ανδρουλάκης, όπως κάθε πολιτικός ηγέτης που σέβεται τον εαυτό του, ξέρει πως η επικοινωνιακή τακτική είναι το ήμισυ της επιτυχίας. Αλλά το μεγάλο ερώτημα είναι αν η στρατηγική του είναι μια καλά εκτελεσμένη ψευδαίσθηση – όπως στο The Prestige – ή μια πραγματική αλλαγή σελίδας για το κόμμα. Το ΠΑΣΟΚ προσπαθεί να παίξει τον ρόλο του θεσμικού αντιπολιτευόμενου κόμματος, αποφεύγοντας την «τοξικότητα» που, σύμφωνα με τον ίδιο, αναπαράγει η ΝΔ. Όμως, οι εσωτερικές του διαφωνίες, από τις αιχμές για τη διαχείριση των συγκεντρώσεων μέχρι τις διαφοροποιήσεις σε ζητήματα Δικαιοσύνης, δείχνουν πως η συνοχή του είναι υπό δοκιμή. Και όπως έλεγε και ο Τσόρτσιλ, «Η αντιπολίτευση είναι δύσκολη τέχνη – αλλά το να διαφωνείς με τον εαυτό σου είναι πραγματικά άθλος». Με Διαμαντόπουλου και τα άλλα παιδιά μάλλον ο Ανδρουλάκης μάλλον πρέπει να δείξει ποιος είναι το… αφεντικό  

• Hard Talks
• Κυριάκος Μητσοτάκης
• Τέμπη
• τραγωδία