Μνήμη Λίλης Ζωγράφου

Καταρχάς, ένα οστεώδες πρόσωπο, που αν το καλοκοίταζες έβλεπες τα σημάδια της παλαιάς ομορφιάς. Ένα βαρύ έως λιγωτικό άρωμα που σου έκοβε την ανάσα και που ποτέ δεν την ρώτησα πως το λέγανε. Ένα αξάν στην προφορά της κι ενα βραχνό αλλά βροντερό γέλιο, που στο τέλος κατέληγε σε βήχα λόγω τσιγάρου. Και τέλος, οι δεκάδες αιφνιδιαστικοί θυμοί της για κάτι που θυμήθηκε και που την είχε πειράξει.

Αυτά θυμάμαι από την γνωριμία μου με τη συγγραφέα Λιλή Ζωγράφου, μια «συνεπέστατα αντιεξουσιαστική διανοούμενη» κατά τον Δημοσθένη Κούρτοβικ, που είχα την χαρά και την τιμή να την γνωρίσω γύρω στα 1989 και που αύριο συμπληρώνονται 23 χρόνια από την «αναχώρηση» της.

Ανθρωπος ανυπότακτος, παθιασμένη με τις εμμονές της για την προσωπική ελευθερία, την ελευθερία του λόγου και την σεξουαλική απελευθέρωση η Ζωγράφου, ξεδίπλωσε όλο τον ψυχισμό της σε έργα όπως «Αντιγνώση, τα Δεκανίκια του Καπιταλισμού», «Επάγγελμα: Πόρνη», «Μου σερβίρετε ένα βασιλόπουλο παρακαλώ;» «Η Συβαρίτισσα» , «Νύχτωσε αγάπη μου, είναι χτες» , «Η αγάπη άργησε μια μέρα» κ.α.

Λένε πως τα έργα ενός συγγραφέα είναι τα διόδια που πληρώνει για να περάσει στην αιωνιότητα. Αλλά αν «αιωνιότητα δεν είναι ό,τι αντέχει στο χρόνο – γιατί τότε θα ‘χαν τα πρωτεία οι πολυκατοικίες και οι ουρανοξύστες – αλλά ό,τι σφραγίζει μια στιγμή ανεπανάληπτα», όπως γράφει στο βιβλίο της «Επαγγελμα Πορνη», επιτρέψτε μου να σας διηγηθώ μια στιγμή της Ζω γράφου που με σφράγισε ανεπανάληπτα.

Τέλη Σεπτεμβρίου του 1989, πάω στην εφημεριδα ΠΡΩΤΗ που εργαζόμουνα και βλέπω το πρωτοσέλιδο του ΕΘΝΟΥΣ με τίυλο «Ιδού ο δολοφόνος του Π. Μπακογιάννη», που φωτογραφιζε τον Περικλή Κοροβέση. Υπογραφή Αγγελική Νικολούλη. Το απόγευμα με καλεί ο διευθυντής και μου ζητά να πάρω συνέντευξη από τον Κοροβέση. Πάω στην οδό Κορυδαλλέως, τον βρίσκω και αρχίσαμε την κουβέντα. Τελειώσαμε τη συνέντευξη γύρω στις 11, όταν κάποια στιγμή του λέω ότι η Λιλή Ζωγράφου μού είχε πει ότι θα ήθελε να τον γνωρίσει. «Κι εγώ…» μου λέει ο Περικλής. Αυτό ήταν…

Συναντηθήκαμε και καταλήξαμε γύρω στις 2 το βράδυ στο κέντρο «ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΣ» στην Κυψέλη, όπου εμφανιζόταν ο συνθέτης Άκης Πάνου. Εκεί, ο Άκης είχε απαγορέψει τον χορό… Όμως κάποια στιγμή η Λιλή ήρθε στο κέφι και σηκώθηκε να χορέψει… Και τότε, ο συνήθως αμετάπειστος Άκης Πάνου, με μια μεγαλειώδη και αρχοντική κίνηση «καθάρισε» αμέσως τον χώρο από τα πρώτα τραπέζια και έφτιαξε πίστα, για να χορέψει η Λιλή. Εκείνη πέταξε τα τακούνια της και με τις κάλτσες άρχισε να χορεύει ζεϊμπέκικο!

Πρώτη φορά ένας χορός αμιγώς αντρικός, όπως το ζεϊμπέκικο, με εντυπωσίασε τόσο πολύ και μάλιστα από μια γυναίκα! Α, βρε Λιλή… Να ‘ναι ελαφρύ το χώμα που σε σκεπάζει.

• Λιλή Ζωγράφου
• Περικλής Κοροβέσης
• συγγραφέας